Triển khai hiệu quả Luật Tiếp cận thông tin: Bảo đảm quyền của công dân, nâng cao minh bạch trong quản lý nhà nước

Ngày 23 tháng 4 năm 2026, tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi), một văn bản pháp luật quan trọng nhằm tiếp tục hoàn thiện cơ chế bảo đảm quyền con người, quyền công dân trong bối cảnh xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số quốc gia. Luật có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 9 năm 2026, đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với các cấp, các ngành trong việc tổ chức triển khai thi hành kịp thời, đồng bộ, thống nhất và hiệu quả.

Khẳng định quyền tiếp cận thông tin – nền tảng của xã hội dân chủ, minh bạch

Quyền tiếp cận thông tin là một trong những quyền cơ bản của công dân, được ghi nhận trong Hiến pháp. Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) tiếp tục cụ thể hóa quyền này, tạo điều kiện để người dân chủ động tiếp cận các thông tin do cơ quan nhà nước nắm giữ, qua đó nâng cao khả năng giám sát, phản biện xã hội, góp phần xây dựng nền hành chính công khai, minh bạch.

Trong bối cảnh hiện nay, khi yêu cầu về minh bạch thông tin ngày càng cao, việc bảo đảm quyền tiếp cận thông tin không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn là thước đo năng lực quản trị của các cơ quan nhà nước. Việc triển khai hiệu quả Luật sẽ góp phần tăng cường niềm tin của Nhân dân đối với chính quyền, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Triển khai đồng bộ, thống nhất – yêu cầu xuyên suốt

Để Luật Tiếp cận thông tin đi vào cuộc sống, các cấp, các ngành trên địa bàn tỉnh Hưng Yên cần xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể, bảo đảm tính kịp thời, đồng bộ và thống nhất. Trong đó, cần tập trung rà soát các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành, kịp thời sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới các văn bản hướng dẫn thi hành phù hợp với quy định của Luật.

Việc phân công rõ trách nhiệm giữa các cơ quan, đơn vị là yếu tố quan trọng nhằm tránh chồng chéo, bảo đảm hiệu quả trong tổ chức thực hiện. Đồng thời, cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện và xử lý những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai.

Nâng cao trách nhiệm cung cấp thông tin của cơ quan nhà nước

Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) đặt ra yêu cầu cao hơn đối với các cơ quan nhà nước trong việc cung cấp thông tin. Theo đó, các cơ quan có trách nhiệm công khai thông tin theo quy định, bảo đảm thông tin chính xác, đầy đủ, kịp thời và dễ tiếp cận.

Các hình thức công khai cần được đa dạng hóa, bao gồm công bố trên cổng thông tin điện tử, niêm yết tại trụ sở, cung cấp thông tin theo yêu cầu của công dân… Trong đó, việc ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng hệ thống dữ liệu mở là xu hướng tất yếu, giúp người dân dễ dàng tra cứu, khai thác thông tin.

Bên cạnh đó, cần chú trọng bảo đảm các điều kiện để thực hiện quyền tiếp cận thông tin, như: bố trí đầu mối cung cấp thông tin, đào tạo cán bộ chuyên trách, xây dựng quy trình tiếp nhận và xử lý yêu cầu thông tin một cách minh bạch, thuận tiện.

Đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân

Một trong những yếu tố quyết định hiệu quả triển khai Luật là nhận thức của người dân. Do đó, công tác tuyên truyền, phổ biến nội dung Luật cần được triển khai sâu rộng, bằng nhiều hình thức phù hợp với từng đối tượng.

Các cơ quan báo chí, truyền thông cần tăng cường xây dựng chuyên trang, chuyên mục giới thiệu về Luật, giải thích các quy định một cách dễ hiểu, gần gũi. Đồng thời, phát huy vai trò của hệ thống truyền thanh cơ sở, các tổ chức đoàn thể trong việc đưa thông tin pháp luật đến từng thôn, xóm, khu dân cư.

Việc tuyên truyền không chỉ dừng lại ở việc phổ biến nội dung mà cần hướng dẫn cụ thể cách thức thực hiện quyền tiếp cận thông tin, giúp người dân biết cách yêu cầu, sử dụng thông tin đúng quy định.

Gắn triển khai Luật với chuyển đổi số và cải cách hành chính

Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia, việc triển khai Luật Tiếp cận thông tin cần gắn chặt với quá trình xây dựng chính quyền điện tử, chính quyền số. Việc số hóa dữ liệu, xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung, kết nối liên thông giữa các cơ quan sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc cung cấp và khai thác thông tin.

Đồng thời, việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian giải quyết yêu cầu cung cấp thông tin cũng là yêu cầu quan trọng nhằm nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Việc ứng dụng công nghệ thông tin không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý mà còn góp phần giảm thiểu chi phí, thời gian cho cả cơ quan nhà nước và người dân.

Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, công chức

Đội ngũ cán bộ, công chức là lực lượng trực tiếp triển khai Luật, do đó việc nâng cao năng lực, trách nhiệm của đội ngũ này là yếu tố then chốt. Cần tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng kiến thức về Luật Tiếp cận thông tin, kỹ năng xử lý yêu cầu thông tin, kỹ năng giao tiếp với người dân.

Đồng thời, cần tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm như chậm cung cấp thông tin, cung cấp thông tin không đầy đủ, không chính xác hoặc gây khó khăn cho người dân.

Phát huy vai trò giám sát của Nhân dân và xã hội

Việc triển khai Luật Tiếp cận thông tin không chỉ là trách nhiệm của cơ quan nhà nước mà còn cần sự tham gia tích cực của Nhân dân và các tổ chức xã hội. Người dân cần chủ động thực hiện quyền của mình, đồng thời tham gia giám sát việc thực hiện của các cơ quan nhà nước.

Các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội nghề nghiệp cũng cần phát huy vai trò trong việc tuyên truyền, giám sát, phản biện, góp phần bảo đảm Luật được thực hiện nghiêm túc, hiệu quả.

Đưa Luật Tiếp cận thông tin vào cuộc sống – vì một nền hành chính minh bạch, phục vụ

Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển biến mạnh mẽ trong việc bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân, nâng cao tính công khai, minh bạch trong hoạt động của cơ quan nhà nước. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu đó, cần sự quyết tâm, nỗ lực của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội.

Với việc triển khai kịp thời, đồng bộ và hiệu quả, tỉnh Hưng Yên tin tưởng sẽ đưa Luật Tiếp cận thông tin nhanh chóng đi vào cuộc sống, góp phần xây dựng chính quyền liêm chính, minh bạch, phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.