Hưởng ứng Tháng hành động vì bình đẳng giới và phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới năm 2026!

Hưởng ứng Tháng hành động vì bình đẳng giới và phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới năm 2026, mỗi cơ quan, tổ chức, gia đình và cá nhân cần tiếp tục nâng cao nhận thức, trách nhiệm trong thực hiện bình đẳng giới; chủ động xóa bỏ định kiến, khuôn mẫu giới; tạo điều kiện để mọi người phát huy năng lực, tham gia lao động, sản xuất, phát triển kinh tế và thụ hưởng công bằng những thành quả của quá trình phát triển. Đây không chỉ là yêu cầu của tiến bộ xã hội mà còn là động lực quan trọng để xây dựng gia đình hạnh phúc, cơ quan văn minh và xã hội phát triển bền vững, bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau.

Bình đẳng giới – nền tảng của tiến bộ và phát triển bền vững

Bình đẳng giới là một trong những mục tiêu quan trọng của quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quyền con người. Trong bối cảnh đất nước tiếp tục đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, việc bảo đảm quyền bình đẳng, phát huy tiềm năng, trí tuệ và sức sáng tạo của tất cả mọi người có ý nghĩa thiết thực đối với việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tăng năng suất lao động và thúc đẩy phát triển bền vững.

Bình đẳng giới được hiểu là việc nam và nữ có vị trí, vai trò ngang nhau, được tạo điều kiện và cơ hội phát huy năng lực của mình cho sự phát triển của cộng đồng, gia đình và xã hội; được thụ hưởng như nhau về thành quả của sự phát triển đó. Bình đẳng giới không có nghĩa là phủ nhận những khác biệt về đặc điểm sinh học giữa nam và nữ, mà hướng đến việc loại bỏ những rào cản bất hợp lý do định kiến, tập quán lạc hậu và sự phân biệt đối xử gây ra, qua đó bảo đảm mọi người có cơ hội phát triển phù hợp với năng lực, điều kiện và nguyện vọng chính đáng của mình.

Tại Việt Nam, bình đẳng giới là chủ trương nhất quán của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và là yêu cầu xuyên suốt trong các lĩnh vực của đời sống xã hội. Hiến pháp năm 2013 khẳng định công dân nam, nữ bình đẳng về mọi mặt; Nhà nước có chính sách bảo đảm quyền và cơ hội bình đẳng giới. Luật Bình đẳng giới năm 2006 quy định các nguyên tắc cơ bản về bình đẳng giới, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, gia đình và cá nhân trong việc thực hiện bình đẳng giới, đồng thời xác định những biện pháp thúc đẩy bình đẳng giới trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, lao động, giáo dục, y tế, gia đình và đời sống xã hội.

Cùng với đó, Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022 và các quy định pháp luật có liên quan đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng để phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi xâm hại, bạo lực, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các thành viên trong gia đình cũng như những người bị ảnh hưởng bởi bạo lực trên cơ sở giới.

Việc tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về bình đẳng giới vì vậy cần được thực hiện thường xuyên, liên tục, thiết thực, phù hợp với từng nhóm đối tượng và điều kiện thực tiễn. Mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc giúp người dân hiểu đúng quy định pháp luật mà còn góp phần chuyển biến nhận thức thành hành động cụ thể, hình thành văn hóa tôn trọng, chia sẻ, hợp tác và không phân biệt đối xử trong mọi lĩnh vực của đời sống.

Phát huy tiềm năng, vai trò của các giới trong lao động, sản xuất và phát triển kinh tế

Trong quá trình phát triển kinh tế, mỗi cá nhân đều có khả năng đóng góp bằng kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm và sức sáng tạo của mình. Việc bảo đảm bình đẳng giới trong lao động, sản xuất và hoạt động kinh tế không chỉ mang lại lợi ích cho từng người mà còn góp phần khai thác hiệu quả nguồn lực xã hội, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Trên thực tế, phụ nữ ngày càng khẳng định vai trò trong nhiều lĩnh vực như quản lý nhà nước, nghiên cứu khoa học, giáo dục, y tế, công nghiệp, thương mại, dịch vụ, nông nghiệp công nghệ cao và khởi nghiệp. Nhiều phụ nữ đã chủ động ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, phát triển mô hình kinh doanh, xây dựng thương hiệu sản phẩm, tham gia kinh tế số và tạo việc làm cho người lao động. Những đóng góp đó cần được ghi nhận, tạo điều kiện phát triển và bảo đảm cơ hội tiếp cận bình đẳng với các nguồn lực kinh tế.

Tuy nhiên, định kiến giới vẫn có thể tồn tại dưới nhiều hình thức, từ quan niệm cho rằng một số nghề nghiệp chỉ phù hợp với nam giới hoặc nữ giới, đến việc đánh giá năng lực dựa trên giới tính thay vì trình độ, kinh nghiệm và kết quả thực hiện công việc. Phụ nữ cũng có thể gặp khó khăn trong việc cân bằng giữa công việc và trách nhiệm chăm sóc gia đình, tiếp cận nguồn vốn, đào tạo nghề, công nghệ và các vị trí lãnh đạo, quản lý. Ở chiều ngược lại, nam giới đôi khi chịu áp lực từ quan niệm phải là người duy nhất gánh vác kinh tế gia đình hoặc không được thể hiện cảm xúc, tham gia chăm sóc con cái và công việc gia đình.

Những khuôn mẫu này không chỉ hạn chế cơ hội phát triển của mỗi cá nhân mà còn làm giảm hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực xã hội. Do đó, cần thay đổi cách nhìn nhận về vai trò của nam giới và nữ giới, đề cao năng lực, phẩm chất, sự nỗ lực và kết quả thực chất của từng người, đồng thời khuyến khích sự chia sẻ trách nhiệm giữa các thành viên trong gia đình và cộng đồng.

Đối với các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, việc thực hiện bình đẳng giới cần được cụ thể hóa trong công tác tuyển dụng, bố trí, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng, đánh giá và bổ nhiệm cán bộ, người lao động. Các quyết định liên quan đến nhân sự phải dựa trên tiêu chuẩn, năng lực, phẩm chất và yêu cầu công việc, không để giới tính trở thành rào cản bất hợp lý đối với cơ hội nghề nghiệp. Cần xây dựng môi trường làm việc an toàn, tôn trọng, không quấy rối, không phân biệt đối xử; thực hiện đầy đủ các chế độ, chính sách về lao động, tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, thai sản và các quyền lợi hợp pháp khác theo quy định.

Đối với khu vực nông thôn, cần quan tâm hỗ trợ phụ nữ và các nhóm yếu thế tiếp cận thông tin thị trường, vốn vay hợp pháp, đào tạo nghề, chuyển giao công nghệ và các chương trình hỗ trợ sinh kế. Việc ứng dụng thương mại điện tử, nền tảng số, kỹ thuật sản xuất tiên tiến và các mô hình kinh tế xanh có thể mở rộng cơ hội kinh doanh, tạo việc làm, nâng cao thu nhập và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người dân.

Đặc biệt, cần khuyến khích cả nam giới và nữ giới tham gia các ngành nghề theo sở trường, nguyện vọng và khả năng của mình; tạo điều kiện để mọi người được học tập suốt đời, nâng cao kỹ năng, tiếp cận các vị trí việc làm có chất lượng và đóng góp tích cực vào sự phát triển của địa phương, đất nước.

Bảo đảm cơ hội bình đẳng trong cống hiến và thụ hưởng thành quả phát triển

Bình đẳng giới chỉ thực sự đi vào cuộc sống khi mọi người có cơ hội công bằng trong tiếp cận giáo dục, việc làm, chăm sóc sức khỏe, các dịch vụ xã hội và các nguồn lực phục vụ phát triển. Việc tạo cơ hội bình đẳng trong cống hiến phải gắn liền với bảo đảm công bằng trong thụ hưởng thành quả phát triển kinh tế - xã hội, không để bất kỳ cá nhân hay nhóm dân cư nào bị gạt ra ngoài quá trình phát triển.

Trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo, cần bảo đảm trẻ em trai và trẻ em gái đều được tiếp cận giáo dục có chất lượng, được khuyến khích phát triển năng lực, lựa chọn ngành nghề phù hợp và tham gia các hoạt động khoa học, công nghệ, thể thao, văn hóa. Gia đình và nhà trường cần tránh áp đặt những lựa chọn dựa trên định kiến giới, không phân biệt trong đầu tư học tập, định hướng nghề nghiệp hay tạo điều kiện phát triển tài năng của trẻ em.

Trong lĩnh vực chính trị và quản lý nhà nước, cần tiếp tục nâng cao nhận thức về bình đẳng giới, tạo điều kiện để cán bộ nam và nữ được đào tạo, bồi dưỡng, quy hoạch, sử dụng và phát huy năng lực theo quy định. Việc đánh giá, lựa chọn nhân sự cần bảo đảm khách quan, minh bạch, dựa trên tiêu chuẩn và yêu cầu thực tiễn, góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và hiệu quả hoạt động của các cơ quan, tổ chức.

Trong lĩnh vực an sinh xã hội, cần quan tâm đến những người có hoàn cảnh khó khăn, người khuyết tật, người cao tuổi, trẻ em, người lao động mất việc làm, người sống ở vùng khó khăn và những người có nguy cơ bị phân biệt đối xử hoặc chịu tác động của bạo lực trên cơ sở giới. Việc xây dựng, triển khai chính sách hỗ trợ cần xuất phát từ nhu cầu thực tế, bảo đảm đúng đối tượng, kịp thời, thuận tiện và không tạo thêm rào cản đối với người thụ hưởng.

Đối với phụ nữ mang thai, người nuôi con nhỏ và người đảm nhận trách nhiệm chăm sóc thành viên gia đình, cần quan tâm thực hiện các chính sách bảo vệ quyền lợi theo quy định pháp luật, đồng thời thúc đẩy môi trường làm việc thân thiện với gia đình. Các cơ quan, doanh nghiệp và cộng đồng cần khuyến khích nam giới chia sẻ công việc chăm sóc con cái, việc nhà và trách nhiệm với người thân, qua đó giúp phụ nữ có thêm điều kiện tham gia lao động, học tập, phát triển sự nghiệp và đóng góp cho xã hội.

Bảo đảm bình đẳng trong thụ hưởng cũng đòi hỏi phải quan tâm đến khả năng tiếp cận thông tin, dịch vụ công và các chương trình hỗ trợ của những nhóm dân cư còn gặp khó khăn. Trong bối cảnh chuyển đổi số, việc cung cấp thông tin pháp luật, dịch vụ hành chính công và các chính sách an sinh cần có hình thức phù hợp, dễ tiếp cận, dễ hiểu, tránh để người dân thiếu kỹ năng số, điều kiện kinh tế hoặc phương tiện tiếp cận bị hạn chế cơ hội thụ hưởng quyền lợi chính đáng.

Mỗi chính sách phát triển cần hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng cuộc sống, mở rộng cơ hội tham gia và thụ hưởng cho mọi người. Không ai bị bỏ lại phía sau không chỉ là thông điệp nhân văn mà còn là yêu cầu trong tổ chức thực hiện chính sách, bảo đảm sự phát triển hài hòa, bao trùm và bền vững.

Phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới: Trách nhiệm của toàn xã hội

Bên cạnh việc thúc đẩy cơ hội bình đẳng, phòng ngừa và ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới là nhiệm vụ quan trọng nhằm bảo vệ sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, sự an toàn và quyền tự do của mỗi người. Bạo lực trên cơ sở giới có thể xuất hiện dưới nhiều hình thức như bạo lực thể chất, bạo lực tinh thần, bạo lực tình dục, bạo lực kinh tế, quấy rối, đe dọa, kiểm soát và các hành vi xâm hại khác gắn với giới tính hoặc những khuôn mẫu, quan niệm về giới.

Các hành vi bạo lực có thể xảy ra trong gia đình, nơi làm việc, trường học, nơi công cộng hoặc trên môi trường mạng. Hậu quả không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến người bị bạo lực mà còn gây tổn thương tâm lý, làm suy giảm chất lượng cuộc sống, ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ em, phá vỡ hạnh phúc gia đình và tạo ra những hệ lụy lâu dài đối với cộng đồng.

Một trong những nguyên nhân khiến bạo lực trên cơ sở giới tiếp tục tồn tại là tâm lý im lặng, e ngại, sợ bị đánh giá hoặc quan niệm coi bạo lực là chuyện riêng của gia đình. Việc đổ lỗi cho người bị bạo lực, xem nhẹ hành vi xúc phạm, đe dọa hoặc ép buộc cũng làm gia tăng nguy cơ tái diễn và khiến nạn nhân khó tiếp cận sự hỗ trợ cần thiết.

Vì vậy, cần khẳng định rõ rằng bạo lực không phải là phương thức giải quyết mâu thuẫn và không thể được biện minh bằng bất kỳ lý do nào liên quan đến giới tính, quan hệ gia đình, tập quán hay hoàn cảnh cá nhân. Mọi người cần được tôn trọng, bảo vệ và đối xử bình đẳng; những hành vi vi phạm phải được phát hiện, ngăn chặn, xử lý theo quy định pháp luật.

Trong gia đình, mỗi thành viên cần xây dựng lối sống tôn trọng, lắng nghe, chia sẻ và giải quyết bất đồng bằng đối thoại. Cha mẹ cần giáo dục con trẻ về sự tôn trọng cơ thể, quyền riêng tư, sự đồng thuận, kỹ năng nhận biết nguy cơ và cách tìm kiếm sự trợ giúp khi bị đe dọa hoặc xâm hại. Nam giới cần phát huy vai trò tích cực trong xây dựng gia đình bình đẳng, không sử dụng bạo lực để áp đặt quyền lực, đồng thời chủ động lên tiếng trước những hành vi phân biệt đối xử và bạo lực.

Tại cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp, cần xây dựng môi trường làm việc an toàn, tôn trọng, có cơ chế tiếp nhận phản ánh và xử lý phù hợp đối với hành vi quấy rối, đe dọa, xúc phạm hoặc xâm hại. Việc tuyên truyền phải giúp người lao động hiểu rõ quyền và trách nhiệm của mình, biết cách nhận diện hành vi vi phạm, bảo vệ bản thân và hỗ trợ đồng nghiệp một cách an toàn, đúng quy định.

Trên môi trường mạng, mỗi cá nhân cần có trách nhiệm khi đăng tải, chia sẻ và bình luận thông tin; không phát tán hình ảnh riêng tư, thông tin nhạy cảm hoặc nội dung nhằm đe dọa, làm nhục, quấy rối người khác. Cần chủ động phản đối những nội dung cổ súy bạo lực, miệt thị giới tính, hạ thấp phẩm giá hoặc khuyến khích sự phân biệt đối xử; đồng thời sử dụng các kênh phản ánh phù hợp khi phát hiện dấu hiệu vi phạm.

Khi phát hiện người có nguy cơ bị bạo lực, cần ưu tiên sự an toàn của người bị ảnh hưởng, lắng nghe với thái độ tôn trọng, không phán xét, không đổ lỗi và không tự ý công khai thông tin cá nhân. Tùy tình huống, cần liên hệ cơ quan chức năng, cơ sở y tế, cơ quan công tác xã hội hoặc các tổ chức có thẩm quyền để được hướng dẫn và hỗ trợ. Trường hợp có nguy cơ đe dọa trực tiếp đến tính mạng, sức khỏe, cần ưu tiên đưa người bị ảnh hưởng đến nơi an toàn và liên hệ lực lượng chức năng để được can thiệp kịp thời.

Công tác phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới phải được thực hiện đồng bộ, kết hợp giữa tuyên truyền, giáo dục, phát hiện sớm, hỗ trợ người bị ảnh hưởng và xử lý vi phạm. Mỗi người dân cần trở thành một chủ thể tích cực trong việc xây dựng môi trường sống an toàn, bình đẳng, không dung túng cho bạo lực dưới bất kỳ hình thức nào.

Hưởng ứng Tháng hành động năm 2026 bằng những việc làm thiết thực

Tháng hành động vì bình đẳng giới và phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới năm 2026 là dịp để các cấp, các ngành, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, gia đình và toàn thể nhân dân tiếp tục nâng cao nhận thức, tăng cường trách nhiệm và thúc đẩy hành động cụ thể nhằm thực hiện hiệu quả các mục tiêu bình đẳng giới.

Để Tháng hành động đạt hiệu quả thiết thực, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cần được triển khai bằng nhiều hình thức linh hoạt, phù hợp với từng nhóm đối tượng. Nội dung tuyên truyền cần tập trung vào các quy định pháp luật về bình đẳng giới, phòng, chống bạo lực gia đình, quyền của người lao động, bảo vệ phụ nữ và trẻ em, phòng ngừa quấy rối, xâm hại và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, gia đình, cá nhân trong bảo đảm bình đẳng giới.

Các cơ quan, đơn vị cần đẩy mạnh tuyên truyền trên cổng thông tin điện tử, trang thông tin điện tử, hệ thống truyền thanh, mạng xã hội và các kênh thông tin phù hợp; lồng ghép nội dung bình đẳng giới trong các cuộc họp, hội nghị, sinh hoạt chuyên đề, hoạt động đoàn thể và chương trình giáo dục pháp luật. Thông tin được cung cấp phải chính xác, dễ hiểu, có tính định hướng, gắn với những tình huống thực tế để người dân dễ nhận biết, ghi nhớ và vận dụng.

Đặc biệt, cần chú trọng tuyên truyền về vai trò của nam giới trong thúc đẩy bình đẳng giới; khuyến khích nam giới tham gia công việc gia đình, chăm sóc con cái, bảo vệ phụ nữ và trẻ em, đồng thời chủ động phản đối những hành vi phân biệt đối xử, quấy rối và bạo lực. Bình đẳng giới không phải là nhiệm vụ riêng của phụ nữ mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội, đòi hỏi sự tham gia tích cực của mọi giới và mọi nhóm dân cư.

Các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp cần rà soát việc thực hiện chính sách liên quan đến bình đẳng giới, điều kiện làm việc, cơ hội đào tạo, phát triển nghề nghiệp, chế độ lao động và cơ chế tiếp nhận phản ánh. Kịp thời phát hiện những hạn chế, bất cập để đề xuất biện pháp khắc phục; tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu trong xây dựng môi trường làm việc văn minh, an toàn, không phân biệt đối xử và không có hành vi bạo lực.

Các tổ chức đoàn thể, tổ chức xã hội và cộng đồng dân cư cần phát huy vai trò trong vận động, hỗ trợ người dân thay đổi nhận thức, xây dựng gia đình tiến bộ, hạnh phúc; quan tâm những người có hoàn cảnh khó khăn, người có nguy cơ bị bạo lực và những nhóm còn hạn chế cơ hội tiếp cận các nguồn lực phát triển. Đồng thời, cần khuyến khích các mô hình hỗ trợ sinh kế, đào tạo nghề, nâng cao kỹ năng, tư vấn pháp luật và trợ giúp người bị bạo lực theo điều kiện thực tế và quy định pháp luật.

Mỗi cán bộ, công chức, viên chức và người lao động cần gương mẫu thực hiện bình đẳng giới trong công việc và cuộc sống; tôn trọng đồng nghiệp, đánh giá con người trên cơ sở năng lực và kết quả công việc; không phát ngôn, hành động mang tính định kiến, xúc phạm hoặc phân biệt đối xử. Mỗi gia đình cần bắt đầu từ những việc làm cụ thể như chia sẻ công việc nhà, tôn trọng quyết định của các thành viên, tạo điều kiện học tập và phát triển cho con trai, con gái như nhau, cùng xây dựng môi trường sống an toàn, yêu thương và không bạo lực.

Mỗi người dân cũng cần chủ động tìm hiểu pháp luật, nâng cao kỹ năng nhận diện và phòng ngừa bạo lực trên cơ sở giới; tích cực lên tiếng trước những hành vi sai trái, hỗ trợ người gặp khó khăn bằng cách phù hợp và có trách nhiệm. Những thay đổi từ nhận thức đến hành động, dù bắt đầu từ những việc nhỏ trong gia đình, nơi làm việc hay cộng đồng, đều góp phần tạo nên sự chuyển biến tích cực và lâu dài.

Chung tay xây dựng xã hội bình đẳng, an toàn và phát triển bền vững

Thực hiện bình đẳng giới là quá trình lâu dài, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa hoàn thiện chính sách, thực thi pháp luật, đổi mới phương thức tuyên truyền và thay đổi nhận thức, hành vi trong xã hội. Trong quá trình đó, việc phát huy tiềm năng, vai trò của các giới trong lao động, sản xuất, phát triển kinh tế và bảo đảm an sinh xã hội phải được xem là nhiệm vụ thường xuyên, gắn với mục tiêu nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân.

Mỗi cá nhân cần được tạo điều kiện để phát huy năng lực, theo đuổi nguyện vọng chính đáng, tham gia đóng góp cho cộng đồng và thụ hưởng thành quả phát triển một cách công bằng. Mỗi gia đình cần là nơi nuôi dưỡng sự tôn trọng, yêu thương và chia sẻ. Mỗi cơ quan, đơn vị cần là môi trường làm việc bình đẳng, văn minh, an toàn. Mỗi cộng đồng cần trở thành không gian sống không có định kiến, không dung túng cho bạo lực và luôn sẵn sàng hỗ trợ những người cần được bảo vệ.

Hưởng ứng Tháng hành động vì bình đẳng giới và phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới năm 2026, hãy cùng nâng cao nhận thức, thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật, chủ động loại bỏ định kiến giới, mở rộng cơ hội phát triển và kiên quyết phòng ngừa, ứng phó với mọi hành vi bạo lực trên cơ sở giới.

Bình đẳng giới là trách nhiệm của toàn xã hội; tôn trọng sự khác biệt, bảo đảm cơ hội bình đẳng và không dung túng cho bạo lực là nền tảng của một xã hội tiến bộ, nhân văn. Chung tay hành động hôm nay để mọi người đều có cơ hội cống hiến, được bảo vệ, được thụ hưởng thành quả phát triển và không ai bị bỏ lại phía sau.