ĐẨY MẠNH TUYÊN TRUYỀN, PHỔ BIẾN, QUÁN TRIỆT LUẬT THI HÀNH ÁN HÌNH SỰ NĂM 2025 VÀ NGHỊ ĐỊNH SỐ 231/2026/NĐ-CP, GÓP PHẦN NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC THI HÀNH ÁN HÌNH SỰ
Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật có vai trò quan trọng trong việc nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, công chức, viên chức và các tầng lớp nhân dân; đồng thời góp phần đưa các quy định pháp luật vào thực tiễn đời sống, bảo đảm pháp luật được thực hiện thống nhất, nghiêm minh và hiệu quả. Trong đó, việc tổ chức phổ biến, quán triệt Luật Thi hành án hình sự năm 2025 và Nghị định số 231/2026/NĐ-CP là nhiệm vụ cần thiết, góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan, đáp ứng yêu cầu tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và bảo đảm trật tự, an toàn xã hội trong tình hình mới.
Thi hành án hình sự là hoạt động quan trọng trong quá trình thực thi công lý, bảo đảm các bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật được tổ chức thi hành nghiêm túc, đúng quy định. Hoạt động này không chỉ thể hiện tính nghiêm minh của pháp luật mà còn gắn liền với việc bảo đảm quyền con người, quyền và lợi ích hợp pháp của người chấp hành án, hỗ trợ quá trình giáo dục, cải tạo, giúp đỡ họ nhận thức được hành vi vi phạm, sửa chữa sai lầm và từng bước tái hòa nhập cộng đồng. Vì vậy, việc nâng cao chất lượng tổ chức thi hành án hình sự có ý nghĩa quan trọng đối với công tác phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm, giữ gìn an ninh, trật tự và xây dựng xã hội thượng tôn pháp luật.
Nâng cao nhận thức, trách nhiệm trong tổ chức thi hành pháp luật
Việc ban hành và triển khai các văn bản pháp luật về thi hành án hình sự góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý cho hoạt động tổ chức thi hành bản án, quyết định của Tòa án; xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan; đồng thời tạo điều kiện nâng cao hiệu quả phối hợp trong quản lý, giám sát, giáo dục và hỗ trợ người chấp hành án theo quy định.
Luật Thi hành án hình sự năm 2025 và Nghị định số 231/2026/NĐ-CP cần được phổ biến, quán triệt nghiêm túc, kịp thời, bảo đảm các cơ quan, đơn vị và đối tượng có liên quan nắm bắt đầy đủ nội dung, hiểu đúng tinh thần, mục đích và yêu cầu của các quy định pháp luật. Công tác tuyên truyền phải được triển khai theo hướng thiết thực, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thực hiện, gắn với chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị và yêu cầu thực tiễn tại địa phương.
Thông qua hoạt động phổ biến, quán triệt, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng thực hiện nhiệm vụ thi hành án hình sự và những người có trách nhiệm liên quan cần nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật, tinh thần trách nhiệm trong thực thi công vụ, chủ động nghiên cứu các quy định để vận dụng đúng đắn trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Việc nắm vững quy định pháp luật là cơ sở quan trọng để hạn chế sai sót trong quá trình tổ chức thi hành án, nâng cao chất lượng giải quyết công việc, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan.
Bên cạnh đó, công tác phổ biến pháp luật cần hướng đến việc nâng cao nhận thức của người dân về ý nghĩa, vai trò của thi hành án hình sự trong đời sống xã hội. Mỗi người dân cần hiểu rằng việc chấp hành nghiêm các bản án, quyết định của Tòa án là trách nhiệm pháp lý, đồng thời thể hiện ý thức tôn trọng pháp luật và trách nhiệm đối với cộng đồng. Sự hiểu biết và đồng thuận của xã hội sẽ góp phần tạo điều kiện thuận lợi cho việc tổ chức thi hành án, phòng ngừa vi phạm và giữ vững an ninh, trật tự tại địa phương.
Đổi mới hình thức tuyên truyền, bảo đảm nội dung phổ biến chính xác, kịp thời
Để việc phổ biến, quán triệt Luật Thi hành án hình sự năm 2025 và Nghị định số 231/2026/NĐ-CP đạt hiệu quả, các cơ quan, đơn vị cần chủ động xây dựng kế hoạch triển khai phù hợp với điều kiện thực tế, xác định rõ nội dung trọng tâm, đối tượng tiếp cận và hình thức tuyên truyền. Việc tổ chức thực hiện cần bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất, tránh hình thức, đồng thời gắn với nhiệm vụ chuyên môn và yêu cầu quản lý nhà nước của từng ngành, từng cấp.
Các hội nghị phổ biến, quán triệt, lớp tập huấn chuyên đề và hoạt động sinh hoạt nghiệp vụ cần được tổ chức phù hợp với từng nhóm đối tượng. Nội dung truyền đạt cần chú trọng giải thích những quy định có liên quan trực tiếp đến chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân; kết hợp trao đổi, giải đáp những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn để nâng cao khả năng vận dụng pháp luật. Đối với cán bộ trực tiếp thực hiện nhiệm vụ, cần tăng cường hướng dẫn nghiệp vụ, nghiên cứu tình huống và trao đổi kinh nghiệm nhằm bảo đảm các quy định được thực hiện thống nhất, đúng trình tự, thủ tục.
Cùng với hình thức tuyên truyền trực tiếp, cần phát huy vai trò của các cơ quan báo chí, hệ thống thông tin cơ sở, cổng thông tin điện tử và các nền tảng truyền thông số trong việc cung cấp thông tin pháp luật chính xác, đầy đủ, dễ tiếp cận. Các tin, bài, chuyên đề, infographic, tài liệu hỏi - đáp và nội dung hướng dẫn cần được xây dựng với ngôn ngữ rõ ràng, khoa học, phù hợp với từng nhóm đối tượng. Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong phổ biến pháp luật sẽ góp phần mở rộng phạm vi tiếp cận, tiết kiệm nguồn lực và tạo điều kiện để cán bộ, công chức, viên chức và người dân chủ động tìm hiểu các quy định khi có nhu cầu.
Đặc biệt, thông tin tuyên truyền phải được kiểm tra, đối chiếu với văn bản chính thức, bảo đảm chính xác về tên gọi, số hiệu, nội dung và thời điểm có hiệu lực. Không đăng tải, chia sẻ thông tin chưa được kiểm chứng hoặc diễn giải sai lệch các quy định pháp luật. Đối với những nội dung còn có cách hiểu khác nhau hoặc phát sinh vướng mắc trong quá trình triển khai, cần kịp thời tổng hợp, trao đổi với cơ quan có thẩm quyền để được hướng dẫn, giải đáp, bảo đảm việc áp dụng pháp luật thống nhất và phù hợp.
Gắn phổ biến pháp luật với nâng cao hiệu quả thực hiện nhiệm vụ
Phổ biến, quán triệt pháp luật chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được gắn với quá trình tổ chức thực hiện và kiểm tra việc chấp hành. Do đó, các cơ quan, đơn vị cần xác định đây là nhiệm vụ thường xuyên, có sự phối hợp chặt chẽ giữa công tác tuyên truyền, hướng dẫn nghiệp vụ và thực hiện nhiệm vụ chuyên môn.
Trong quá trình triển khai, cần đề cao trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị trong việc chỉ đạo nghiên cứu, phổ biến các văn bản pháp luật đến cán bộ, công chức, viên chức và người lao động thuộc phạm vi quản lý. Mỗi cá nhân cần chủ động cập nhật kiến thức, tự nghiên cứu các quy định liên quan đến nhiệm vụ được giao, thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục và chịu trách nhiệm về kết quả công việc. Đồng thời, cần tăng cường trao đổi thông tin giữa các cơ quan, tổ chức có liên quan nhằm tháo gỡ khó khăn, nâng cao chất lượng phối hợp trong quá trình thực hiện.
Công tác kiểm tra, theo dõi và đánh giá kết quả triển khai cần được quan tâm đúng mức. Thông qua kiểm tra, các cơ quan có thể kịp thời phát hiện những hạn chế, bất cập, thiếu sót trong nhận thức hoặc quá trình tổ chức thực hiện để có biện pháp chấn chỉnh, khắc phục. Việc đánh giá không nên chỉ dừng lại ở số lượng hội nghị, lớp tập huấn hay tài liệu được phát hành, mà cần chú trọng mức độ hiểu biết, khả năng vận dụng và chuyển biến trong ý thức trách nhiệm, tinh thần chấp hành pháp luật của các đối tượng được phổ biến.
Mặt khác, cần tăng cường tổng kết thực tiễn, tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của cơ quan, tổ chức và cá nhân trong quá trình thực hiện. Những khó khăn, vướng mắc cần được phân loại, tổng hợp và chuyển đến cơ quan có thẩm quyền xem xét, xử lý theo quy định. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng hướng dẫn thi hành pháp luật, hoàn thiện cơ chế phối hợp và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực thi hành án hình sự.
Phát huy vai trò của toàn xã hội trong chấp hành và thực hiện pháp luật
Bên cạnh trách nhiệm của các cơ quan chuyên môn, việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật về thi hành án hình sự cần có sự tham gia tích cực của các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, cơ sở giáo dục, gia đình và cộng đồng dân cư. Mỗi tổ chức, cá nhân cần phát huy vai trò trong việc tuyên truyền, vận động người dân chấp hành pháp luật, nâng cao ý thức phòng ngừa vi phạm và xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh.
Gia đình và cộng đồng có vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ, động viên người chấp hành án thực hiện đúng nghĩa vụ theo quy định, đồng thời tạo điều kiện để họ sửa chữa sai lầm, ổn định cuộc sống và tái hòa nhập xã hội. Việc kết hợp giữa yêu cầu chấp hành pháp luật với các hoạt động giáo dục, hỗ trợ phù hợp sẽ góp phần hạn chế nguy cơ tái phạm, nâng cao hiệu quả phòng ngừa tội phạm và củng cố sự gắn kết trong cộng đồng.
Cùng với đó, cần chú trọng tuyên truyền về trách nhiệm tôn trọng quyền con người, quyền và lợi ích hợp pháp của người chấp hành án; tránh thái độ kỳ thị, phân biệt đối xử hoặc lan truyền thông tin riêng tư trái quy định. Việc thực hiện nghiêm pháp luật phải đi đôi với tinh thần nhân văn, công bằng và trách nhiệm xã hội, góp phần xây dựng môi trường thuận lợi cho quá trình giáo dục, cải tạo và tái hòa nhập cộng đồng.
Đối với các cơ quan, đơn vị thực hiện nhiệm vụ thông tin, tuyên truyền, cần chủ động lựa chọn nội dung phù hợp, bảo đảm thông tin chính thống, khách quan và đúng quy định. Cổng thông tin điện tử, hệ thống truyền thanh cơ sở và các kênh truyền thông trực tuyến cần trở thành những địa chỉ tin cậy để cán bộ, công chức, viên chức và người dân tìm hiểu pháp luật, tiếp cận hướng dẫn chính thức và nâng cao kỹ năng nhận biết, xử lý những vấn đề phát sinh trong thực tiễn.
Chung tay xây dựng ý thức thượng tôn pháp luật
Tổ chức phổ biến, quán triệt Luật Thi hành án hình sự năm 2025 và Nghị định số 231/2026/NĐ-CP là nhiệm vụ có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân đối với công tác thi hành án hình sự. Để đạt được hiệu quả thiết thực, hoạt động này cần được triển khai nghiêm túc, thường xuyên, có trọng tâm, trọng điểm; kết hợp đa dạng các hình thức tuyên truyền với hướng dẫn thực hành, kiểm tra và đánh giá kết quả thực hiện.
Mỗi cán bộ, công chức, viên chức cần chủ động nghiên cứu, nắm vững các quy định pháp luật có liên quan, nâng cao tinh thần trách nhiệm và thực hiện nhiệm vụ đúng quy định. Mỗi cơ quan, đơn vị cần tăng cường phối hợp, kịp thời tháo gỡ khó khăn, bảo đảm pháp luật được thực hiện thống nhất, hiệu quả. Mỗi người dân cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, tích cực tìm hiểu các quy định và góp phần lan tỏa tinh thần thượng tôn pháp luật trong cộng đồng.
Với sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành và sự hưởng ứng tích cực của toàn xã hội, công tác phổ biến, quán triệt Luật Thi hành án hình sự năm 2025 và Nghị định số 231/2026/NĐ-CP sẽ góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật, bảo đảm tính nghiêm minh và nhân văn của pháp luật, giữ vững an ninh, trật tự, phục vụ yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam và phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
