HƯỞNG ỨNG NGÀY PHÁP LUẬT VIỆT NAM 09/11: NÂNG CAO Ý THỨC THƯỢNG TÔN HIẾN PHÁP VÀ PHÁP LUẬT, XÂY DỰNG XÃ HỘI KỶ CƯƠNG, VĂN MINH

Ngày 09 tháng 11 hằng năm là Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (Ngày Pháp luật Việt Nam). Đây là sự kiện chính trị, pháp lý có ý nghĩa quan trọng, được tổ chức nhằm tôn vinh Hiến pháp và pháp luật, giáo dục ý thức thượng tôn pháp luật trong toàn xã hội; đồng thời khẳng định vị trí, vai trò của pháp luật trong quản lý nhà nước, quản lý xã hội và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam 09/11 không chỉ là hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật mang tính thường niên mà còn là dịp để mỗi cơ quan, đơn vị, cán bộ, công chức, viên chức và người dân nhìn nhận đầy đủ hơn về trách nhiệm của mình trong việc tìm hiểu, chấp hành và thực thi pháp luật, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Ngày Pháp luật Việt Nam 09/11 – Tôn vinh Hiến pháp, đề cao giá trị của pháp luật

Ngày 09/11 được lựa chọn là Ngày Pháp luật Việt Nam xuất phát từ ý nghĩa lịch sử đặc biệt của ngày này. Ngày 09/11/1946 là ngày Quốc hội nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thông qua bản Hiến pháp đầu tiên của nước ta – Hiến pháp năm 1946. Đây là dấu mốc quan trọng trong lịch sử lập hiến Việt Nam, thể hiện tư tưởng pháp quyền tiến bộ, tinh thần dân chủ và khát vọng xây dựng một nhà nước độc lập, của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân.

Trên cơ sở đó, Điều 8 Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012 quy định ngày 09/11 hằng năm là Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Việc xác định ngày 09/11 là Ngày Pháp luật có ý nghĩa sâu sắc, thể hiện sự trân trọng đối với lịch sử lập hiến, lập pháp của dân tộc; đồng thời khẳng định vai trò tối thượng của Hiến pháp và pháp luật trong đời sống xã hội.

Ngày Pháp luật Việt Nam được tổ chức nhằm khơi dậy ý thức trách nhiệm của mỗi cá nhân, tổ chức trong việc chủ động tìm hiểu, học tập và tuân thủ pháp luật. Thông qua các hoạt động hưởng ứng, những quy định pháp luật được truyền tải đến người dân bằng nhiều hình thức thiết thực, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ áp dụng; từ đó từng bước hình thành thói quen ứng xử, giải quyết công việc và các quan hệ xã hội trên cơ sở pháp luật.

Điều quan trọng cần nhận thức là Ngày Pháp luật Việt Nam không chỉ có ý nghĩa trong một ngày 09/11 mà cần được duy trì, lan tỏa trong suốt cả năm. Pháp luật chỉ thực sự phát huy giá trị khi được mỗi người tự giác tìm hiểu, nghiêm túc chấp hành và vận dụng đúng đắn trong cuộc sống hằng ngày. Tinh thần thượng tôn pháp luật phải trở thành ý thức thường trực, là chuẩn mực trong hành vi của mỗi công dân và là nguyên tắc xuyên suốt trong hoạt động của các cơ quan nhà nước.

Nâng cao ý thức chấp hành pháp luật – Trách nhiệm của mỗi tổ chức, cá nhân

Pháp luật là công cụ quan trọng để Nhà nước quản lý xã hội, bảo đảm trật tự, an toàn, công bằng và bảo vệ quyền con người, quyền công dân. Một xã hội phát triển bền vững không thể thiếu hệ thống pháp luật đồng bộ, minh bạch và được thực thi nghiêm minh. Tuy nhiên, hiệu quả của pháp luật không chỉ phụ thuộc vào chất lượng xây dựng văn bản quy phạm pháp luật mà còn phụ thuộc rất lớn vào ý thức tự giác chấp hành của mỗi tổ chức, cá nhân.

Trong đời sống hằng ngày, việc chấp hành pháp luật được thể hiện từ những hành động cụ thể, gần gũi như tuân thủ quy định về an toàn giao thông; thực hiện nghĩa vụ thuế; bảo vệ môi trường; chấp hành quy định về phòng cháy, chữa cháy; bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động; thực hiện đúng các quy định về đất đai, xây dựng, hôn nhân và gia đình; không tham gia các hành vi vi phạm pháp luật, không tiếp tay, bao che cho hành vi sai trái.

Mỗi người dân cần chủ động trang bị kiến thức pháp luật để biết rõ quyền và nghĩa vụ của mình, biết cách bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp khi bị xâm phạm, đồng thời thực hiện đúng trách nhiệm đối với gia đình, cộng đồng và xã hội. Khi phát hiện hành vi vi phạm pháp luật, cần có thái độ kiên quyết đấu tranh, phản ánh đến cơ quan có thẩm quyền theo đúng quy định, không thờ ơ, né tránh hoặc lợi dụng các kênh thông tin để lan truyền những nội dung sai sự thật, gây ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Đặc biệt, trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội, mỗi công dân cần nâng cao nhận thức pháp luật trên không gian mạng. Việc đăng tải, chia sẻ, bình luận thông tin phải có trách nhiệm; không phát tán thông tin giả mạo, xuyên tạc, xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác hoặc xâm phạm bí mật đời tư. Người sử dụng mạng xã hội cần hiểu rằng không gian mạng không nằm ngoài phạm vi điều chỉnh của pháp luật và mọi hành vi vi phạm đều có thể bị xem xét, xử lý theo quy định.

Ý thức chấp hành pháp luật không chỉ thể hiện ở việc không vi phạm mà còn phải được thể hiện thông qua tinh thần chủ động, tích cực tham gia xây dựng, hoàn thiện và giám sát việc thực hiện pháp luật. Mỗi công dân cần phát huy quyền làm chủ, tham gia góp ý đối với các dự thảo chính sách, pháp luật; phản ánh những bất cập trong quá trình tổ chức thực hiện, góp phần để pháp luật ngày càng phù hợp với thực tiễn và đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước.

Đề cao trách nhiệm thi hành công vụ, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức chuyên nghiệp, liêm chính

Đối với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, Ngày Pháp luật Việt Nam là dịp quan trọng để nâng cao nhận thức về trách nhiệm thi hành công vụ, ý thức kỷ luật, kỷ cương hành chính và đạo đức công vụ. Là những người trực tiếp tham gia thực hiện chức năng quản lý nhà nước, phục vụ nhân dân, mỗi cán bộ, công chức, viên chức phải là tấm gương trong việc chấp hành và thực thi pháp luật.

Trước hết, mỗi cán bộ, công chức, viên chức cần thường xuyên nghiên cứu, cập nhật các quy định pháp luật liên quan đến lĩnh vực, nhiệm vụ được giao; nắm vững thẩm quyền, trình tự, thủ tục giải quyết công việc; thực hiện nhiệm vụ đúng quy định, đúng chức trách, không tùy tiện đặt ra các yêu cầu, điều kiện hoặc thủ tục ngoài quy định của pháp luật. Việc giải quyết công việc phải bảo đảm công khai, minh bạch, khách quan, đúng thời hạn, đúng thẩm quyền, lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo chất lượng phục vụ.

Cùng với đó, cán bộ, công chức, viên chức phải nêu cao tinh thần trách nhiệm, chủ động phối hợp trong thực hiện nhiệm vụ, không né tránh, đùn đẩy trách nhiệm, không gây phiền hà, sách nhiễu đối với tổ chức, cá nhân. Mọi hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn để vụ lợi, thiếu trách nhiệm trong thực thi công vụ hoặc cố tình làm trái quy định của pháp luật đều phải được phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm minh.

Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, mỗi cán bộ, công chức cần nhận thức sâu sắc rằng việc tuân thủ pháp luật không chỉ là nghĩa vụ bắt buộc mà còn là yêu cầu về đạo đức, trách nhiệm nghề nghiệp và văn hóa công sở. Một quyết định hành chính đúng pháp luật, một hồ sơ được giải quyết đúng hạn, một thái độ ứng xử chuẩn mực với người dân đều góp phần củng cố niềm tin của nhân dân đối với cơ quan nhà nước.

Đặc biệt, trong quá trình triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, yêu cầu về năng lực thực thi công vụ, khả năng thích ứng và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức ngày càng cao. Việc phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm giữa các cấp chính quyền đòi hỏi mỗi cán bộ, công chức phải chủ động nghiên cứu các quy định mới, nắm chắc chức năng, nhiệm vụ được giao, bảo đảm công việc được giải quyết thông suốt, không để gián đoạn hoạt động phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Các cơ quan, đơn vị cần tăng cường giáo dục pháp luật, kiểm tra việc thực hiện kỷ luật, kỷ cương hành chính; gắn kết quả chấp hành pháp luật với đánh giá chất lượng, hiệu quả thực hiện nhiệm vụ của tập thể và cá nhân. Đồng thời, cần kịp thời biểu dương những tập thể, cá nhân có thành tích tốt trong thực thi công vụ, có sáng kiến nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, cải cách thủ tục hành chính và phục vụ nhân dân.

Chủ động tìm hiểu, học tập pháp luật – Nền tảng xây dựng văn hóa pháp lý trong cộng đồng

Một trong những mục tiêu quan trọng của Ngày Pháp luật Việt Nam là khuyến khích mỗi người hình thành thói quen tự học tập, tìm hiểu pháp luật. Trong điều kiện hệ thống pháp luật ngày càng hoàn thiện, nhiều văn bản mới được ban hành, sửa đổi, bổ sung, việc cập nhật kiến thức pháp luật thường xuyên có ý nghĩa thiết thực đối với mọi cá nhân, tổ chức.

Mỗi người không nên chỉ tìm hiểu pháp luật khi phát sinh tranh chấp, vướng mắc hoặc khi có yêu cầu từ cơ quan chức năng mà cần chủ động tiếp cận thông tin pháp luật ngay từ đầu. Việc hiểu biết các quy định liên quan đến công việc, hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống gia đình sẽ giúp mỗi cá nhân phòng ngừa rủi ro, hạn chế vi phạm, bảo vệ quyền lợi chính đáng và đưa ra những quyết định phù hợp.

Để nâng cao hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, các cơ quan, đơn vị cần tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức tuyên truyền theo hướng thiết thực, dễ tiếp cận, phù hợp với từng nhóm đối tượng. Bên cạnh các hình thức truyền thống như hội nghị, tọa đàm, sinh hoạt chuyên đề, phát hành tài liệu, cần tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong phổ biến, giáo dục pháp luật.

Các nền tảng số, cổng thông tin điện tử, trang thông tin điện tử, mạng xã hội và các ứng dụng trực tuyến có thể được khai thác hiệu quả để cung cấp văn bản pháp luật, giới thiệu những quy định mới, giải đáp các tình huống pháp lý thường gặp. Những nội dung tuyên truyền cần được trình bày ngắn gọn, rõ ràng, sử dụng ngôn ngữ gần gũi, có ví dụ minh họa cụ thể để người dân dễ hiểu, dễ nhớ và dễ thực hiện.

Đặc biệt, cần chú trọng tuyên truyền, phổ biến pháp luật đối với những nhóm đối tượng có nhu cầu đặc thù như người lao động, người sử dụng lao động, thanh thiếu niên, phụ nữ, người cao tuổi và người dân ở khu vực còn gặp khó khăn trong tiếp cận thông tin. Việc phổ biến pháp luật phải bảo đảm mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận thông tin pháp luật một cách bình đẳng, thuận tiện.

Các cơ quan nhà nước cần phát huy vai trò của đội ngũ báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật, hòa giải viên ở cơ sở và những người có uy tín trong cộng đồng. Đây là lực lượng quan trọng giúp đưa pháp luật đến gần hơn với đời sống nhân dân, góp phần giải quyết các mâu thuẫn, tranh chấp ngay từ cơ sở, hạn chế phát sinh khiếu nại, tố cáo và các hành vi vi phạm pháp luật.

Bên cạnh đó, cần khuyến khích mỗi cán bộ, công chức, viên chức và người dân tích cực khai thác các nguồn thông tin pháp luật chính thống, đặc biệt là Cơ sở dữ liệu quốc gia về văn bản pháp luật và các cổng thông tin điện tử của cơ quan nhà nước. Khi tìm hiểu một quy định, cần chú ý kiểm tra hiệu lực văn bản, các nội dung sửa đổi, bổ sung và văn bản hướng dẫn thi hành để bảo đảm áp dụng chính xác, tránh sử dụng thông tin cũ hoặc chưa được kiểm chứng.

Lan tỏa tinh thần thượng tôn pháp luật, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền

Hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam 09/11 năm nay, các cơ quan, tổ chức, đơn vị cần tiếp tục tổ chức các hoạt động tuyên truyền phù hợp với điều kiện thực tế, bảo đảm thiết thực, hiệu quả, tránh hình thức. Nội dung tuyên truyền cần tập trung vào những vấn đề được dư luận quan tâm, các quy định pháp luật gắn trực tiếp với quyền, nghĩa vụ của người dân, doanh nghiệp và trách nhiệm của cán bộ, công chức trong thực thi nhiệm vụ.

Cần gắn hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật với việc triển khai các nhiệm vụ chính trị, chuyên môn của từng cơ quan, đơn vị; với cải cách hành chính, cải cách tư pháp, chuyển đổi số, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và thực hành tiết kiệm, chống lãng phí. Qua đó, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, xây dựng nền hành chính phục vụ, chuyên nghiệp, hiện đại, công khai và minh bạch.

Mỗi cơ quan, đơn vị cần coi việc chấp hành pháp luật là tiêu chí quan trọng trong xây dựng môi trường làm việc văn minh, kỷ luật, kỷ cương. Mỗi cán bộ, công chức, viên chức cần chủ động nghiên cứu, học tập và vận dụng pháp luật vào công việc; mỗi người dân cần tự giác thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân, tích cực tham gia xây dựng xã hội sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật.

Có thể khẳng định rằng, xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật là nhiệm vụ lâu dài, đòi hỏi sự tham gia tích cực, đồng bộ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Khi mỗi cá nhân đều có ý thức tôn trọng pháp luật, mỗi cơ quan đều thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ, mỗi tổ chức đều hoạt động trong khuôn khổ pháp luật thì kỷ cương xã hội sẽ được củng cố, quyền và lợi ích hợp pháp của người dân được bảo vệ, môi trường đầu tư, kinh doanh được cải thiện và đất nước có thêm nền tảng vững chắc để phát triển.

Ngày Pháp luật Việt Nam 09/11 không chỉ là dịp để tôn vinh những giá trị của Hiến pháp và pháp luật mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm của mỗi chúng ta đối với bản thân, gia đình, cộng đồng và đất nước. Hãy bắt đầu từ những hành động thiết thực nhất: chủ động tìm hiểu một quy định pháp luật mới, thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của mình, ứng xử có trách nhiệm, không vi phạm pháp luật và tích cực tuyên truyền, vận động mọi người cùng chấp hành pháp luật.

Với tinh thần đó, mỗi cán bộ, công chức, viên chức và người dân hãy tích cực hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam 09/11, biến việc học tập, tìm hiểu và chấp hành pháp luật thành công việc thường xuyên, tự giác; góp phần xây dựng nền hành chính kỷ cương, liêm chính, phục vụ nhân dân, xây dựng xã hội dân chủ, công bằng, văn minh và Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam ngày càng vững mạnh.

HƯỞNG ỨNG NGÀY PHÁP LUẬT NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM 09/11!