Tăng cường phòng ngừa, xử lý hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản sử dụng công nghệ cao, trên không gian mạng

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu tăng cường phòng ngừa, xử lý hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản sử dụng công nghệ cao, trên không gian mạng.

Thủ tướng Chính phủ ban hành Công điện nhằm tiếp tục tăng cường công tác phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn và xử lý tình trạng lừa đảo chiếm đoạt tài sản, đặc biệt là hành vi phạm tội sử dụng công nghệ cao và không gian mạng.

Theo Chỉ thị số 21/CT-TTg ngày 25/5/2020 của Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương đã triển khai nhiều biện pháp thiết thực, bước đầu đạt được kết quả tích cực. Tuy nhiên, tình hình tội phạm lừa đảo vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp với nhiều thủ đoạn tinh vi, khó lường, gây tổn thất nghiêm trọng về tài sản của người dân và ảnh hưởng đến an ninh trật tự.

Nguyên nhân chủ yếu là do sự thiếu quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo tại một số bộ, ngành, địa phương; hoạt động tuyên truyền chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn; nhận thức của một bộ phận người dân còn hạn chế, dễ bị lợi dụng. Bên cạnh đó, hệ thống pháp luật trong các lĩnh vực như tài chính, ngân hàng, viễn thông vẫn còn bất cập; sự phối hợp giữa các cơ quan còn thiếu đồng bộ, hiệu quả chưa cao.

Để khắc phục tình trạng trên, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu:

1. Các bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương:

• Tổ chức thực hiện nghiêm túc các chỉ đạo về phòng, chống tội phạm, đặc biệt là Chỉ thị số 21/CT-TTg và các văn bản có liên quan.

2. Bộ Công an:

• Chủ trì phối hợp liên ngành để xử lý nhanh các vụ việc lừa đảo công nghệ cao; xây dựng cơ sở dữ liệu về tài khoản đáng ngờ để kịp thời cảnh báo và thu hồi tài sản (hoàn thành trong quý I/2025).

• Đẩy mạnh tuyên truyền phương thức, thủ đoạn mới; kiến nghị hoàn thiện quy định pháp luật liên quan.

• Nâng cao hiệu quả điều tra, mở các đợt cao điểm trấn áp tội phạm công nghệ cao; mở rộng hợp tác quốc tế trong đấu tranh phòng chống tội phạm.

3. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam:

• Đề xuất lộ trình đối chiếu sinh trắc học trong giao dịch ngân hàng; xử lý nghiêm các hành vi liên quan đến tài khoản ngân hàng, ví điện tử vi phạm pháp luật (hoàn thành trong quý I/2025).

• Chỉ đạo các tổ chức tín dụng thực hiện định danh khách hàng, loại bỏ tài khoản không chính chủ; tăng cường phối hợp với Bộ Công an; kiểm soát giao dịch IP từ nước ngoài; giám sát giao dịch tiền ảo.

• Tăng cường thanh tra, kiểm tra hoạt động ngân hàng, nâng cao công tác tuyên truyền với khách hàng.

4. Bộ Thông tin và Truyền thông:

• Chỉ đạo báo chí tuyên truyền rộng rãi về các thủ đoạn lừa đảo;

• Rà soát, kiến nghị sửa đổi pháp luật về viễn thông, an toàn thông tin; phối hợp xác thực thông tin giữa chủ thuê bao và chủ tài khoản;

• Yêu cầu doanh nghiệp viễn thông xử lý SIM không chính chủ, chặn cuộc gọi lừa đảo, cung cấp thông tin khi có yêu cầu.

5. Bộ Tài chính:

• Chủ trì xây dựng khung pháp lý cho tài sản ảo, tổ chức cung ứng dịch vụ tài sản ảo, thực hiện theo Quyết định số 194/QĐ-TTg ngày 23/02/2024.

6. Bộ Kế hoạch và Đầu tư:

• Nghiên cứu biện pháp kiểm tra vốn góp thực tế, tăng cường hậu kiểm doanh nghiệp, xác thực người đại diện pháp luật, làm sạch dữ liệu doanh nghiệp.

7. Bộ Công Thương:

• Tuyên truyền thủ đoạn lừa đảo trong thương mại điện tử; kiểm tra việc tuân thủ pháp luật của các sàn TMĐT, đặc biệt là sàn quốc tế; xử lý nghiêm hàng gian, hàng giả.

8. Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội:

• Tăng cường giáo dục pháp luật cho học sinh, sinh viên, giáo viên về bảo vệ thông tin cá nhân, cảnh giác với thủ đoạn lừa đảo trên mạng.

9. Bộ Khoa học và Công nghệ:

• Đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng công nghệ (nhất là AI) vào việc phòng ngừa và đấu tranh với tội phạm công nghệ cao.

10. Bộ Ngoại giao:

• Phối hợp với cơ quan chức năng nước sở tại để nắm tình hình công dân Việt Nam vi phạm pháp luật; tuyên truyền đến cộng đồng người Việt; phối hợp Bộ Công an trong trao đổi thông tin.

11. Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam:

• Tăng cường phát sóng tin, bài, phóng sự phản ánh phương thức, hậu quả của tội phạm lừa đảo; nâng cao nhận thức cộng đồng; phối hợp cơ quan chức năng tuyên truyền hiệu quả.

12. Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao:

• Hướng dẫn việc thu thập chứng cứ, xét xử nghiêm các vụ án lớn, liên tỉnh, xuyên quốc gia; nghiên cứu ban hành hướng dẫn áp dụng Điều 174 Bộ luật Hình sự và phát triển án lệ.

13. UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương:

• Chỉ đạo các lực lượng chức năng triển khai biện pháp phòng, chống tội phạm lừa đảo trên không gian mạng; tuyên truyền sát thực tế; phân công trách nhiệm cụ thể cho các đơn vị liên quan.

• Tăng cường thanh tra, kiểm tra công tác quản lý nhà nước; xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, nhân rộng mô hình hiệu quả.

• Chỉ đạo Sở Thông tin và Truyền thông kiểm tra việc cấp SIM, xử lý tình trạng SIM "rác".

14. Tất cả các bộ, ngành, địa phương:

• Tổ chức phổ biến, quán triệt, thực hiện nghiêm túc Công điện này; định kỳ 6 tháng và 1 năm báo cáo tình hình thực hiện về Bộ Công an để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

• Bộ Công an theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc triển khai thực hiện.