Nâng cao năng lực đội ngũ hòa giải viên ở cơ sở – nền tảng củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tại Hưng Yên

Trong bối cảnh đời sống kinh tế - xã hội ngày càng phát triển, các mối quan hệ xã hội trở nên đa dạng, phức tạp, kéo theo đó là sự gia tăng của các mâu thuẫn, tranh chấp trong cộng đồng dân cư. Trước yêu cầu thực tiễn đó, công tác hòa giải ở cơ sở tiếp tục khẳng định vai trò là “cầu nối” quan trọng giúp giải quyết kịp thời các xung đột ngay từ khi mới phát sinh, góp phần giữ gìn ổn định xã hội, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân. Nhằm phát huy hơn nữa vai trò này, tỉnh Hưng Yên đã tích cực triển khai thực hiện Đề án “Nâng cao năng lực đội ngũ hòa giải viên ở cơ sở giai đoạn 2024-2030” trong năm 2026 với nhiều nhiệm vụ, giải pháp đồng bộ, thiết thực.

Khẳng định vai trò quan trọng của hòa giải ở cơ sở

Hòa giải ở cơ sở không chỉ đơn thuần là giải quyết mâu thuẫn, tranh chấp mà còn là một phương thức giáo dục pháp luật hiệu quả, góp phần nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của người dân. Thực tế cho thấy, nhiều vụ việc nếu được giải quyết kịp thời thông qua hòa giải sẽ tránh được việc khiếu kiện kéo dài, giảm tải cho các cơ quan tư pháp, tiết kiệm thời gian, chi phí cho Nhà nước và Nhân dân.

Nhận thức rõ điều đó, việc triển khai Đề án nâng cao năng lực đội ngũ hòa giải viên không chỉ là yêu cầu cấp thiết mà còn là nhiệm vụ lâu dài, góp phần thực hiện hiệu quả Luật Hòa giải ở cơ sở và các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

Mục tiêu rõ ràng, yêu cầu sát thực tiễn

Theo Kế hoạch triển khai năm 2026, mục tiêu xuyên suốt là tổ chức thực hiện hiệu quả các nội dung của Đề án đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, đồng thời gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Cụ thể, tỉnh Hưng Yên đặt ra yêu cầu các hoạt động triển khai phải bám sát chỉ đạo của Trung ương, phù hợp với tình hình thực tiễn của địa phương; đảm bảo tính khả thi, có trọng tâm, trọng điểm. Đây là yếu tố then chốt nhằm tránh tình trạng triển khai hình thức, dàn trải, thiếu hiệu quả.

Kiện toàn tổ chức, nâng cao chất lượng đội ngũ hòa giải viên

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của năm 2026 là tiếp tục kiện toàn đội ngũ hòa giải viên ở cơ sở. Theo đó, các địa phương tiến hành rà soát, củng cố các tổ hòa giải, đảm bảo đủ về số lượng, đúng thành phần và đáp ứng tiêu chuẩn theo quy định.

Không chỉ dừng lại ở việc đảm bảo số lượng, tỉnh đặc biệt chú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ hòa giải viên. Các lớp tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ, kỹ năng hòa giải được tổ chức thường xuyên, tập trung vào các nội dung thiết thực như kỹ năng lắng nghe, kỹ năng phân tích mâu thuẫn, phương pháp thuyết phục, vận dụng pháp luật vào từng tình huống cụ thể.

Đáng chú ý, việc xây dựng đội ngũ tập huấn viên cấp tỉnh, cấp xã được xem là “nòng cốt” trong công tác đào tạo. Đây là lực lượng có vai trò truyền đạt kiến thức, kinh nghiệm cho các hòa giải viên, góp phần lan tỏa hiệu quả của Đề án đến tận cơ sở.

Đổi mới phương thức tuyên truyền, ứng dụng công nghệ thông tin

Trong thời đại chuyển đổi số, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác hòa giải ở cơ sở là xu hướng tất yếu. Kế hoạch năm 2026 của tỉnh Hưng Yên đã nhấn mạnh việc đẩy mạnh truyền thông và ứng dụng công nghệ trong hoạt động này.

Các nội dung tuyên truyền không chỉ tập trung vào chủ trương, chính sách, pháp luật mà còn giới thiệu những mô hình hay, cách làm hiệu quả, các tấm gương hòa giải viên tiêu biểu. Thông tin được lan tỏa rộng rãi thông qua nhiều kênh như cổng thông tin điện tử, mạng xã hội, hệ thống phát thanh - truyền hình và truyền thanh cơ sở.

Đặc biệt, việc triển khai phần mềm cơ sở dữ liệu về hòa giải ở cơ sở và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong tra cứu, tư vấn được kỳ vọng sẽ tạo bước đột phá, giúp hòa giải viên tiếp cận nhanh chóng với các quy định pháp luật, nâng cao chất lượng xử lý vụ việc.

Huy động nguồn lực xã hội tham gia công tác hòa giải

Một điểm nổi bật trong kế hoạch triển khai năm 2026 là chủ trương huy động sự tham gia của nhiều lực lượng trong xã hội vào công tác hòa giải. Theo đó, các luật sư, luật gia, hội thẩm nhân dân, cán bộ công an, quân đội, cũng như những người có kinh nghiệm trong lĩnh vực pháp luật được khuyến khích tham gia hỗ trợ hòa giải ở cơ sở.

Bên cạnh đó, việc huy động các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân hỗ trợ về nguồn lực cũng góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động hòa giải. Đây là cách làm phù hợp với xu hướng xã hội hóa, giúp giảm gánh nặng cho ngân sách Nhà nước, đồng thời tăng tính gắn kết giữa các thành phần trong xã hội.

Bảo đảm nguồn lực tài chính cho triển khai Đề án

Để Đề án được triển khai hiệu quả, công tác bảo đảm kinh phí đóng vai trò hết sức quan trọng. Các cơ quan, đơn vị, địa phương được yêu cầu chủ động xây dựng dự toán kinh phí, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt theo quy định.

Việc quản lý, sử dụng kinh phí phải đảm bảo đúng quy định, công khai, minh bạch, tiết kiệm và hiệu quả. Đây là điều kiện cần thiết để các hoạt động tập huấn, tuyên truyền, xây dựng tài liệu… được triển khai đồng bộ, liên tục.

Tăng cường trách nhiệm của các cấp, các ngành

Kế hoạch triển khai Đề án năm 2026 đã phân công rõ trách nhiệm cho từng cơ quan, đơn vị. Trong đó, Sở Tư pháp giữ vai trò chủ trì, tham mưu, hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc và tổng hợp kết quả thực hiện.

Các sở, ngành, đoàn thể và UBND cấp xã có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ, triển khai nhiệm vụ trong phạm vi chức năng của mình. Đặc biệt, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức thành viên đóng vai trò quan trọng trong việc vận động Nhân dân tham gia hòa giải, góp phần giải quyết mâu thuẫn ngay từ cơ sở.

Hướng tới xây dựng cộng đồng đoàn kết, ổn định, phát triển

Có thể thấy, việc triển khai Đề án “Nâng cao năng lực đội ngũ hòa giải viên ở cơ sở” năm 2026 tại Hưng Yên không chỉ mang ý nghĩa nâng cao chất lượng công tác hòa giải mà còn góp phần xây dựng một cộng đồng dân cư đoàn kết, văn minh, thượng tôn pháp luật.

Khi mỗi mâu thuẫn được giải quyết kịp thời, mỗi tranh chấp được hóa giải trên tinh thần thấu tình đạt lý, niềm tin của người dân vào chính quyền và pháp luật sẽ được củng cố. Đồng thời, môi trường xã hội ổn định cũng là nền tảng quan trọng để thu hút đầu tư, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Kết luận

Với những nhiệm vụ, giải pháp cụ thể, đồng bộ và sát thực tiễn, Kế hoạch triển khai Đề án năm 2026 tại Hưng Yên thể hiện quyết tâm cao của các cấp, các ngành trong việc nâng cao chất lượng công tác hòa giải ở cơ sở. Đây không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành tư pháp mà là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội.

Tin tưởng rằng, với sự vào cuộc tích cực của các cấp, các ngành và sự đồng thuận của Nhân dân, công tác hòa giải ở cơ sở tại Hưng Yên sẽ ngày càng phát huy hiệu quả, góp phần xây dựng tỉnh nhà phát triển bền vững, giàu đẹp, văn minh.