NÂNG CAO KIẾN THỨC, KỸ NĂNG PHÒNG CHÁY, CHỮA CHÁY VÀ CỨU NẠN, CỨU HỘ

CHỦ ĐỘNG PHÒNG NGỪA TỪ MỖI GIA ĐÌNH, CƠ QUAN VÀ CƠ SỞ SẢN XUẤT, KINH DOANH

Cháy, nổ có thể xảy ra ở bất cứ đâu, bất cứ thời điểm nào và thường diễn biến rất nhanh. Chỉ một sơ suất trong sử dụng điện, một nguồn nhiệt không được kiểm soát, một thiết bị hư hỏng hoặc việc bảo quản vật liệu dễ cháy không đúng cách cũng có thể dẫn đến sự cố nghiêm trọng. Khi cháy xảy ra, nếu người dân thiếu kiến thức, kỹ năng xử lý ban đầu và thoát nạn, hậu quả về người và tài sản có thể trở nên đặc biệt nghiêm trọng.

Thực tế đó cho thấy, bên cạnh việc thực hiện đầy đủ các quy định về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật và trang bị kiến thức, kỹ năng cho người dân có vai trò hết sức quan trọng. Mỗi người cần biết cách nhận diện nguy cơ, chủ động phòng ngừa, xử lý tình huống ban đầu và tìm kiếm sự trợ giúp khi xảy ra sự cố.

Đặc biệt, công tác tuyên truyền cần tập trung vào những khu vực, loại hình nhà ở và cơ sở có nguy cơ cháy, nổ cao như khu dân cư đông người, nhà ở nhiều tầng, nhiều căn hộ, nhà ở riêng lẻ kết hợp sản xuất, kinh doanh và các cơ sở sản xuất, kinh doanh có sử dụng nhiều thiết bị điện, nguồn nhiệt hoặc vật liệu dễ cháy.

Hiểu pháp luật để chủ động phòng ngừa

Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ trước hết là trách nhiệm của mỗi cơ quan, tổ chức, cơ sở và người dân. Việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật cần giúp mọi người hiểu rõ trách nhiệm của mình trong việc bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy tại nơi ở, nơi làm việc và nơi sản xuất, kinh doanh.

Tuyên truyền pháp luật không chỉ dừng lại ở việc phổ biến các quy định mà cần chuyển hóa thành những hành động cụ thể trong cuộc sống. Người dân cần biết những nguy cơ cháy, nổ thường gặp; biết cách sử dụng điện an toàn; biết cách quản lý nguồn lửa, nguồn nhiệt; biết giữ thông thoáng lối thoát nạn; biết sử dụng các phương tiện chữa cháy được trang bị và quan trọng nhất là biết cách thoát nạn an toàn khi xảy ra cháy.

Đối với các cơ quan, tổ chức và cơ sở sản xuất, kinh doanh, việc phổ biến pháp luật về phòng cháy, chữa cháy cần được thực hiện thường xuyên, phù hợp với đặc điểm hoạt động. Người đứng đầu phải quan tâm xây dựng môi trường làm việc an toàn, tổ chức hướng dẫn, kiểm tra và nhắc nhở người lao động thực hiện nghiêm các quy định.

Khi pháp luật được hiểu đúng và thực hiện nghiêm túc, công tác phòng cháy sẽ chuyển từ thế bị động sang chủ động phòng ngừa.

Khu dân cư – nơi cần sự chung tay của cộng đồng

Khu dân cư là nơi tập trung đông người, nhà ở nằm liền kề, nhiều gia đình cùng sinh sống trong một không gian tương đối chật hẹp. Chỉ một vụ cháy tại một căn nhà cũng có thể ảnh hưởng đến nhiều hộ dân xung quanh nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời.

Vì vậy, công tác tuyên truyền tại khu dân cư cần được thực hiện thường xuyên và gần gũi với đời sống người dân. Mỗi gia đình cần chủ động kiểm tra hệ thống điện, thiết bị sử dụng điện, khu vực bếp, nơi để xe, nơi bảo quản hàng hóa và những vị trí có nguy cơ phát sinh cháy.

Người dân cần chú ý không để vật liệu dễ cháy gần nguồn lửa, nguồn nhiệt; không sử dụng thiết bị điện không bảo đảm an toàn; không câu mắc điện tùy tiện; không sạc các thiết bị điện trong điều kiện không bảo đảm an toàn.

Bên cạnh đó, các hộ gia đình cần quan tâm đến lối thoát nạn. Không để đồ đạc, hàng hóa hoặc phương tiện cản trở cửa ra vào, hành lang, cầu thang và những vị trí có thể sử dụng để thoát nạn khi xảy ra cháy.

Một khu dân cư an toàn về phòng cháy, chữa cháy không chỉ phụ thuộc vào từng hộ gia đình mà cần sự phối hợp của cả cộng đồng. Người dân cần chủ động nhắc nhở nhau, cùng phát hiện và khắc phục những nguy cơ mất an toàn.

Nhà ở nhiều tầng, nhiều căn hộ: không được chủ quan

Nhà ở nhiều tầng, nhiều căn hộ là loại hình cần đặc biệt quan tâm trong công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ bởi số lượng người sinh sống có thể lớn, trong khi việc thoát nạn khi xảy ra cháy có thể gặp nhiều khó khăn.

Tại những công trình này, người dân cần nắm rõ vị trí cầu thang, lối thoát nạn và các khu vực an toàn. Ban quản lý hoặc người có trách nhiệm cần thường xuyên kiểm tra hệ thống điện, thiết bị báo cháy, phương tiện chữa cháy và điều kiện bảo đảm thoát nạn theo quy định.

Đối với mỗi hộ gia đình, việc chủ động tìm hiểu phương án thoát nạn là rất cần thiết. Các thành viên nên biết cách thoát ra khỏi căn hộ, biết vị trí các lối thoát và cách liên hệ với lực lượng chức năng khi xảy ra sự cố.

Khi xảy ra cháy, điều quan trọng là phải giữ bình tĩnh, nhanh chóng thông báo cho những người xung quanh và tìm đường thoát nạn an toàn. Không nên vì cố lấy tài sản mà quay lại khu vực đang có cháy hoặc khói bao phủ.

Đặc biệt, người dân cần hiểu rằng khói có thể gây nguy hiểm rất nhanh. Khi thoát nạn trong môi trường có khói, cần hạn chế hít phải khói, di chuyển theo hướng dẫn thoát nạn và ưu tiên tìm đến khu vực an toàn.

Nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh: nguy cơ càng cao, trách nhiệm càng lớn

Nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh là loại hình phổ biến, nhất là tại các khu dân cư và tuyến phố. Tuy nhiên, việc vừa sinh sống vừa kinh doanh, sản xuất trong cùng một công trình có thể làm phát sinh nhiều nguy cơ cháy, nổ nếu hàng hóa, thiết bị, nguồn điện và nguồn nhiệt không được quản lý tốt.

Các hộ gia đình cần đặc biệt chú ý đến việc bố trí hàng hóa. Không nên tập kết quá nhiều vật liệu dễ cháy trong khu vực sinh hoạt hoặc gần nguồn nhiệt. Hệ thống điện phục vụ sản xuất, kinh doanh cần được kiểm tra thường xuyên, tránh tình trạng quá tải hoặc sử dụng thiết bị không bảo đảm an toàn.

Một yêu cầu quan trọng là phải duy trì lối thoát nạn phù hợp. Không vì tận dụng diện tích kinh doanh mà chất hàng hóa, vật dụng hoặc phương tiện tại các khu vực có thể cản trở việc thoát nạn.

Mỗi chủ cơ sở cần tự đặt câu hỏi: Nếu ngay lúc này xảy ra cháy, khách hàng và người trong gia đình sẽ thoát ra bằng đường nào? Ai sẽ gọi lực lượng chữa cháy? Bình chữa cháy ở đâu? Mọi người có biết cách sử dụng hay không?

Nếu chưa có câu trả lời rõ ràng, đó chính là dấu hiệu cho thấy cần khẩn trương rà soát và bổ sung các biện pháp bảo đảm an toàn.

Trang bị kỹ năng để không lúng túng khi có cháy

Kiến thức phòng cháy chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được chuyển thành kỹ năng. Vì vậy, công tác tuyên truyền cần chú trọng hướng dẫn người dân thực hành những kỹ năng cơ bản.

Trước hết, mỗi người cần biết cách phát hiện và báo cháy. Khi phát hiện cháy, phải nhanh chóng thông báo cho những người xung quanh, đồng thời liên hệ lực lượng chức năng theo quy định. Việc báo cháy càng sớm thì khả năng xử lý và hạn chế thiệt hại càng cao.

Người dân cũng cần được hướng dẫn sử dụng các phương tiện chữa cháy phù hợp và chỉ xử lý đám cháy trong phạm vi bảo đảm an toàn. Không nên cố gắng chữa cháy khi đám cháy đã phát triển lớn, khói dày hoặc có nguy cơ đe dọa trực tiếp đến tính mạng.

Kỹ năng thoát nạn cũng cần được đặc biệt chú trọng. Khi xảy ra cháy, phải ưu tiên bảo vệ tính mạng, nhanh chóng rời khỏi khu vực nguy hiểm, không chen lấn, không quay lại lấy tài sản và không sử dụng các phương tiện di chuyển không phù hợp trong tình huống cháy nếu có nguy cơ mất an toàn.

Đối với gia đình có trẻ em, người cao tuổi hoặc người gặp khó khăn trong di chuyển, cần xây dựng phương án hỗ trợ cụ thể để mọi thành viên đều có thể thoát nạn.

Cơ sở sản xuất, kinh doanh phải chủ động xây dựng môi trường an toàn

Đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh, phòng cháy, chữa cháy phải được xác định là một phần quan trọng trong quá trình tổ chức hoạt động. Không vì mục tiêu kinh doanh mà xem nhẹ yêu cầu an toàn.

Các cơ sở cần thường xuyên kiểm tra hệ thống điện, thiết bị máy móc, nguồn nhiệt, vật liệu dễ cháy và phương tiện chữa cháy. Hàng hóa cần được bố trí hợp lý, bảo đảm khoảng cách và điều kiện an toàn theo quy định.

Người lao động cần được phổ biến kiến thức, hướng dẫn kỹ năng và biết cách xử lý khi xảy ra sự cố. Đặc biệt, những người thường xuyên làm việc tại khu vực có nguy cơ cháy, nổ cao cần được trang bị kiến thức phù hợp với công việc.

Cơ sở cũng cần chủ động phối hợp với lực lượng chức năng trong công tác tuyên truyền, hướng dẫn, kiểm tra và xử lý các vấn đề liên quan đến an toàn phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.

Phòng cháy bắt đầu từ những việc rất nhỏ

Không phải lúc nào phòng cháy cũng là những biện pháp phức tạp. Nhiều nguy cơ có thể được loại bỏ từ những việc rất đơn giản: tắt thiết bị điện khi không sử dụng; kiểm tra dây dẫn và ổ cắm; không để vật dễ cháy gần nguồn nhiệt; giữ lối thoát nạn thông thoáng; sắp xếp hàng hóa gọn gàng; biết vị trí bình chữa cháy và học cách sử dụng.

Mỗi gia đình nên dành thời gian kiểm tra nơi ở một cách định kỳ. Mỗi cơ quan, đơn vị cần chủ động rà soát nguy cơ trong phạm vi quản lý. Mỗi cơ sở sản xuất, kinh doanh cần thường xuyên kiểm tra điều kiện an toàn.

Đừng đợi đến khi xảy ra cháy mới nghĩ đến phòng cháy.

Cùng xây dựng cộng đồng an toàn về phòng cháy, chữa cháy

Đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật và hướng dẫn kỹ năng phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, cần sự tham gia của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội.

Cơ quan chức năng cần tiếp tục đổi mới hình thức tuyên truyền, đưa kiến thức phòng cháy đến gần hơn với người dân; chú trọng những khu vực và loại hình có nguy cơ cao. Các tổ chức, đoàn thể, khu dân cư cần tích cực vận động người dân thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn.

Mỗi người dân cũng cần chủ động tìm hiểu kiến thức, tham gia các hoạt động tuyên truyền, tập huấn, thực hành kỹ năng khi có điều kiện; đồng thời nhắc nhở người thân, đồng nghiệp và hàng xóm cùng nâng cao ý thức.

Biết để phòng ngừa – hiểu để chủ động – thực hành để không lúng túng khi có sự cố.

Phòng cháy, chữa cháy không phải là nhiệm vụ của riêng lực lượng chuyên nghiệp. Đó là trách nhiệm của mỗi cơ quan, tổ chức, cơ sở sản xuất, kinh doanh và từng gia đình.

Hãy bắt đầu từ chính nơi mình đang sống và làm việc: kiểm tra một lần nữa hệ thống điện, sắp xếp lại những vật dụng có nguy cơ cháy, bảo đảm lối thoát nạn, tìm hiểu cách sử dụng phương tiện chữa cháy và thống nhất phương án thoát nạn với các thành viên trong gia đình.

Một hành động nhỏ hôm nay có thể ngăn ngừa một sự cố lớn ngày mai.

Chủ động phòng cháy là bảo vệ tính mạng. Nâng cao kỹ năng là bảo vệ gia đình. Cùng chung tay xây dựng mỗi khu dân cư, mỗi cơ quan, mỗi cơ sở sản xuất, kinh doanh trở thành một điểm an toàn về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.