Đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến Nghị định 55/2026/NĐ-CP của Chính phủ – Nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng tài sản công

Trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh công cuộc cải cách hành chính, tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong quản lý tài chính – tài sản công và thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, hệ thống pháp luật tiếp tục được hoàn thiện nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Một trong những văn bản quan trọng vừa được ban hành là Nghị định 55/2026/NĐ-CP của Chính phủ Việt Nam, có hiệu lực từ ngày 09/02/2026, sửa đổi, bổ sung một số quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý tài sản công, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, dự trữ quốc gia và kho bạc nhà nước.

Việc tổ chức tuyên truyền, phổ biến sâu rộng nội dung của Nghị định là nhiệm vụ quan trọng đối với các cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp nhà nước và các cá nhân có liên quan nhằm đảm bảo mọi đối tượng chịu sự tác động của chính sách đều nắm bắt đầy đủ, chính xác và kịp thời các quy định mới, từ đó nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, phòng ngừa vi phạm và góp phần sử dụng hiệu quả nguồn lực công.

Hoàn thiện khung pháp lý về quản lý tài sản công

Trong nhiều năm qua, công tác quản lý, sử dụng tài sản công đã đạt được nhiều kết quả tích cực, góp phần quan trọng vào việc bảo đảm nguồn lực cho phát triển kinh tế – xã hội, phục vụ hoạt động của bộ máy nhà nước và các đơn vị sự nghiệp. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn xảy ra những hạn chế như sử dụng tài sản công chưa đúng mục đích, mua sắm vượt tiêu chuẩn định mức, quản lý lỏng lẻo, gây thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước.

Nhằm khắc phục những bất cập này, Nghị định 55/2026/NĐ-CP được ban hành để sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Nghị định 63/2019/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 102/2021/NĐ-CP). Nội dung của Nghị định tập trung điều chỉnh các quy định liên quan đến xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực:

Quản lý và sử dụng tài sản công;
Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí;
Dự trữ quốc gia;
Hoạt động kho bạc nhà nước.

Việc sửa đổi, bổ sung này nhằm tăng cường tính răn đe, nâng cao trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân trong việc quản lý và sử dụng tài sản công, đồng thời bảo đảm sự đồng bộ với các quy định pháp luật mới được ban hành trong thời gian gần đây.

Những điểm mới đáng chú ý của Nghị định

1. Quy định rõ hơn về nguyên tắc xác định lợi ích bất hợp pháp

Một trong những điểm mới quan trọng của Nghị định là bổ sung quy định về nguyên tắc xác định số lợi bất hợp pháp có được từ hành vi vi phạm hành chính. Theo đó, cơ quan có thẩm quyền xử phạt phải xác định rõ số lợi bất hợp pháp dựa trên thời điểm bắt đầu và kết thúc hành vi vi phạm. Trường hợp hành vi vi phạm đang diễn ra thì việc xác định số lợi bất hợp pháp được tính từ khi bắt đầu vi phạm đến thời điểm phát hiện.

Quy định này giúp bảo đảm tính minh bạch, khách quan trong quá trình xử lý vi phạm, tránh tình trạng xác định không thống nhất hoặc bỏ sót các khoản lợi ích bất hợp pháp phát sinh từ hành vi vi phạm.

2. Tăng cường xử phạt hành vi mua sắm tài sản công vượt tiêu chuẩn

Nghị định sửa đổi các quy định về xử phạt đối với hành vi mua sắm tài sản công vượt tiêu chuẩn, định mức do cơ quan có thẩm quyền ban hành. Cụ thể:

Phạt tiền từ 2 triệu đến 5 triệu đồng đối với trường hợp mua sắm tài sản vượt tiêu chuẩn có giá trị dưới 50 triệu đồng;
Phạt từ 5 triệu đến 10 triệu đồng đối với trường hợp vượt từ 50 triệu đến dưới 75 triệu đồng;
Phạt từ 10 triệu đến 20 triệu đồng đối với trường hợp vượt từ 75 triệu đồng trở lên.

Bên cạnh đó, tổ chức vi phạm còn phải nộp lại số tiền tương ứng với phần giá trị tài sản mua sắm vượt tiêu chuẩn, định mức, qua đó bảo đảm không để thất thoát tài sản nhà nước.

3. Xử phạt hành vi sử dụng tài sản công sai mục đích

Một trong những vấn đề gây nhiều bức xúc trong xã hội là việc sử dụng tài sản công không đúng mục đích hoặc không đúng quy định. Nghị định mới quy định mức xử phạt đối với các hành vi này có thể lên đến 20 triệu đồng, tùy theo tính chất và mức độ vi phạm.

Các hành vi vi phạm bao gồm:

Không bàn giao hoặc không tiếp nhận tài sản công theo đúng thời hạn quy định;
Bàn giao tài sản công khi chưa có quyết định của cơ quan có thẩm quyền;
Sử dụng tài sản công sai mục đích;
Cố ý làm hư hỏng hoặc hủy hoại tài sản công.

Ngoài việc bị xử phạt tiền, các tổ chức, cá nhân vi phạm còn phải khôi phục lại tình trạng ban đầu của tài sản hoặc hoàn trả lại tài sản theo quy định.

4. Bổ sung quy định về tặng cho và chiếm đoạt tài sản công

Nghị định cũng bổ sung quy định xử phạt đối với hành vi tặng cho tài sản công không đúng quy định hoặc chiếm đoạt tài sản công nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Theo đó, mức phạt có thể lên tới 50 triệu đồng đối với hành vi tặng cho tài sản công có giá trị lớn trái quy định. Ngoài ra, người vi phạm còn phải hoàn trả lại tài sản hoặc nộp lại giá trị tài sản đã vi phạm.

Quy định này góp phần siết chặt kỷ luật tài chính, tránh tình trạng lợi dụng tài sản công để trục lợi cá nhân hoặc phục vụ lợi ích không chính đáng.

Ý nghĩa của việc tuyên truyền, phổ biến Nghị định

Việc tổ chức tuyên truyền, phổ biến Nghị định 55/2026/NĐ-CP có ý nghĩa rất quan trọng đối với các cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp nhà nước. Đây không chỉ là hoạt động thực hiện quy định của pháp luật về phổ biến, giáo dục pháp luật mà còn là giải pháp thiết thực nhằm:

Thứ nhất, nâng cao nhận thức pháp luật.
Thông qua công tác tuyên truyền, cán bộ, công chức, viên chức và người lao động hiểu rõ hơn các quy định về quản lý, sử dụng tài sản công, từ đó nâng cao ý thức trách nhiệm trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Thứ hai, phòng ngừa vi phạm pháp luật.
Khi các quy định được phổ biến rộng rãi, các tổ chức và cá nhân sẽ chủ động tuân thủ, hạn chế các sai sót trong quá trình quản lý tài sản công, góp phần phòng ngừa vi phạm.

Thứ ba, tăng cường hiệu quả quản lý tài sản công.
Việc thực hiện nghiêm túc các quy định mới giúp nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản nhà nước, tránh lãng phí, thất thoát và đảm bảo nguồn lực cho phát triển.

Thứ tư, góp phần xây dựng nền hành chính liêm chính, minh bạch.
Quản lý tài sản công chặt chẽ là một trong những yếu tố quan trọng để xây dựng bộ máy nhà nước hoạt động hiệu quả, minh bạch và phục vụ nhân dân.

Nhiệm vụ của các cơ quan, đơn vị trong việc triển khai Nghị định

Để bảo đảm việc triển khai thực hiện Nghị định đạt hiệu quả, các cơ quan, tổ chức, đơn vị và doanh nghiệp nhà nước cần thực hiện tốt một số nhiệm vụ sau:

1. Tổ chức tuyên truyền sâu rộng

Các cơ quan, đơn vị cần chủ động tổ chức các hoạt động phổ biến, quán triệt nội dung của Nghị định đến toàn thể cán bộ, công chức, viên chức và người lao động thông qua các hình thức như:

Hội nghị quán triệt, tập huấn;
Lồng ghép trong các buổi sinh hoạt chuyên đề;
Phổ biến qua hệ thống thông tin nội bộ, cổng thông tin điện tử;
Tuyên truyền trên các phương tiện truyền thông.

2. Rà soát quy chế quản lý tài sản công

Các đơn vị cần rà soát lại các quy chế nội bộ liên quan đến quản lý, sử dụng tài sản công để bảo đảm phù hợp với quy định mới của pháp luật, kịp thời sửa đổi, bổ sung những nội dung chưa phù hợp.

3. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát

Công tác kiểm tra, giám sát cần được thực hiện thường xuyên nhằm phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm, đồng thời chấn chỉnh những thiếu sót trong quản lý tài sản công.

4. Nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu

Người đứng đầu cơ quan, đơn vị phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc quản lý, sử dụng tài sản công tại đơn vị mình. Việc thực hiện nghiêm túc các quy định của Nghị định sẽ góp phần xây dựng môi trường làm việc kỷ cương, minh bạch.

Chung tay thực hiện hiệu quả Nghị định 55/2026/NĐ-CP

Việc triển khai thực hiện hiệu quả Nghị định 55/2026/NĐ-CP không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước mà còn đòi hỏi sự tham gia tích cực của toàn thể cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Mỗi cá nhân cần nâng cao ý thức trách nhiệm trong việc quản lý, sử dụng tài sản công; thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; chủ động phát hiện, phản ánh các hành vi vi phạm. Mỗi cơ quan, đơn vị cần xây dựng môi trường làm việc minh bạch, kỷ luật, bảo đảm mọi hoạt động quản lý tài sản công đều tuân thủ đúng quy định của pháp luật.

Thông qua việc tuyên truyền sâu rộng và triển khai thực hiện nghiêm túc Nghị định, các cơ quan, tổ chức, đơn vị và doanh nghiệp nhà nước sẽ góp phần quan trọng vào việc nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công, bảo đảm sử dụng đúng mục đích, tiết kiệm và hiệu quả nguồn lực của Nhà nước, từ đó phục vụ tốt hơn cho sự phát triển bền vững của đất nước và lợi ích của nhân dân.

Tài liệu / Văn bản đính kèm: