TÔN VINH GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG – XÂY DỰNG NẾP SỐNG VĂN MINH, LÀNH MẠNH MỖI DỊP TẾT ĐẾN, XUÂN VỀ

Tết Nguyên đán là thời khắc thiêng liêng, có ý nghĩa đặc biệt trong đời sống tinh thần của mỗi người Việt Nam. Đó không chỉ là dịp chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, mà còn là khoảng thời gian sum họp gia đình, tri ân tổ tiên, gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Trải qua hàng nghìn năm lịch sử, Tết cổ truyền đã trở thành biểu tượng sâu sắc của bản sắc văn hóa Việt Nam, phản ánh tinh thần nhân văn, nghĩa tình, đoàn kết và khát vọng hướng tới những điều tốt đẹp trong năm mới.

Trong bối cảnh đất nước không ngừng đổi mới và hội nhập quốc tế sâu rộng, việc tuyên truyền, tôn vinh các giá trị văn hóa truyền thống, xây dựng nếp sống văn minh, lành mạnh mỗi dịp Tết đến, Xuân về càng có ý nghĩa quan trọng. Đây không chỉ là trách nhiệm của các cấp, các ngành mà còn là bổn phận, ý thức tự giác của mỗi người dân trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, góp phần xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh.

Tết cổ truyền – Không gian kết tinh giá trị văn hóa dân tộc

Tết Nguyên đán là dịp để mỗi người Việt Nam hướng về cội nguồn, tưởng nhớ tổ tiên, ông bà, cha mẹ; là thời điểm vun đắp tình cảm gia đình, họ hàng, làng xóm. Những phong tục, tập quán tốt đẹp như dọn dẹp, trang hoàng nhà cửa; gói bánh chưng, bánh tét; thăm hỏi, chúc Tết; mừng tuổi đầu năm; lễ gia tiên… đã trở thành nét đẹp văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Các phong tục ấy không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, mà còn hàm chứa những giá trị nhân văn sâu sắc, thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, “kính trên nhường dưới”, tinh thần đoàn kết, sẻ chia, gắn bó cộng đồng. Mỗi dịp Tết đến, Xuân về là dịp để những giá trị đó được lan tỏa, bồi đắp trong đời sống xã hội, góp phần hình thành nhân cách, lối sống tốt đẹp của con người Việt Nam.

Việc tôn vinh và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống trong dịp Tết cũng góp phần làm phong phú đời sống tinh thần, tạo động lực tinh thần tích cực để mỗi người bước vào năm mới với niềm tin, hy vọng và quyết tâm mới.

Phát huy phong tục, tập quán lành mạnh gắn với xây dựng nếp sống văn minh

Bên cạnh việc giữ gìn những phong tục tốt đẹp, việc xây dựng nếp sống văn minh trong dịp Tết là yêu cầu cấp thiết trong điều kiện xã hội hiện đại. Đón Tết vui tươi, đầm ấm nhưng tiết kiệm, an toàn, lành mạnh đang trở thành xu hướng tích cực, phù hợp với chủ trương của Đảng và Nhà nước về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.

Thực hành tiết kiệm trong dịp Tết không làm giảm ý nghĩa của ngày Tết cổ truyền, mà ngược lại, góp phần làm cho Tết thêm ý nghĩa, thiết thực. Việc tổ chức Tết gọn nhẹ, phù hợp điều kiện kinh tế gia đình; hạn chế phô trương, hình thức; tránh chạy theo tâm lý “sĩ diện”, “khoe mẽ” là biểu hiện của lối sống văn minh, tiến bộ.

Cùng với đó, việc nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, nhất là pháp luật về trật tự an toàn giao thông trong dịp Tết cần được đặc biệt quan tâm. Thực tế cho thấy, Tết là thời điểm nhu cầu đi lại tăng cao, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông. Mỗi người dân cần nghiêm túc chấp hành các quy định của pháp luật: không sử dụng rượu, bia khi điều khiển phương tiện; tuân thủ tốc độ, làn đường; đội mũ bảo hiểm khi đi mô tô, xe máy; không chở quá số người quy định.

Chấp hành pháp luật về an toàn giao thông không chỉ là trách nhiệm đối với bản thân, gia đình mà còn là biểu hiện của văn hóa ứng xử, góp phần bảo đảm an toàn cho cộng đồng, để mỗi gia đình đều được đón Tết bình an, trọn vẹn.

Kiên quyết phê phán, ngăn chặn các tệ nạn xã hội trong dịp Tết

Bên cạnh những giá trị tích cực, trong dịp Tết vẫn còn tồn tại một số hiện tượng tiêu cực cần được phê phán và ngăn chặn kịp thời. Các tệ nạn xã hội như cờ bạc, cá độ, lô đề, sử dụng rượu bia quá mức, gây mất trật tự công cộng không chỉ làm ảnh hưởng đến an ninh, trật tự xã hội mà còn tác động tiêu cực đến hạnh phúc gia đình, đạo đức xã hội.

Cờ bạc dưới mọi hình thức, dù núp bóng “vui Xuân”, “giải trí ngày Tết”, đều tiềm ẩn nguy cơ dẫn đến hệ lụy nghiêm trọng: mất tiền bạc, phát sinh mâu thuẫn gia đình, vi phạm pháp luật. Vì vậy, việc nâng cao nhận thức, kiên quyết nói không với cờ bạc trong dịp Tết là yêu cầu cấp thiết đối với mỗi người dân.

Cùng với đó, mê tín dị đoan, tin vào bói toán, cúng bái phản khoa học, lợi dụng tâm lý đầu năm để trục lợi cũng là những hiện tượng cần được phê phán. Tín ngưỡng là nhu cầu tinh thần chính đáng, nhưng mê tín dị đoan lại đi ngược với thuần phong mỹ tục, làm méo mó giá trị văn hóa, gây lãng phí tiền của và ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống xã hội.

Ngăn chặn thương mại hóa, lệch chuẩn trong hoạt động lễ hội

Lễ hội đầu Xuân là một phần quan trọng trong đời sống văn hóa tinh thần của Nhân dân, phản ánh truyền thống lịch sử, tín ngưỡng và bản sắc văn hóa của từng địa phương. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, tại một số nơi vẫn còn tình trạng thương mại hóa, lệch chuẩn trong hoạt động lễ hội như: đặt quá nhiều hòm công đức, ép buộc đóng góp; bán hàng rong lộn xộn; lợi dụng lễ hội để trục lợi; tổ chức lễ hội mang tính phô trương, lãng phí.

Những biểu hiện này không chỉ làm giảm ý nghĩa văn hóa, tâm linh của lễ hội, mà còn gây phản cảm trong dư luận xã hội. Do đó, cần tăng cường công tác quản lý nhà nước về lễ hội; đẩy mạnh tuyên truyền, vận động Nhân dân tham gia lễ hội một cách văn minh, đúng quy định; phát huy vai trò giám sát của cộng đồng trong việc giữ gìn nét đẹp lễ hội truyền thống.

Chung tay xây dựng Tết văn minh, an toàn, nghĩa tình

Để mỗi dịp Tết đến, Xuân về thực sự là khoảng thời gian ý nghĩa, vui tươi, an toàn và lành mạnh, cần có sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự hưởng ứng tích cực của Nhân dân. Các cấp, các ngành cần tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật; tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ lành mạnh; chăm lo Tết cho các đối tượng chính sách, người nghèo, người yếu thế, bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau.

Mỗi người dân cần nâng cao ý thức trách nhiệm, tự giác chấp hành pháp luật, giữ gìn truyền thống văn hóa tốt đẹp, chủ động phòng ngừa và đấu tranh với các biểu hiện tiêu cực trong dịp Tết. Đón Tết văn minh, tiết kiệm, an toàn chính là góp phần xây dựng hình ảnh con người Việt Nam hiện đại, nhân ái, trách nhiệm và giàu bản sắc văn hóa.

Kết luận

Tôn vinh các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc, phát huy phong tục, tập quán lành mạnh; nâng cao ý thức chấp hành pháp luật; thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; kiên quyết phê phán, ngăn chặn các tệ nạn xã hội, mê tín dị đoan và các biểu hiện thương mại hóa, lệch chuẩn trong hoạt động lễ hội là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên của toàn xã hội.

Mỗi dịp Tết đến, Xuân về, hãy để Tết thực sự là ngày hội của đoàn viên, yêu thương và trách nhiệm; là dịp để mỗi người thêm trân trọng những giá trị truyền thống, sống tốt hơn, văn minh hơn, góp phần xây dựng xã hội trật tự, an toàn, giàu bản sắc và nhân văn.