Tiếp tục tuyên truyền, đẩy mạnh sắp xếp, tinh gọn bộ máy hệ thống chính trị và nâng cao hiệu quả mô hình tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp

Trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với yêu cầu cao về cải cách hành chính, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước, việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy hệ thống chính trị, cùng với việc triển khai, vận hành mô hình chính quyền địa phương 02 cấp đang được Đảng, Nhà nước và các địa phương triển khai mạnh mẽ, quyết liệt và đồng bộ. Đây là chủ trương lớn, có ý nghĩa quan trọng trong việc tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng quản trị nhà nước, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước.

Kết quả tích cực bước đầu trong sắp xếp, tinh gọn bộ máy hệ thống chính trị

Thực hiện chủ trương, nghị quyết của Trung ương về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, thời gian qua, các cấp ủy, chính quyền đã quán triệt sâu sắc và triển khai nghiêm túc, đồng bộ. Qua đó, nhiều kết quả tích cực bước đầu đã được ghi nhận.

Các cơ quan, đơn vị đã giảm đầu mối tổ chức, tinh giản biên chế, đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao hiệu quả công việc, góp phần tiết kiệm ngân sách nhà nước, tinh gọn bộ máy nhưng vẫn đảm bảo chất lượng phục vụ Nhân dân. Hệ thống chính trị các cấp từ tỉnh đến cơ sở hoạt động ngày càng rõ chức năng, nhiệm vụ, tăng tính liên thông, phối hợp giữa các ngành, lĩnh vực; đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức được bố trí hợp lý hơn, chú trọng chất lượng, năng lực thực tiễn và tinh thần trách nhiệm trong thực thi nhiệm vụ.

Đặc biệt, trong quá trình thực hiện, các cấp ủy đã quan tâm làm tốt công tác tư tưởng, tuyên truyền, tạo sự đồng thuận trong toàn hệ thống chính trị, giúp cán bộ, đảng viên và Nhân dân nhận thức đầy đủ về ý nghĩa, mục tiêu và tầm quan trọng của việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy. Đây là cơ sở quan trọng để đảm bảo quá trình thực hiện diễn ra suôn sẻ, hiệu quả, không làm xáo trộn lớn đến hoạt động quản lý, điều hành ở địa phương.

Mô hình chính quyền địa phương 02 cấp – bước thử nghiệm đổi mới, linh hoạt và hiệu quả

Song song với quá trình tinh gọn bộ máy, việc thí điểm và vận hành mô hình chính quyền địa phương 02 cấp (cấp tỉnh – cấp xã) được xem là một trong những đổi mới có ý nghĩa đột phá về tổ chức bộ máy hành chính nhà nước ở các địa phương có điều kiện đặc thù.

Thực tiễn cho thấy, mô hình chính quyền địa phương 02 cấp bước đầu đã đem lại nhiều chuyển biến tích cực. Cơ cấu tổ chức được tinh giản, giảm trùng lặp trong quản lý, điều hành; nguồn lực được sử dụng hiệu quả hơn; quy trình xử lý công việc, đặc biệt là thủ tục hành chính tại cơ sở, được rút ngắn và đơn giản hóa, tạo thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp.

Nhiều địa phương áp dụng mô hình 02 cấp đã tăng cường phân cấp, ủy quyền, phát huy tính chủ động, sáng tạo của cơ sở, đồng thời giảm bớt tầng nấc trung gian, giúp công tác chỉ đạo, điều hành trở nên nhanh nhạy, linh hoạt hơn. Hiệu quả quản lý nhà nước trên các lĩnh vực quy hoạch, đầu tư, đất đai, xây dựng, quản lý đô thị, an sinh xã hội... được nâng cao rõ rệt.

Mô hình này cũng mở ra cơ hội để kiện toàn tổ chức, sắp xếp lại đội ngũ cán bộ, công chức theo hướng chuyên nghiệp, tinh gọn, tập trung vào những vị trí việc làm thiết yếu, khắc phục tình trạng chồng chéo, dàn trải, nâng cao chất lượng đội ngũ công vụ.

Những khó khăn, vướng mắc cần tháo gỡ

Bên cạnh những kết quả tích cực, quá trình thực hiện mô hình chính quyền địa phương 02 cấp vẫn còn một số khó khăn, hạn chế cần tiếp tục được nghiên cứu, tháo gỡ kịp thời.

Một là, về thể chế, một số quy định pháp luật chưa thật sự đồng bộ, chưa phù hợp với đặc điểm của mô hình 02 cấp, nhất là trong các lĩnh vực quy hoạch, quản lý đất đai, đầu tư công, phân cấp nguồn thu – nhiệm vụ chi, cơ chế tài chính đặc thù cho từng loại hình đơn vị hành chính.

Hai là, về tổ chức bộ máy và biên chế, việc sắp xếp, tinh gọn ở một số nơi còn lúng túng, chưa đồng đều; phân công, phân cấp nhiệm vụ giữa cấp tỉnh và cấp xã đôi khi còn chồng chéo, dẫn đến khó khăn trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Ba là, về đội ngũ cán bộ, công chức, một số nơi vẫn thiếu hụt nguồn nhân lực có trình độ, kỹ năng đáp ứng yêu cầu mới; việc đào tạo, bồi dưỡng chưa theo kịp với yêu cầu chuyển đổi mô hình hoạt động.

Bốn là, về cơ chế tài chính và nguồn lực thực hiện, cần tiếp tục hoàn thiện các quy định về ngân sách, đầu tư, sử dụng đất đai, nhằm đảm bảo tính tự chủ, linh hoạt và bền vững cho các đơn vị hành chính thực hiện mô hình 02 cấp.

Giải pháp tiếp tục đẩy mạnh hoạt động của bộ máy và chính quyền địa phương 02 cấp

Để khắc phục những khó khăn, tiếp tục phát huy hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, trong thời gian tới, cần tập trung thực hiện đồng bộ một số nhóm giải pháp trọng tâm sau:

Tiếp tục hoàn thiện thể chế, cơ sở pháp lý, đảm bảo sự thống nhất giữa Luật Tổ chức chính quyền địa phương, Luật Cán bộ, công chức, Luật Đầu tư công, Luật Ngân sách nhà nước và các văn bản hướng dẫn, tạo khung pháp lý đầy đủ, rõ ràng cho việc tổ chức, vận hành mô hình 02 cấp.
Đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, điều hành, cung cấp dịch vụ công; nâng cao tính minh bạch, hiệu quả phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Sắp xếp, kiện toàn bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, xác định rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của từng cơ quan, đơn vị, tránh trùng lặp; đồng thời, thực hiện tinh giản biên chế gắn với cơ cấu lại đội ngũ cán bộ theo vị trí việc làm.
Đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao chất lượng cán bộ, công chức, đặc biệt là năng lực quản lý, kỹ năng hành chính, kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin, nhằm đáp ứng yêu cầu trong mô hình chính quyền điện tử, chính quyền số.
Xây dựng cơ chế tài chính đặc thù, phù hợp với từng loại hình đơn vị hành chính 02 cấp; đảm bảo phân cấp nguồn lực hợp lý, phát huy tính tự chủ, sáng tạo của địa phương.
Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, tổng kết, đánh giá mô hình, kịp thời rút kinh nghiệm, nhân rộng các cách làm hay, sáng tạo; đồng thời phát hiện, tháo gỡ những vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện.

Khẳng định tính đúng đắn của chủ trương, củng cố niềm tin của Nhân dân

Qua hơn hai năm thực hiện, có thể khẳng định, việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy hệ thống chính trị và triển khai mô hình chính quyền địa phương 02 cấp là chủ trương đúng đắn, phù hợp với thực tiễn, được các cấp, các ngành, địa phương và Nhân dân đồng tình, ủng hộ.

Những kết quả đạt được bước đầu đã khẳng định tính khả thi, hiệu quả của mô hình, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, tinh gọn bộ máy, tiết kiệm nguồn lực và hướng tới phục vụ Nhân dân tốt hơn. Đây là nền tảng quan trọng để tiếp tục nhân rộng, hoàn thiện trong thời gian tới.

Công tác tuyên truyền về mục đích, ý nghĩa, kết quả và giải pháp tiếp tục thực hiện cần được đẩy mạnh hơn nữa, nhằm tạo sự thống nhất cao trong toàn hệ thống chính trị, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức trong thực hiện nhiệm vụ. Đồng thời, thông qua đó, củng cố niềm tin, khơi dậy sự đồng thuận, ủng hộ của Nhân dân đối với chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước trong xây dựng nền hành chính tinh gọn, hiện đại, hiệu quả.

Kết luận

Tiếp tục sắp xếp, tinh gọn bộ máy hệ thống chính trị và hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương 02 cấp là bước đi quan trọng trong tiến trình đổi mới tổ chức, hoạt động của bộ máy nhà nước, phù hợp với yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Với sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Trung ương, sự vào cuộc quyết liệt của các cấp ủy, chính quyền và sự đồng thuận của Nhân dân, tin tưởng rằng quá trình này sẽ tiếp tục mang lại những kết quả thiết thực, bền vững, góp phần xây dựng bộ máy hành chính Nhà nước tinh gọn, năng động, chuyên nghiệp, vì Nhân dân phục vụ, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước.