Thủ tướng cùng các nhà lãnh đạo ký Tuyên bố 'ASEAN 2045: Tương lai chung của chúng ta'

Thủ tướng Phạm Minh Chính cùng các nhà lãnh đạo ký Tuyên bố 'ASEAN 2045: Tương lai chung của chúng ta' - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045: Bản lĩnh, đoàn kết và khát vọng kiến tạo tương lai khu vực

Trong bối cảnh tình hình khu vực và thế giới đang thay đổi sâu sắc, đòi hỏi sự thích ứng nhanh, chủ động và có tầm nhìn chiến lược, Lễ ký kết và thông qua các văn kiện chiến lược hướng tới Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 diễn ra tại Kuala Lumpur, Malaysia đã trở thành một dấu mốc lịch sử có ý nghĩa đặc biệt. Sự kiện không chỉ thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ của các quốc gia thành viên, mà còn là tuyên ngôn của ASEAN về một tương lai khu vực ổn định, thịnh vượng, gắn kết và phát triển bền vững – nơi người dân thực sự là trung tâm và là chủ thể của mọi tiến trình phát triển.

Dấu mốc lịch sử mở ra chương phát triển mới

Tại lễ ký kết, Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim – Chủ tịch ASEAN 2025 – phát biểu nhấn mạnh: Tuyên bố Kuala Lumpur hôm nay là sự tái hiện lời hứa thiêng liêng mà các quốc gia sáng lập ASEAN đã đưa ra cách đây gần 60 năm: xây dựng một cộng đồng đoàn kết, hữu nghị, hợp tác vì hòa bình, tự do và thịnh vượng. Đó không chỉ là sự tri ân đối với quá khứ, mà còn là một cam kết sống động với tương lai. Câu nói "cách tốt nhất để dự báo tương lai là kiến tạo tương lai" một lần nữa được Thủ tướng Malaysia trích dẫn như một thông điệp hành động, khẳng định tinh thần chủ động, bản lĩnh và quyết đoán của ASEAN trong thế kỷ XXI.

Với việc chính thức thông qua Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 cùng bốn chiến lược trụ cột bao gồm chính trị – an ninh, kinh tế, văn hóa – xã hội và kết nối, ASEAN không chỉ củng cố vị thế là một tổ chức khu vực thành công và bền vững hàng đầu thế giới, mà còn thể hiện tư duy chủ động trong việc thích ứng với những chuyển động nhanh, khó đoán định của trật tự toàn cầu.

Lễ ký kết và thông qua các văn kiện chiến lược trên là một dấu mốc lịch sử, mở ra một chương phát triển mới của ASEAN trong hành trình liên kết khu vực trong hai thập kỷ tới - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Việt Nam – khởi nguồn của một sáng kiến chiến lược

Điều đặc biệt có ý nghĩa là hành trình xây dựng Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 bắt đầu từ sáng kiến của Việt Nam trong năm giữ vai trò Chủ tịch luân phiên ASEAN 2020. Trên tinh thần “Gắn kết và chủ động thích ứng”, Việt Nam đã đề xuất việc định hướng phát triển dài hạn cho ASEAN sau năm 2025 – mốc kết thúc Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2025. Sáng kiến này đã đặt nền móng cho một tiến trình xây dựng chiến lược có quy mô toàn diện, phương pháp bài bản và nội dung sâu sắc, mở ra hướng đi chiến lược mới cho cả Cộng đồng ASEAN.

Trong suốt 5 năm qua, dưới sự điều phối thống nhất của các cơ quan điều phối khu vực, ASEAN đã triển khai một quá trình tham vấn sâu rộng, bao trùm toàn cộng đồng. Các cuộc trao đổi, lấy ý kiến được thực hiện với sự tham gia của tất cả các bên liên quan – từ chính phủ, doanh nghiệp, các tổ chức xã hội, giới học giả đến thanh niên và người dân. Cách tiếp cận toàn diện này nhằm bảo đảm rằng chiến lược phát triển mới không chỉ phản ánh ý chí chính trị của các nhà lãnh đạo, mà còn gắn liền với kỳ vọng và nguyện vọng thực tiễn của hơn 650 triệu người dân ASEAN.

Khát vọng về một ASEAN tự cường, đổi mới và nhân văn

Việc thông qua Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 là sự thể hiện tinh thần trách nhiệm lịch sử và tầm nhìn chiến lược của các quốc gia thành viên. ASEAN đang thể hiện rõ nét vai trò là một thực thể chính trị – kinh tế đang trưởng thành, có khả năng không chỉ thích ứng với các biến động toàn cầu mà còn đủ năng lực định hình các xu hướng phát triển trong khu vực.

Theo đó, các văn kiện chiến lược được xây dựng dựa trên nguyên tắc kế thừa – phát huy – mở rộng. Kế thừa những thành quả quan trọng đã đạt được trong quá trình thực hiện Tầm nhìn 2025; phát huy giá trị cốt lõi của ASEAN như đồng thuận, không can thiệp, gắn kết nội khối và hội nhập ngoại khối; đồng thời mở rộng sang các lĩnh vực hợp tác mới, mang tính chiến lược như chuyển đổi số, kinh tế tuần hoàn, an ninh mạng, kinh tế biển xanh, phát triển bền vững và an ninh con người.

Bốn trụ cột chiến lược của Tầm nhìn 2045 cũng là sự khẳng định ASEAN sẽ tiếp tục là không gian phát triển chung, là điểm đến tin cậy của nhà đầu tư quốc tế, là nơi người dân có thể phát huy năng lực, sáng tạo và sống trong môi trường hòa bình, ổn định và bền vững.

Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim trò chuyện cùng Thủ tướng Phạm Minh Chính và lãnh đạo một số nước ASEAN sau khi ký Tuyên bố 'ASEAN 2045: Tương lai chung của chúng ta' - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Người dân là trung tâm và động lực của phát triển

Một điểm nhấn quan trọng trong định hướng chiến lược của ASEAN giai đoạn tới là việc lấy người dân làm trung tâm, làm chủ thể của tiến trình phát triển. Các chiến lược văn hóa – xã hội và kết nối đặt trọng tâm vào phát triển con người, mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục, chăm sóc sức khỏe, an sinh xã hội và tăng cường vai trò của các nhóm yếu thế. ASEAN khẳng định phát triển không chỉ là những con số về tăng trưởng kinh tế, mà phải là sự cải thiện đời sống, sự bao trùm và phát triển hài hòa cho mọi thành phần trong xã hội.

Bên cạnh đó, vai trò của thế hệ trẻ, của các nhà khoa học, các nghệ sĩ, các nhà đổi mới sáng tạo… cũng được đề cao như những nhân tố mới cho sự bứt phá trong tương lai. ASEAN 2045 không chỉ là một khu vực tăng trưởng, mà còn là không gian sáng tạo, đổi mới và giàu bản sắc văn hóa – nơi các giá trị truyền thống được bảo tồn và phát huy trong một thế giới số hóa và toàn cầu hóa.

Hướng tới một ASEAN có vai trò dẫn dắt toàn cầu

Trong bối cảnh trật tự thế giới đang trải qua những dịch chuyển lớn, Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 thể hiện tư duy chiến lược vượt ra ngoài giới hạn của khu vực. Thông qua việc tiếp tục mở rộng quan hệ đối tác toàn diện với các cường quốc, các tổ chức khu vực và quốc tế; thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, thương mại tự do, bảo vệ hòa bình và ổn định khu vực; ASEAN đang củng cố vai trò là nhân tố trung tâm trong cấu trúc an ninh – kinh tế khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.

Việc duy trì vai trò dẫn dắt và chủ động đóng góp vào các vấn đề toàn cầu như biến đổi khí hậu, an ninh năng lượng, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, bảo vệ nguồn nước và hệ sinh thái, cho thấy một ASEAN đầy bản lĩnh, trách nhiệm và không ngừng đổi mới.

Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim trao Tuyên bố 'ASEAN 2045: Tương lai chung của chúng ta' cho Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Tuyên ngôn của tương lai, hành động của hiện tại

Lễ ký kết và thông qua các văn kiện chiến lược ASEAN 2045 là một bước ngoặt, là tuyên ngôn mạnh mẽ về khát vọng phát triển và bản lĩnh chính trị của Cộng đồng ASEAN. Đó không chỉ là lời hứa với tương lai, mà còn là lời cam kết hành động ngay từ hôm nay. Những mục tiêu lớn lao chỉ có thể trở thành hiện thực khi được chuyển hóa thành các chương trình hành động cụ thể, gắn với từng quốc gia, từng lĩnh vực và từng con người.

Từ Tuyên bố Kuala Lumpur 2025, ASEAN đang bước vào một hành trình mới – hành trình của 20 năm kiến tạo tương lai, với nền tảng là sự đoàn kết, khát vọng phát triển, và một tầm nhìn chung vì hòa bình, thịnh vượng và hạnh phúc của người dân trong toàn khu vực.