TĂNG CƯỜNG TRUYỀN THÔNG NGUY CƠ, NÂNG CAO NHẬN THỨC VÀ THAY ĐỔI HÀNH VI TRONG PHÒNG, CHỐNG DỊCH BỆNH ĐỘNG VẬT – CHỦ ĐỘNG BẢO VỆ SỨC KHỎE CỘNG ĐỒNG

Trong bối cảnh dịch bệnh trên động vật và nguy cơ lây truyền sang người ngày càng diễn biến phức tạp, công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi của người dân giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Thực tiễn cho thấy, nhiều đợt bùng phát dịch bệnh không chỉ bắt nguồn từ yếu tố tự nhiên mà còn do hạn chế trong nhận thức, thói quen sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng chưa bảo đảm an toàn. Vì vậy, việc xây dựng chiến lược truyền thông nguy cơ bài bản, khoa học, phù hợp với từng nhóm đối tượng là giải pháp then chốt nhằm kiểm soát, phòng ngừa và tiến tới đẩy lùi dịch bệnh.

Xây dựng nội dung truyền thông nguy cơ sát thực tiễn, đúng đối tượng

Một trong những yêu cầu cấp thiết hiện nay là xây dựng nội dung truyền thông nguy cơ phù hợp với từng nhóm đối tượng, từng loại hình truyền thông và từng loại bệnh cụ thể. Đối với người chăn nuôi, nội dung cần tập trung vào các nguy cơ xâm nhiễm mầm bệnh từ môi trường, từ con giống, thức ăn chăn nuôi và hoạt động vận chuyển. Đồng thời, cần nhấn mạnh nguy cơ tái phát dịch bệnh khi không thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng, chống theo quy định.

Đối với thương lái, cơ sở giết mổ, kinh doanh sản phẩm động vật, nội dung tuyên truyền cần làm rõ trách nhiệm trong việc bảo đảm an toàn dịch bệnh, an toàn thực phẩm, tuyệt đối không thu mua, vận chuyển, giết mổ động vật mắc bệnh hoặc nghi mắc bệnh. Những hành vi vi phạm không chỉ gây thiệt hại kinh tế mà còn tiềm ẩn nguy cơ lây lan dịch bệnh trên diện rộng, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng.

Đặc biệt, cần tăng cường tuyên truyền về các bệnh truyền lây giữa động vật và người – một trong những mối nguy lớn hiện nay. Các thông tin về triệu chứng, đường lây truyền, biện pháp phòng tránh cần được phổ biến rộng rãi, dễ hiểu để người dân chủ động bảo vệ bản thân và gia đình.

Thúc đẩy chăn nuôi an toàn sinh học – “lá chắn” phòng chống dịch bệnh

Chăn nuôi an toàn sinh học được xác định là giải pháp căn cơ, lâu dài trong phòng, chống dịch bệnh động vật. Do đó, công tác tuyên truyền cần tập trung hướng dẫn người chăn nuôi áp dụng các quy trình kỹ thuật như kiểm soát nguồn giống, vệ sinh chuồng trại, xử lý chất thải, tiêm phòng đầy đủ và định kỳ tiêu độc, khử trùng.

Bên cạnh đó, việc xử lý xác động vật chết đúng quy định là yếu tố quan trọng nhằm ngăn chặn mầm bệnh phát tán ra môi trường. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn tình trạng vứt xác động vật bừa bãi, gây ô nhiễm và tiềm ẩn nguy cơ lây lan dịch bệnh. Do đó, cần tăng cường tuyên truyền để thay đổi hành vi, nâng cao ý thức trách nhiệm của người dân.

Một nội dung không kém phần quan trọng là khuyến cáo người dân không buôn bán, vận chuyển, giết mổ động vật mắc bệnh, nghi mắc bệnh và các sản phẩm động vật không bảo đảm an toàn. Đây là hành vi vi phạm pháp luật, đồng thời là nguyên nhân trực tiếp khiến dịch bệnh lan rộng, khó kiểm soát.

Ứng dụng khoa học – công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý dịch bệnh

Trong thời đại công nghệ phát triển mạnh mẽ, việc ứng dụng khoa học – công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý dịch bệnh động vật ngày càng trở nên cần thiết. Công tác tuyên truyền cần giới thiệu các thành tựu nghiên cứu, các giải pháp kỹ thuật mới trong chọn tạo giống, xây dựng phác đồ điều trị, quy trình chăn nuôi an toàn sinh học.

Đồng thời, cần phổ biến các nền tảng số, hệ thống giám sát dịch bệnh, truy xuất nguồn gốc sản phẩm để người dân và doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận, áp dụng. Việc sử dụng công nghệ không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý mà còn tăng tính minh bạch, góp phần xây dựng niềm tin của người tiêu dùng.

Đa dạng hóa hình thức truyền thông – nâng cao hiệu quả tiếp cận

Để thông tin đến được với mọi tầng lớp Nhân dân, cần đa dạng hóa hình thức tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, nền tảng số và hệ thống thông tin cơ sở. Mỗi kênh truyền thông cần có cách tiếp cận riêng, phù hợp với đặc điểm của từng nhóm đối tượng.

Các thông điệp truyền thông nên được thiết kế ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ, kết hợp với hình ảnh trực quan, video minh họa sinh động. Đặc biệt, cần tăng cường đối thoại cộng đồng, tổ chức các buổi tuyên truyền trực tiếp tại cơ sở để người dân có cơ hội trao đổi, giải đáp thắc mắc.

Việc phát huy vai trò của hệ thống truyền thanh cơ sở, mạng xã hội, ứng dụng di động sẽ giúp thông tin được lan tỏa nhanh chóng, kịp thời, nhất là trong tình huống khẩn cấp khi dịch bệnh bùng phát.

Nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ và các chủ thể liên quan

Công tác tuyên truyền chỉ thực sự hiệu quả khi đội ngũ cán bộ và các chủ thể liên quan được trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng. Do đó, cần tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn cho cán bộ quản lý, cán bộ thú y, cũng như các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động chăn nuôi, tiêu thụ sản phẩm chăn nuôi.

Nội dung tập huấn cần bao gồm kỹ năng giám sát dịch bệnh, xử lý và điều tra ổ dịch, truyền thông nguy cơ và phối hợp liên ngành. Đây là những yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả phòng, chống dịch bệnh ngay từ cơ sở.

Đồng thời, cần xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các ngành như nông nghiệp, y tế, công thương, thông tin và truyền thông nhằm bảo đảm thông tin được chia sẻ kịp thời, thống nhất và chính xác.

Cung cấp thông tin minh bạch – ổn định thị trường và tâm lý xã hội

Trong bối cảnh dịch bệnh hoặc sự cố an toàn thực phẩm, việc cung cấp thông tin kịp thời, minh bạch về tình hình dịch bệnh, cung – cầu, giá cả và nguồn cung thực phẩm có nguồn gốc động vật là hết sức cần thiết.

Thông tin chính xác sẽ giúp người dân yên tâm, tránh tâm lý hoang mang, tích trữ hàng hóa hoặc tẩy chay sản phẩm một cách cực đoan. Đồng thời, góp phần bảo vệ lợi ích hợp pháp của các cơ sở sản xuất, kinh doanh chân chính, duy trì sự ổn định của thị trường.

Ngược lại, nếu thông tin thiếu minh bạch hoặc chậm trễ, dễ dẫn đến tin đồn thất thiệt, gây xáo trộn thị trường, ảnh hưởng tiêu cực đến kinh tế - xã hội. Do đó, các cơ quan chức năng cần chủ động cung cấp thông tin chính thống, tăng cường truyền thông định hướng dư luận.

Kết luận

Tuyên truyền, nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi trong phòng, chống dịch bệnh động vật là nhiệm vụ lâu dài, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Mỗi người dân, mỗi tổ chức cần chủ động tiếp cận thông tin, nâng cao ý thức trách nhiệm và tuân thủ nghiêm các quy định về phòng, chống dịch bệnh.

Chỉ khi nhận thức được nâng cao, hành vi được thay đổi và công tác truyền thông được thực hiện hiệu quả, chúng ta mới có thể kiểm soát tốt dịch bệnh, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và phát triển ngành chăn nuôi theo hướng an toàn, bền vững trong giai đoạn mới.