Quyết liệt chuyển đổi, hướng tới mô hình quản lý thuế hiện đại

Việt Nam đang đi qua một thời điểm then chốt khi toàn hệ thống chuẩn bị rời bỏ phương thức thu thuế khoán để chuyển sang mô hình kê khai đầy đủ. Đây không chỉ là thay đổi về nghiệp vụ quản lý, mà là bước chuyển căn bản trong tư duy phát triển: người dân, hộ và cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp chủ động thực hiện nghĩa vụ thuế của chính mình, thay vì dựa chủ yếu vào cơ chế khoán đã tồn tại trong nhiều năm.

Trong bối cảnh đó, ngành Thuế đang triển khai đợt cao điểm 60 ngày với tinh thần khẩn trương và quyết tâm cao. Mục tiêu đặt ra là đảm bảo quá trình chuyển đổi của khu vực hộ và cá nhân kinh doanh diễn ra thông suốt, đúng lộ trình, góp phần xây dựng hệ thống thuế hiện đại, minh bạch và phục vụ tốt hơn.

Đề án “Chuyển đổi mô hình và phương pháp quản lý thuế đối với hộ kinh doanh khi xóa bỏ thuế khoán” (Đề án 3389) đã được Bộ Tài chính phê duyệt, tạo nền tảng pháp lý quan trọng cho việc thay đổi phương thức quản lý đối với hơn 5 triệu hộ kinh doanh trên cả nước. Cùng với đó, lãnh đạo Bộ Tài chính đã gửi văn bản tới Bí thư và Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố, đề nghị tăng cường phối hợp chỉ đạo khi bỏ cơ chế khoán thuế từ ngày 1/1/2026.

Bên cạnh sự chỉ đạo từ Trung ương, ngày 13/11/2025, Cục Thuế đã phát hành Thư ngỏ gửi tới các hiệp hội ngành nghề, đại lý thuế, công ty kế toán – kiểm toán và hộ, cá nhân kinh doanh. Nội dung Thư ngỏ nhấn mạnh yêu cầu chung tay, chia sẻ thông tin và đồng hành trong giai đoạn cao điểm nhằm bảo đảm chuyển đổi đạt kết quả thực chất.

Tăng cường phối hợp, triển khai đồng bộ từ tỉnh đến xã

Để thực hiện thành công Đề án 3389 và Kế hoạch 3352, hệ thống thuế đang đẩy mạnh phối hợp với UBND xã, phường và các sở, ngành liên quan. Cơ quan thuế các cấp được giao nhiệm vụ làm rõ phạm vi trách nhiệm, cơ chế phối hợp và từng nội dung cần triển khai.

Các công việc chính bao gồm: rà soát dữ liệu hộ kinh doanh; tuyên truyền – hỗ trợ trong thời gian chuyển đổi; phối hợp kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm; chia sẻ thông tin phục vụ quản lý. Đồng thời, cơ quan thuế phải tổ chức các cuộc họp giao ban hàng tuần hoặc theo từng giai đoạn để kịp thời đánh giá tiến độ, điều chỉnh nhân lực và xử lý các tình huống phát sinh. Những khó khăn trong quá trình triển khai sẽ được tổng hợp và báo cáo để có giải pháp phù hợp.

Ghi nhận sự đồng hành của cộng đồng chuyên môn

Trong Thư ngỏ gửi tới các hiệp hội, đại lý thuế, công ty kế toán – kiểm toán, Cục Thuế bày tỏ sự trân trọng đối với vai trò của lực lượng chuyên môn trong chiến dịch 60 ngày. Ngành Thuế kỳ vọng các đơn vị sẽ đóng góp vào ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm:

1. Phối hợp tuyên truyền, hướng dẫn hộ và cá nhân kinh doanh hiểu rõ quy định pháp luật và lợi ích của việc chuyển sang kê khai.

2. Tổ chức tập huấn, tư vấn và hỗ trợ kỹ thuật miễn phí cho hộ kinh doanh, đặc biệt là những hộ mới làm quen với hóa đơn điện tử và nộp thuế điện tử.

3. Cử chuyên gia cùng phối hợp với cơ quan thuế địa phương hỗ trợ thực tế, xử lý tình huống phát sinh và chia sẻ kinh nghiệm, nhằm nâng cao hiệu quả triển khai trên phạm vi toàn quốc.

Đồng hành cùng hộ và cá nhân kinh doanh trong giai đoạn chuyển đổi

Trong Thư ngỏ dành cho hộ và cá nhân kinh doanh, Cục Thuế khẳng định vai trò quan trọng của khu vực kinh doanh cá thể đối với nền kinh tế địa phương. Ngành Thuế luôn xem các hộ kinh doanh là đối tác đồng hành trong quá trình phát triển.

Theo chủ trương của Đảng, Quốc hội và Chính phủ, từ năm 2026, hộ và cá nhân kinh doanh sẽ nộp thuế dựa trên doanh thu thực tế thay cho cơ chế khoán. Bước chuyển này giúp hoạt động kinh doanh minh bạch hơn, bảo đảm công bằng và bền vững. Khi kê khai đầy đủ, hộ kinh doanh nộp thuế trên kết quả kinh doanh thực tế, qua đó nâng cao uy tín và năng lực cạnh tranh.

Cùng với việc chuyển đổi mô hình, ngành Thuế đang đẩy mạnh áp dụng hóa đơn điện tử – đặc biệt hóa đơn phát hành từ máy tính tiền – phù hợp với các ngành dịch vụ ăn uống, bán lẻ, cửa hàng tạp hóa, siêu thị mini… Giải pháp này giúp phát hành hóa đơn nhanh chóng, lưu trữ tự động, giảm chi phí và tăng sự tin tưởng của khách hàng.

Ứng dụng eTax Mobile cũng được nâng cấp, cho phép hộ kinh doanh kê khai, nộp thuế, tra cứu thông tin hóa đơn mọi lúc, mọi nơi. Đây được xem như “trợ lý số” hỗ trợ toàn diện việc quản lý thuế trên điện thoại hoặc máy tính.

Ngành Thuế nhấn mạnh rằng trong giai đoạn đầu, hộ kinh doanh có thể lúng túng. Tuy nhiên, toàn bộ quá trình chuyển đổi – từ cài đặt phần mềm, lập hóa đơn điện tử đến kê khai và nộp thuế – đều được hỗ trợ miễn phí. Hạ tầng kỹ thuật, nhân sự chuyên trách và tài liệu hướng dẫn đã được chuẩn bị đầy đủ.

Với thông điệp “60 ngày hành động – Chuyển đổi thực chất – Nâng tầm hộ kinh doanh kê khai, minh bạch, hiện đại”, Cục Thuế kêu gọi sự hợp tác của toàn bộ hộ và cá nhân kinh doanh nhằm xây dựng nền tảng vững chắc cho sự phát triển lâu dài.