Nhìn lại chặng đường 100 năm, vững tin định hướng đất nước trong 100 năm tới

Năm 2030 sẽ đánh dấu một mốc son đặc biệt trong lịch sử cách mạng Việt Nam: tròn 100 năm kể từ khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời và lãnh đạo cách mạng. Đây không chỉ là dịp để ôn lại những chặng đường đấu tranh, xây dựng và phát triển đầy gian nan nhưng vẻ vang của dân tộc, mà còn là cơ hội đặc biệt để nhìn nhận một cách toàn diện, khách quan và khoa học những thành tựu, hạn chế, bài học kinh nghiệm trong 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam; từ đó xác định những định hướng lớn cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong 100 năm tiếp theo.

Cùng với đó, việc tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây là quá trình tổng kết thực tiễn, bổ sung và phát triển lý luận, làm rõ những vấn đề có tính nền tảng về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, đồng thời tạo cơ sở để tiếp tục hoàn thiện đường lối phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Tại cuộc làm việc với Thường trực Ban Chỉ đạo ngày 17/6/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh nhiều yêu cầu quan trọng đối với công tác tổng kết. Những định hướng này cần được quán triệt sâu sắc trong toàn Đảng, toàn hệ thống chính trị, bảo đảm việc tổng kết thực sự trở thành một công trình chính trị, lịch sử và lý luận có chất lượng, góp phần định hướng tương lai phát triển của đất nước.

Tổng kết 100 năm không chỉ để nhìn lại quá khứ

Một thế kỷ Đảng lãnh đạo cách mạng là một chặng đường đặc biệt trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Từ một nước thuộc địa, nửa phong kiến, trải qua các cuộc đấu tranh giành độc lập, kháng chiến bảo vệ Tổ quốc, thống nhất đất nước và tiến hành công cuộc đổi mới, Việt Nam từng bước vươn lên, đạt được những thành tựu có ý nghĩa lịch sử.

Tổng kết 100 năm vì vậy trước hết phải làm rõ những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử mà Đảng, Nhà nước và Nhân dân ta đã đạt được. Nhưng tổng kết không thể chỉ dừng ở việc liệt kê thành tựu hay nhắc lại những dấu mốc lịch sử. Giá trị quan trọng nhất của tổng kết là phải làm rõ vì sao đạt được thành công, những nhân tố nào quyết định thành công, những bài học nào có giá trị lâu dài và những vấn đề gì cần tiếp tục đổi mới.

Lịch sử chỉ thực sự trở thành nguồn lực cho tương lai khi những bài học được rút ra một cách khoa học, khách quan và được vận dụng sáng tạo vào thực tiễn.

Trong quá trình đó, cần khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng là nhân tố hàng đầu quyết định những thắng lợi của cách mạng Việt Nam, đồng thời làm rõ sự gắn bó mật thiết giữa Đảng với Nhân dân, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, sự kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại và khả năng vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh vào điều kiện cụ thể của Việt Nam.

Định hướng 100 năm tiếp theo phải bắt đầu từ những bài học của 100 năm trước

Nếu tổng kết 100 năm chỉ để nhìn lại thì chưa đủ. Ý nghĩa lớn hơn của công tác này là từ lịch sử xác định tầm nhìn cho tương lai.

Một thế kỷ tiếp theo sẽ diễn ra trong điều kiện hoàn toàn khác. Khoa học - công nghệ phát triển nhanh chóng, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số làm thay đổi phương thức sản xuất, quản trị và đời sống xã hội; cạnh tranh chiến lược giữa các nước ngày càng phức tạp; các vấn đề an ninh phi truyền thống, biến đổi khí hậu, dịch bệnh và những biến động kinh tế toàn cầu tiếp tục đặt ra những thách thức mới.

Do đó, định hướng phát triển đất nước trong 100 năm tới phải có tầm nhìn dài hạn nhưng không xa rời thực tiễn. Phải xác định được những giá trị cốt lõi cần giữ vững, những nguyên tắc không thay đổi và những lĩnh vực cần đổi mới mạnh mẽ.

Trong đó, độc lập, tự chủ, chủ quyền quốc gia và lợi ích dân tộc phải luôn được đặt ở vị trí hàng đầu; đồng thời chủ động hội nhập quốc tế, tranh thủ thành tựu khoa học - công nghệ và phát huy tối đa các nguồn lực trong nước.

Một Việt Nam phát triển trong 100 năm tới phải là một quốc gia giàu mạnh, có năng lực tự chủ cao, có nền kinh tế hiện đại, khoa học - công nghệ tiên tiến, nguồn nhân lực chất lượng cao, xã hội phát triển, đời sống Nhân dân ngày càng được nâng cao và có đủ năng lực bảo vệ vững chắc Tổ quốc.

Tổng kết 40 năm Cương lĩnh: Nhìn lại một hành trình lý luận và thực tiễn

Cùng với tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng, việc tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với công tác xây dựng Đảng và hoạch định đường lối phát triển đất nước.

Cương lĩnh là văn kiện có ý nghĩa nền tảng, xác định những vấn đề cơ bản về mục tiêu, con đường, phương hướng xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc. Qua 40 năm thực hiện, thực tiễn đất nước đã có những thay đổi sâu sắc.

Công cuộc đổi mới đã tạo ra những chuyển biến toàn diện về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại. Việt Nam từ một nền kinh tế còn nhiều khó khăn đã trở thành một nền kinh tế có quy mô ngày càng lớn, hội nhập ngày càng sâu rộng với thế giới.

Nhưng cùng với thành tựu, thực tiễn cũng đặt ra những vấn đề mới. Đó là yêu cầu hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh; phát triển khoa học - công nghệ; giải quyết hài hòa giữa tăng trưởng và tiến bộ, công bằng xã hội; xây dựng Nhà nước pháp quyền; nâng cao năng lực lãnh đạo và cầm quyền của Đảng.

Tổng kết 40 năm Cương lĩnh phải làm rõ những nội dung nào đã được thực tiễn khẳng định, những vấn đề nào cần tiếp tục bổ sung, phát triển và những nhận thức nào cần được làm sâu sắc hơn.

Bảy nội dung cần quán triệt sâu sắc trong quá trình tổng kết

Từ những yêu cầu đặt ra tại cuộc làm việc ngày 17/6/2026, có thể nhận thức sâu sắc 7 nội dung lớn cần quán triệt trong quá trình triển khai tổng kết.

Một là, phải bảo đảm tính khách quan, khoa học và toàn diện.

Tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng và 40 năm thực hiện Cương lĩnh là công việc có tầm vóc đặc biệt. Vì vậy, việc đánh giá phải dựa trên cơ sở khoa học, tư liệu lịch sử và thực tiễn phong phú; tránh tư duy đơn giản hóa, phiến diện hoặc chỉ nhấn mạnh một chiều.

Thành tựu phải được đánh giá đầy đủ nhưng hạn chế, khuyết điểm cũng phải được nhìn thẳng, nói thật, phân tích rõ nguyên nhân và rút ra bài học. Chỉ có cách tiếp cận khách quan mới tạo ra giá trị thực chất của tổng kết.

Hai là, phải đặt tổng kết trong mối quan hệ giữa lý luận và thực tiễn.

Lý luận phải được kiểm nghiệm bằng thực tiễn, đồng thời thực tiễn phải được khái quát thành lý luận. Những thành công của công cuộc đổi mới cần được tổng kết để bổ sung nhận thức lý luận; những vấn đề mới phát sinh phải được nghiên cứu để tiếp tục hoàn thiện đường lối.

Đây là yêu cầu đặc biệt quan trọng bởi Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển với nhiều vấn đề chưa từng có tiền lệ. Không thể chỉ sử dụng những cách tiếp cận cũ để giải quyết những vấn đề mới.

Ba là, phải làm rõ vai trò của Nhân dân và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc.

100 năm lịch sử cách mạng không phải là lịch sử của riêng một tổ chức hay một lực lượng mà là lịch sử của toàn dân tộc. Nhân dân vừa là chủ thể, vừa là mục tiêu và là nguồn sức mạnh quyết định của cách mạng.

Vì vậy, tổng kết phải phản ánh đầy đủ đóng góp của các tầng lớp Nhân dân, các giai cấp, dân tộc, tôn giáo, lực lượng vũ trang, đội ngũ trí thức, doanh nhân, văn nghệ sĩ và người Việt Nam ở nước ngoài.

Đây cũng là cơ sở để tiếp tục củng cố quan điểm “lấy dân làm gốc”, phát huy dân chủ và tăng cường đồng thuận xã hội trong giai đoạn mới.

Bốn là, phải làm rõ những bài học về xây dựng và chỉnh đốn Đảng.

Năng lực lãnh đạo, năng lực cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng là vấn đề có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển của đất nước.

Qua 100 năm, thực tiễn cho thấy Đảng chỉ có thể giữ vững vai trò lãnh đạo khi thường xuyên tự đổi mới, tự chỉnh đốn, giữ vững nguyên tắc, nâng cao năng lực tổ chức thực hiện và gắn bó mật thiết với Nhân dân.

Tổng kết cần làm rõ những bài học về công tác cán bộ, xây dựng tổ chức đảng, kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và nâng cao trách nhiệm nêu gương.

Năm là, phải làm rõ những bài học về phát triển đất nước.

Mục tiêu cuối cùng của đường lối phát triển là xây dựng đất nước giàu mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh và nâng cao đời sống Nhân dân.

Tổng kết cần đánh giá những mô hình, chính sách và cách làm đã tạo ra động lực phát triển; đồng thời nhận diện những điểm nghẽn về thể chế, nguồn lực, năng suất, khoa học - công nghệ và chất lượng nhân lực.

Đặc biệt, cần làm rõ yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng, lấy năng suất, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chất lượng nguồn nhân lực làm động lực chủ yếu.

Sáu là, phải đặt sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong bối cảnh quốc tế mới.

Trong một thế giới biến động nhanh, độc lập, tự chủ phải gắn với chủ động hội nhập quốc tế. Tổng kết cần làm rõ những bài học về kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, giữ vững môi trường hòa bình, tranh thủ nguồn lực bên ngoài nhưng không phụ thuộc, đồng thời nâng cao năng lực tự chủ và sức chống chịu của nền kinh tế.

Quốc phòng, an ninh và đối ngoại phải được đặt trong tổng thể phát triển đất nước, tạo môi trường hòa bình, ổn định để phát triển và bảo vệ vững chắc Tổ quốc.

Bảy là, phải hướng mạnh về tương lai, không biến tổng kết thành sự khép lại của quá khứ.

Đây là nội dung có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Tổng kết 100 năm phải hướng tới 100 năm tiếp theo; tổng kết 40 năm Cương lĩnh phải phục vụ việc tiếp tục hoàn thiện đường lối phát triển đất nước.

Mục tiêu không chỉ là viết một bản tổng kết đầy đủ mà phải tạo ra những nhận thức mới, luận cứ mới và định hướng mới. Những kết quả nghiên cứu phải có khả năng trả lời những câu hỏi lớn của tương lai: Việt Nam sẽ phát triển theo mô hình nào, dựa vào nguồn lực nào, xây dựng xã hội như thế nào và làm thế nào để giữ vững độc lập, tự chủ trong một thế giới đầy biến động.

Tổng kết phải trở thành động lực phát triển

Một yêu cầu xuyên suốt đối với công tác tổng kết là phải tránh bệnh hình thức. Không thể chỉ tổ chức hội thảo, xây dựng báo cáo hay tập hợp tư liệu rồi coi đó là hoàn thành nhiệm vụ.

Tổng kết phải là quá trình nghiên cứu nghiêm túc, huy động trí tuệ của toàn Đảng, toàn dân, đội ngũ các nhà khoa học, chuyên gia, cán bộ thực tiễn và những người đã trực tiếp tham gia các giai đoạn phát triển của đất nước.

Cần coi trọng các nguồn tư liệu lịch sử, số liệu thống kê, nghiên cứu khoa học, hồi ký, nhân chứng và những kết quả thực tiễn ở các địa phương, ngành, lĩnh vực. Những bài học từ cơ sở phải được tổng hợp và nâng lên thành những vấn đề có tính lý luận; những chủ trương lớn phải được kiểm chứng bằng kết quả thực tế.

Đặc biệt, cần phát huy vai trò của thế hệ trẻ trong quá trình tổng kết. Thế hệ trẻ hôm nay chính là lực lượng sẽ tiếp tục thực hiện những định hướng phát triển đất nước trong nhiều thập niên tới. Việc giúp thế hệ trẻ hiểu đúng lịch sử, hiểu giá trị của độc lập, tự do, hòa bình và những thành tựu của đất nước sẽ tạo nền tảng quan trọng để tiếp tục xây dựng tương lai.

Lan tỏa nhận thức đúng về lịch sử, củng cố niềm tin vào tương lai

Tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng và 40 năm thực hiện Cương lĩnh cũng là cơ hội quan trọng để tăng cường giáo dục truyền thống, bồi đắp niềm tự hào dân tộc và củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên, Nhân dân, nhất là thế hệ trẻ.

Công tác tuyên truyền cần làm rõ rằng lịch sử cách mạng Việt Nam là một quá trình lâu dài, liên tục, có thành công và cả những khó khăn, thử thách. Nhận thức đúng lịch sử phải dựa trên sự thật, tư liệu và những thành quả đã được thực tiễn kiểm chứng.

Trong môi trường thông tin số, cần chủ động cung cấp thông tin chính thống, dễ hiểu, hấp dẫn và có sức thuyết phục; đồng thời đấu tranh với những quan điểm xuyên tạc lịch sử, phủ nhận thành tựu của cách mạng hoặc chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Tổng kết lịch sử không nhằm tạo ra sự tự hào một chiều, mà để hiểu sâu hơn giá trị của những thành quả đã đạt được, nhận diện rõ những hạn chế cần khắc phục và có trách nhiệm hơn với tương lai của đất nước.

Từ 100 năm lịch sử đến tầm nhìn 100 năm tương lai

100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam là một chặng đường đặc biệt. Từ những năm tháng đấu tranh giành độc lập đến xây dựng đất nước trong hòa bình, từ những khó khăn của nền kinh tế bao cấp đến thành tựu của công cuộc đổi mới và hội nhập quốc tế, mỗi giai đoạn đều để lại những bài học quý báu.

40 năm thực hiện Cương lĩnh cũng là 40 năm thực tiễn sinh động để kiểm nghiệm, bổ sung và phát triển nhận thức lý luận về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.

Nhìn lại để hiểu sâu hơn quá khứ; tổng kết để rút ra bài học cho hiện tại; nghiên cứu để định hướng tương lai. Đó chính là ý nghĩa lớn nhất của công tác tổng kết lần này.

Trong giai đoạn phát triển mới, đất nước đứng trước yêu cầu phải tạo ra những bước phát triển mạnh mẽ hơn, nhanh hơn và bền vững hơn. Điều đó đòi hỏi bản lĩnh chính trị vững vàng, tư duy đổi mới, năng lực quản trị hiện đại, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và khát vọng phát triển.

Quán triệt sâu sắc 7 nội dung được nhấn mạnh tại cuộc làm việc ngày 17/6/2026, các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị cần nhận thức rõ rằng tổng kết không phải là công việc của riêng các cơ quan nghiên cứu hay cơ quan tham mưu, mà là nhiệm vụ có ý nghĩa đối với toàn Đảng, toàn dân và toàn quân.

Mỗi kết quả nghiên cứu phải góp phần làm sáng rõ hơn con đường phát triển của đất nước. Mỗi bài học lịch sử phải trở thành nguồn lực tinh thần cho hiện tại. Mỗi định hướng được xác lập phải hướng tới mục tiêu xây dựng một Việt Nam phát triển, hùng cường, thịnh vượng, văn minh và hạnh phúc.

Từ những thành tựu của 100 năm qua và những bài học được đúc kết qua 40 năm thực hiện Cương lĩnh, toàn Đảng, toàn dân và toàn quân có thêm cơ sở để vững tin bước vào chặng đường mới. Tổng kết 100 năm không phải là điểm kết thúc của một hành trình, mà là điểm tựa để mở ra một hành trình mới — hành trình xây dựng đất nước trong 100 năm tiếp theo với khát vọng lớn hơn, tầm nhìn xa hơn và quyết tâm mạnh mẽ hơn.