NGÀY QUỐC TẾ GIẢM NHẸ RỦI RO THIÊN TAI 13/10/2026: KHẢ NĂNG CHỐNG CHỊU BẮT ĐẦU TỪ CHÍNH NGÔI NHÀ CỦA BẠN
Chủ động phòng ngừa từ mỗi gia đình – Chung tay xây dựng cộng đồng an toàn trước thiên tai
Thiên tai là một trong những thách thức lớn đối với sự phát triển bền vững của mỗi quốc gia, mỗi địa phương và cuộc sống của từng người dân. Bão, mưa lớn, lũ lụt, sạt lở đất, dông lốc, sét, nắng nóng cực đoan cùng nhiều hiện tượng thời tiết nguy hiểm khác có thể xảy ra bất ngờ, gây thiệt hại về người, tài sản, ảnh hưởng đến sinh kế, môi trường và các hoạt động kinh tế - xã hội. Trước những diễn biến ngày càng phức tạp, khó lường của thiên tai và biến đổi khí hậu, việc nâng cao nhận thức, chủ động phòng ngừa, chuẩn bị sẵn sàng ứng phó và khắc phục hậu quả không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan chức năng mà còn là nhiệm vụ thiết thực của mỗi tổ chức, cộng đồng và từng hộ gia đình.
Ngày Quốc tế Giảm nhẹ rủi ro thiên tai 13/10 năm 2026 mang chủ đề “Khả năng chống chịu bắt đầu từ chính ngôi nhà của bạn”, nhấn mạnh vai trò quan trọng của mỗi gia đình trong việc xây dựng cộng đồng an toàn, chủ động và có khả năng phục hồi tốt hơn trước thiên tai. Thông điệp này khẳng định rằng giảm nhẹ rủi ro thiên tai không nhất thiết phải bắt đầu từ những công trình lớn hay các giải pháp phức tạp, mà có thể bắt đầu bằng những hành động rất gần gũi trong cuộc sống hằng ngày: kiểm tra độ an toàn của ngôi nhà, theo dõi thông tin dự báo thời tiết, chuẩn bị các vật dụng thiết yếu, xây dựng phương án sơ tán và trang bị kỹ năng ứng phó cho từng thành viên trong gia đình.
Ngày Quốc tế Giảm nhẹ rủi ro thiên tai – Lan tỏa nhận thức, thúc đẩy hành động
Ngày Quốc tế Giảm nhẹ rủi ro thiên tai được tổ chức vào ngày 13/10 hằng năm nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của công tác phòng ngừa, giảm nhẹ rủi ro thiên tai; khuyến khích các quốc gia, tổ chức và người dân tăng cường hành động thiết thực để hạn chế những tổn thất do thiên tai gây ra.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang làm gia tăng tính bất thường của nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan, công tác phòng, chống thiên tai cần được thực hiện chủ động, thường xuyên và có sự tham gia của toàn xã hội. Thực tiễn cho thấy, cùng một loại hình thiên tai, mức độ thiệt hại có thể khác nhau đáng kể tùy thuộc vào điều kiện nhà ở, mức độ chuẩn bị, khả năng tiếp cận thông tin cảnh báo và kỹ năng ứng phó của người dân.
Một ngôi nhà được xây dựng an toàn, thường xuyên kiểm tra và gia cố những vị trí có nguy cơ mất an toàn sẽ giúp giảm thiểu khả năng hư hỏng khi xảy ra mưa bão, dông lốc. Một gia đình nắm rõ phương án sơ tán, biết cách ngắt nguồn điện khi cần thiết, có sẵn nước uống, thực phẩm và thuốc thiết yếu sẽ chủ động hơn khi thiên tai làm gián đoạn sinh hoạt. Một cộng đồng mà mỗi hộ gia đình đều có ý thức phòng ngừa, biết hỗ trợ người già, trẻ em, người khuyết tật và những người có hoàn cảnh khó khăn sẽ có khả năng ứng phó và phục hồi tốt hơn trước những tình huống khẩn cấp.
Chủ đề năm 2026 vì vậy gửi gắm thông điệp rõ ràng: mỗi gia đình chính là một mắt xích quan trọng trong hệ thống phòng, chống thiên tai. Khi từng hộ dân chủ động bảo vệ ngôi nhà và các thành viên của mình, sức mạnh phòng ngừa của cả cộng đồng sẽ được nâng lên.
Chủ động bảo vệ ngôi nhà – Bước đầu tiên giảm thiểu thiệt hại do thiên tai
Ngôi nhà không chỉ là nơi sinh sống, bảo vệ các thành viên trước những tác động của môi trường mà còn là nơi lưu giữ tài sản, sinh kế và những giá trị tinh thần của mỗi gia đình. Tuy nhiên, khi thiên tai xảy ra, nhà ở cũng có thể trở thành khu vực tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu không được kiểm tra, bảo dưỡng và chuẩn bị đầy đủ.
Đối với những hộ gia đình sinh sống tại khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão, mưa lớn và dông lốc, việc kiểm tra mức độ an toàn của nhà ở cần được thực hiện thường xuyên, nhất là trước mùa mưa bão. Người dân cần kiểm tra mái nhà, cửa ra vào, cửa sổ, tường bao, hệ thống thoát nước, các vị trí có nguy cơ dột, thấm hoặc nứt, lún. Những mái tôn, tấm lợp, biển hiệu, vật dụng đặt ngoài trời cần được gia cố chắc chắn; cành cây gần nhà cần được kiểm tra, xử lý phù hợp để hạn chế nguy cơ gãy đổ khi có gió mạnh. Các vật dụng nhẹ, chậu cây, đồ đạc trên ban công, sân thượng cần được cố định hoặc đưa vào vị trí an toàn.
Đối với các công trình nhà ở đã xuống cấp, có dấu hiệu nứt tường, lún nền, nghiêng hoặc hư hỏng kết cấu, chủ hộ cần chủ động kiểm tra, đánh giá và có biện pháp xử lý phù hợp. Những khu vực có nguy cơ ngập úng cần rà soát hệ thống thoát nước, xác định vị trí kê cao các thiết bị điện và tài sản quan trọng. Người dân không nên tự ý sửa chữa những hạng mục kết cấu phức tạp khi không có chuyên môn, mà cần tìm đến đơn vị có đủ năng lực để được tư vấn, bảo đảm an toàn công trình.
Đặc biệt, đối với các hộ dân sinh sống ven sông, ven biển, gần khu vực có nguy cơ sạt lở, lũ quét hoặc tại những vị trí thường xuyên ngập sâu, cần theo dõi chặt chẽ cảnh báo của cơ quan chức năng. Khi có yêu cầu di dời, sơ tán hoặc nhận thấy dấu hiệu nguy hiểm, người dân phải chấp hành nghiêm túc, không vì tiếc tài sản mà ở lại khu vực mất an toàn.
Bên cạnh việc bảo đảm kết cấu nhà ở, mỗi gia đình cần chú trọng an toàn điện, nước và phòng cháy, chữa cháy trong điều kiện thiên tai. Hệ thống điện cần được kiểm tra, các thiết bị điện nên được bố trí ở vị trí hạn chế nguy cơ ngập nước. Khi nước lũ có nguy cơ tràn vào nhà, người dân cần ngắt nguồn điện nếu có thể thực hiện an toàn; tuyệt đối không chạm vào thiết bị điện, dây điện hoặc ổ cắm khi tay ướt hay đang đứng trong nước. Không đi qua vùng nước ngập nếu không biết rõ độ sâu, dòng chảy và các nguy cơ tiềm ẩn.
Những hành động tưởng chừng nhỏ bé này có thể góp phần hạn chế thiệt hại về tài sản, ngăn ngừa tai nạn và bảo vệ tính mạng của các thành viên trong gia đình.
Mỗi gia đình cần có phương án ứng phó thiên tai cụ thể
Một trong những yếu tố quyết định khả năng chống chịu của gia đình là mức độ chuẩn bị trước khi thiên tai xảy ra. Không ít tình huống nguy hiểm xuất hiện trong thời gian ngắn, khiến người dân không kịp mua sắm vật dụng cần thiết, di chuyển tài sản hoặc tìm kiếm sự hỗ trợ. Vì vậy, chuẩn bị trước là giải pháp quan trọng giúp mỗi gia đình giảm bớt sự bị động khi có tình huống khẩn cấp.
Trước hết, các hộ gia đình cần chủ động tìm hiểu những loại hình thiên tai có thể xảy ra tại nơi cư trú. Tùy theo đặc điểm địa hình, điều kiện dân cư và môi trường sống, mỗi khu vực có thể đối mặt với những nguy cơ khác nhau như ngập lụt, sạt lở, dông lốc, sét, gió mạnh hoặc nắng nóng kéo dài. Việc hiểu rõ nguy cơ tại địa phương giúp gia đình xác định các biện pháp phòng ngừa phù hợp, không chủ quan nhưng cũng không hoang mang trước những thông tin chưa được kiểm chứng.
Mỗi gia đình nên xây dựng phương án ứng phó đơn giản, dễ nhớ và phù hợp với điều kiện thực tế. Các thành viên cần thống nhất vị trí an toàn trong nhà, địa điểm sơ tán khi cần thiết, tuyến đường di chuyển và cách liên lạc nếu bị chia tách. Đối với gia đình có người già, trẻ nhỏ, người khuyết tật hoặc người mắc bệnh cần chăm sóc thường xuyên, phương án ứng phó phải tính đến nhu cầu hỗ trợ đặc biệt, thuốc điều trị, giấy tờ y tế và phương tiện di chuyển phù hợp.
Bên cạnh đó, cần chuẩn bị túi đồ dùng thiết yếu có thể mang theo khi sơ tán, bao gồm nước uống, thực phẩm dễ bảo quản, đèn pin, pin dự phòng, bộ sơ cứu, thuốc thiết yếu, quần áo, đồ vệ sinh cá nhân, còi báo hiệu và các vật dụng cần thiết khác. Giấy tờ quan trọng nên được bảo quản trong túi chống nước; điện thoại cần được sạc đầy khi có cảnh báo thiên tai và lưu sẵn số liên lạc của chính quyền địa phương, lực lượng cứu hộ cùng người thân.
Các gia đình cũng cần dự trữ lương thực và nước sạch ở mức phù hợp với điều kiện sinh hoạt, bảo đảm thực phẩm được bảo quản an toàn, tránh để thiếu nước uống hoặc sử dụng nguồn nước có nguy cơ ô nhiễm sau mưa lũ. Khi thiên tai xảy ra, cần tuân thủ hướng dẫn về vệ sinh môi trường, xử lý rác thải, phòng tránh dịch bệnh và sử dụng nước an toàn.
Một nội dung không thể thiếu là thường xuyên cập nhật thông tin dự báo, cảnh báo thiên tai từ các cơ quan chức năng và nguồn thông tin chính thống. Người dân không nên chỉ dựa vào tin đồn, hình ảnh cũ hoặc thông tin chưa được kiểm chứng trên mạng xã hội. Khi có cảnh báo mưa lớn, bão, lũ hoặc yêu cầu sơ tán, cần bình tĩnh tiếp nhận thông tin, chủ động triển khai phương án đã chuẩn bị và thực hiện nghiêm hướng dẫn của chính quyền, lực lượng chức năng.
Trang bị kỹ năng – Bảo vệ tính mạng trong những tình huống khẩn cấp
Nhà ở an toàn và vật dụng dự phòng là những điều kiện cần thiết, nhưng kiến thức và kỹ năng ứng phó mới là yếu tố giúp con người đưa ra quyết định đúng đắn trong thời điểm nguy hiểm. Vì vậy, mỗi gia đình cần coi việc trang bị kỹ năng phòng, chống thiên tai là một phần trong sinh hoạt thường xuyên.
Khi có bão hoặc gió mạnh, người dân cần hạn chế ra ngoài, đóng và gia cố cửa phù hợp, tránh đứng gần cửa kính, mái hiên hoặc các khu vực có nguy cơ bị vật thể rơi, đổ. Không trú dưới cây lớn, cột điện, biển quảng cáo hoặc công trình không bảo đảm an toàn khi có dông lốc. Khi có sấm sét, cần tìm nơi trú ẩn an toàn trong công trình kiên cố, tránh khu vực trống trải, mặt nước và các vật thể dẫn điện.
Khi xảy ra ngập lụt, người dân cần di chuyển đến nơi cao, an toàn theo hướng dẫn của cơ quan chức năng. Không cố đi bộ, đi xe máy hoặc lái ô tô qua dòng nước chảy xiết, đoạn đường ngập sâu hay khu vực bị sạt lở. Mực nước có thể che khuất hố sâu, miệng cống, vật cản hoặc những vị trí đường bị hư hỏng. Không tự ý đi vào vùng nguy hiểm để cứu tài sản hoặc quay phim, chụp ảnh. Khi cần hỗ trợ, hãy liên hệ lực lượng chức năng và làm theo hướng dẫn cứu hộ.
Đối với trẻ em, cha mẹ cần hướng dẫn những nguyên tắc cơ bản như không chơi gần ao hồ, sông suối khi mưa lũ; không chạm vào dây điện bị đứt; không tự ý ra khỏi nơi trú ẩn; biết tìm người lớn để được hỗ trợ khi có tình huống nguy hiểm. Người lớn cũng cần hướng dẫn trẻ nhận biết các tín hiệu cảnh báo, ghi nhớ thông tin liên lạc cần thiết và thực hành cách ứng xử phù hợp với lứa tuổi.
Các thành viên trong gia đình nên trao đổi, thực hành phương án ứng phó định kỳ, đặc biệt trước mùa mưa bão. Những buổi kiểm tra mái nhà, sắp xếp túi đồ khẩn cấp hoặc thống nhất điểm tập trung khi sơ tán chính là cơ hội để cả gia đình nâng cao ý thức, tạo thói quen chủ động và giảm thiểu lúng túng khi sự cố xảy ra.
Xây dựng cộng đồng an toàn từ sự chủ động của từng hộ dân
Khả năng chống chịu của một cộng đồng không chỉ phụ thuộc vào cơ sở hạ tầng, hệ thống cảnh báo hay năng lực ứng phó của lực lượng chức năng mà còn được hình thành từ tinh thần trách nhiệm, sự đoàn kết và mức độ chuẩn bị của từng người dân.
Khi mỗi gia đình chủ động bảo vệ ngôi nhà của mình, kiểm tra hệ thống điện, thoát nước, gia cố mái nhà và chuẩn bị phương án sơ tán, nguy cơ thiệt hại sẽ từng bước được giảm thiểu. Khi người dân tích cực chia sẻ thông tin cảnh báo chính thống, hỗ trợ các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn và phối hợp với chính quyền địa phương, khả năng ứng phó của cả khu dân cư sẽ được nâng cao.
Tại các khu dân cư, tổ dân phố, thôn, xóm, cần phát huy vai trò của cộng đồng trong việc rà soát các khu vực có nguy cơ ngập úng, sạt lở, cây xanh có khả năng gãy đổ, công trình xuống cấp và những vị trí có thể gây mất an toàn khi xảy ra thiên tai. Thông tin về các điểm nguy hiểm cần được phản ánh kịp thời đến chính quyền và cơ quan chức năng để có biện pháp kiểm tra, xử lý phù hợp.
Đồng thời, cần quan tâm đến những nhóm dễ bị tổn thương, nhất là người cao tuổi sống một mình, trẻ em, người khuyết tật, hộ nghèo và những gia đình có điều kiện nhà ở không bảo đảm. Sự hỗ trợ kịp thời trong việc sửa chữa nhà ở, chuẩn bị nhu yếu phẩm, cung cấp thông tin và tổ chức sơ tán có thể giúp những đối tượng này giảm đáng kể nguy cơ bị ảnh hưởng bởi thiên tai.
Các cơ quan, đơn vị, trường học, doanh nghiệp và tổ chức đoàn thể cần tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến kiến thức, tổ chức các hoạt động nâng cao nhận thức và hướng dẫn kỹ năng phòng, chống thiên tai phù hợp với từng nhóm đối tượng. Nội dung tuyên truyền cần gần gũi, dễ hiểu, gắn với tình huống thực tế, khuyến khích người dân chuyển từ nhận thức sang hành động cụ thể.
Đặc biệt, cần tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong truyền tải cảnh báo, chia sẻ thông tin về tình hình thời tiết, hướng dẫn sơ tán và hỗ trợ người dân tiếp cận các kênh thông tin chính thống. Mỗi người dân cần nâng cao trách nhiệm khi sử dụng mạng xã hội, không đăng tải hoặc chia sẻ thông tin sai lệch, chưa được xác minh, gây hoang mang trong cộng đồng.
Đối với tỉnh Hưng Yên, việc chủ động phòng ngừa, ứng phó thiên tai có ý nghĩa thiết thực trong bảo vệ đời sống nhân dân, cơ sở hạ tầng, hoạt động sản xuất, kinh doanh và các công trình dân sinh. Các địa phương, cơ quan, đơn vị và mỗi hộ gia đình cần căn cứ tình hình thực tế để chủ động rà soát phương án phòng, chống thiên tai; bảo đảm thông tin cảnh báo được truyền tải kịp thời; sẵn sàng lực lượng, phương tiện và các điều kiện cần thiết nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại có thể xảy ra.
Phòng, chống thiên tai không phải là nhiệm vụ chỉ thực hiện khi bão đến, mưa lớn xảy ra hay có yêu cầu khẩn cấp. Đây phải là công việc thường xuyên, liên tục, được lồng ghép trong xây dựng nhà ở, quy hoạch khu dân cư, bảo vệ môi trường, phát triển hạ tầng và nâng cao chất lượng cuộc sống. Mỗi hành động phòng ngừa hôm nay chính là sự đầu tư cho an toàn của ngày mai.
Chung tay hành động, bắt đầu từ những việc làm thiết thực nhất
Hưởng ứng Ngày Quốc tế Giảm nhẹ rủi ro thiên tai 13/10/2026 với chủ đề “Khả năng chống chịu bắt đầu từ chính ngôi nhà của bạn”, mỗi người dân, mỗi hộ gia đình cần nâng cao ý thức trách nhiệm, chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa và chuẩn bị sẵn sàng ứng phó với thiên tai.
Hãy bắt đầu bằng việc kiểm tra mái nhà, cửa sổ, hệ thống điện và thoát nước; sắp xếp, gia cố các vật dụng có nguy cơ bị gió cuốn; tìm hiểu các nguy cơ thiên tai tại nơi cư trú; chuẩn bị túi đồ dùng thiết yếu; lưu lại số điện thoại cần thiết; thống nhất phương án liên lạc và sơ tán giữa các thành viên. Hãy dành thời gian hướng dẫn trẻ em kỹ năng an toàn, quan tâm đến người già và những người cần hỗ trợ, đồng thời thường xuyên cập nhật thông tin cảnh báo từ cơ quan chức năng.
Mỗi gia đình cũng cần chủ động bảo vệ môi trường sống, không xả rác xuống kênh mương, cống rãnh gây tắc nghẽn dòng chảy; không tự ý lấn chiếm hành lang thoát lũ; phối hợp giữ gìn hệ thống thoát nước và kịp thời thông báo những nguy cơ mất an toàn tại khu dân cư. Những hành động thiết thực này không chỉ góp phần giảm nhẹ rủi ro thiên tai mà còn nâng cao chất lượng môi trường, xây dựng nếp sống văn minh và tăng cường tinh thần đoàn kết trong cộng đồng.
Thiên tai có thể diễn biến bất ngờ, nhưng thiệt hại có thể được hạn chế nếu chúng ta chuẩn bị tốt, hành động kịp thời và phối hợp hiệu quả. Không một gia đình nào có thể hoàn toàn loại bỏ mọi rủi ro, song mỗi gia đình đều có thể chủ động giảm bớt nguy cơ và nâng cao khả năng bảo vệ bản thân, người thân cùng tài sản của mình.
Hưởng ứng Ngày Quốc tế Giảm nhẹ rủi ro thiên tai 13/10/2026, hãy biến nhận thức thành hành động, biến sự chủ động của từng gia đình thành sức mạnh của cả cộng đồng. Mỗi ngôi nhà an toàn hơn là một bước tiến hướng tới cộng đồng vững vàng hơn; mỗi người dân có kiến thức, kỹ năng và tinh thần trách nhiệm là một nhân tố quan trọng trong công tác phòng, chống thiên tai.
Khả năng chống chịu bắt đầu từ chính ngôi nhà của bạn – Chủ động phòng ngừa hôm nay, an toàn vững chắc ngày mai!
