NGÀY PHÁP LUẬT NĂM 2026: TÔN VINH HIẾN PHÁP, PHÁP LUẬT – KIẾN TẠO THỂ CHẾ, XÂY DỰNG VĂN HÓA TUÂN THỦ PHÁP LUẬT

Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là dịp quan trọng để tôn vinh Hiến pháp, pháp luật; nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, đảng viên và Nhân dân; đồng thời khẳng định vai trò của pháp luật trong quản lý nhà nước, bảo đảm quyền con người, quyền công dân và tạo nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội.

Hưởng ứng Ngày Pháp luật năm 2026, với chủ đề “Tôn vinh Hiến pháp, pháp luật; kỷ niệm 80 năm Quốc hội thông qua Hiến pháp năm 1946; đổi mới, nâng cao hiệu quả xây dựng, thi hành pháp luật, truyền thông chính sách, phổ biến, giáo dục pháp luật; xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật trên địa bàn tỉnh Hưng Yên”, các cơ quan, đơn vị, địa phương trong tỉnh tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, đưa pháp luật ngày càng gần hơn với đời sống, trở thành nền tảng của quản trị xã hội và động lực thúc đẩy phát triển.

Hiến pháp và pháp luật - nền tảng của Nhà nước pháp quyền

Cách đây 80 năm, trong những ngày đầu của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Quốc hội đã thông qua Hiến pháp năm 1946 - bản Hiến pháp đầu tiên của nước ta. Sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong lịch sử lập hiến Việt Nam, đánh dấu bước phát triển quan trọng trong quá trình xây dựng Nhà nước của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân.

Trải qua 80 năm, tư tưởng lập hiến, tinh thần thượng tôn Hiến pháp và pháp luật không ngừng được kế thừa, phát triển. Hiến pháp hiện hành là nền tảng pháp lý cao nhất của Nhà nước, quy định những nguyên tắc cơ bản về chế độ chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội; quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân; tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước.

Tôn vinh Hiến pháp, pháp luật vì thế không chỉ là hoạt động mang tính kỷ niệm mà còn là dịp để mỗi cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức và người dân nhìn nhận sâu sắc hơn về trách nhiệm của mình trong việc tôn trọng, chấp hành và bảo vệ Hiến pháp, pháp luật.

Một xã hội pháp quyền không thể chỉ được xây dựng bằng hệ thống văn bản pháp luật hoàn chỉnh mà cần được hình thành từ ý thức tuân thủ của từng cá nhân, tổ chức và cơ quan nhà nước.

Từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển

Trong giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đối với công tác xây dựng và thi hành pháp luật ngày càng cao. Pháp luật không chỉ nhằm quản lý xã hội mà còn phải trở thành công cụ kiến tạo phát triển, khơi thông nguồn lực, tháo gỡ điểm nghẽn và tạo môi trường thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp phát huy năng lực.

Vì vậy, một trong những thông điệp quan trọng được nhấn mạnh trong hưởng ứng Ngày Pháp luật năm 2026 là:

“Chuyển đổi tư duy lập pháp từ quản lý sang kiến tạo phát triển.”

Đây là sự chuyển biến về tư duy và phương thức tiếp cận trong quá trình xây dựng pháp luật. Các quy định pháp luật cần hướng tới tạo thuận lợi cho phát triển, bảo đảm tính minh bạch, khả thi, ổn định và dự đoán được; hạn chế những quy định không cần thiết làm phát sinh chi phí tuân thủ hoặc cản trở hoạt động chính đáng của người dân, doanh nghiệp.

Cùng với đó, cần chuyển tư duy đánh giá hiệu quả pháp luật từ “tốt trong văn bản” sang “tốt trong cuộc sống”.

Một quy định chỉ thực sự phát huy giá trị khi có khả năng đi vào cuộc sống, được tổ chức thực hiện nghiêm túc, thuận lợi và mang lại hiệu quả thiết thực.

Pháp luật phải được xây dựng gắn với cuộc sống

Thực tiễn cho thấy, chất lượng của pháp luật không chỉ nằm ở kỹ thuật lập pháp mà còn thể hiện ở khả năng giải quyết những vấn đề cụ thể của đời sống.

Một chính sách tốt phải được người dân hiểu. Một quy định phù hợp phải có khả năng thực hiện. Một thủ tục hành chính hiệu quả phải giúp người dân và doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí.

Do đó, đổi mới công tác xây dựng pháp luật cần gắn chặt với tổng kết thực tiễn, đánh giá tác động chính sách, lấy ý kiến đối tượng chịu tác động và tăng cường truyền thông chính sách.

Trong quá trình này, người dân và doanh nghiệp không chỉ là đối tượng thụ hưởng chính sách mà còn cần được tạo điều kiện tham gia vào quá trình xây dựng chính sách, pháp luật.

Đẩy mạnh truyền thông chính sách góp phần tạo sự đồng thuận xã hội, nâng cao hiệu quả xây dựng và thi hành pháp luật.

Khi người dân hiểu rõ mục tiêu, ý nghĩa của chính sách và được tham gia đóng góp ý kiến, việc tổ chức thực hiện pháp luật sẽ thuận lợi hơn, đồng thời góp phần hạn chế khoảng cách giữa quy định pháp luật và thực tiễn.

Tháo gỡ điểm nghẽn về thể chế

Thể chế, pháp luật có vai trò đặc biệt quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội. Những quy định phù hợp có thể khơi thông nguồn lực; ngược lại, những quy định chưa đồng bộ, chồng chéo hoặc thiếu tính khả thi có thể tạo ra điểm nghẽn.

Bởi vậy, một nhiệm vụ quan trọng trong thời gian tới là tiếp tục đổi mới tư duy xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật, góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế.

Đặc biệt, cần tập trung rà soát, xử lý những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ quy định pháp luật, bảo đảm phục vụ hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, nâng cao hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước.

Đây không chỉ là yêu cầu về tổ chức bộ máy mà còn đặt ra yêu cầu hoàn thiện đồng bộ hệ thống pháp luật, phân định rõ trách nhiệm, thẩm quyền, tăng cường phân cấp, phân quyền đi đôi với kiểm tra, giám sát.

Mỗi quy định pháp luật cần hướng đến mục tiêu cuối cùng là phục vụ người dân, doanh nghiệp và thúc đẩy phát triển.

Đột phá trong tổ chức thi hành pháp luật

Xây dựng được pháp luật tốt mới chỉ là bước đầu. Điều quan trọng không kém là tổ chức thi hành pháp luật hiệu quả.

Nếu pháp luật không được thực hiện nghiêm minh, thống nhất và kịp thời thì dù quy định có hoàn thiện đến đâu cũng khó phát huy hiệu quả.

Vì vậy, cần tạo đột phá trong công tác thi hành pháp luật, bảo đảm pháp luật được thực hiện công bằng, nghiêm minh, nhất quán, kịp thời, hiệu lực và hiệu quả.

Các cơ quan nhà nước cần nâng cao trách nhiệm trong tổ chức thực hiện pháp luật; tăng cường hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc và xử lý những vấn đề phát sinh.

Đồng thời, cần nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, nhất là những người trực tiếp tham mưu, thực thi pháp luật.

Mỗi cán bộ thực thi công vụ phải hiểu rằng tuân thủ pháp luật không chỉ là yêu cầu bắt buộc mà còn là biểu hiện của đạo đức công vụ, trách nhiệm trước Nhân dân.

Đưa pháp luật trở thành lợi thế cạnh tranh

Trong môi trường phát triển hiện đại, một hệ thống pháp luật minh bạch, ổn định, dễ dự đoán và tổ chức thực hiện hiệu quả sẽ tạo ra lợi thế quan trọng trong thu hút đầu tư, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh và huy động các nguồn lực xã hội.

Do đó, cần hướng tới mục tiêu “Đưa thể chế, pháp luật trở thành lợi thế cạnh tranh, nền tảng vững chắc, động lực mạnh mẽ cho phát triển đất nước.”

Đối với tỉnh Hưng Yên, yêu cầu này càng có ý nghĩa trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Các cơ quan, đơn vị cần tiếp tục nâng cao chất lượng xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật; kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc; giảm thiểu chi phí tuân thủ; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số.

Một môi trường pháp lý thuận lợi sẽ giúp doanh nghiệp yên tâm đầu tư, người dân thuận lợi thực hiện quyền và nghĩa vụ, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Đẩy mạnh phân cấp, công khai, minh bạch và cải cách hành chính

Một trong những yêu cầu quan trọng của xây dựng Nhà nước pháp quyền là bảo đảm quyền lực nhà nước được tổ chức và thực hiện đúng pháp luật, rõ trách nhiệm, minh bạch và hiệu quả.

Việc đẩy mạnh phân cấp, công khai, minh bạch, cắt giảm thủ tục hành chính cần tiếp tục được quan tâm.

Phân cấp hợp lý giúp cấp dưới chủ động giải quyết công việc thuộc thẩm quyền; công khai, minh bạch giúp người dân dễ tiếp cận thông tin; cắt giảm thủ tục giúp tiết kiệm thời gian, chi phí cho người dân và doanh nghiệp.

Cùng với đó, chuyển đổi số cần được đẩy mạnh trong hoạt động quản lý nhà nước, cung cấp dịch vụ công và phổ biến pháp luật.

Mục tiêu cuối cùng là xây dựng nền hành chính phục vụ, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.

Xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật

Pháp luật chỉ thực sự có sức sống khi trở thành một phần của văn hóa xã hội.

Văn hóa tuân thủ pháp luật không phải là sự sợ hãi trước chế tài mà là nhận thức rằng tuân thủ pháp luật chính là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bản thân, đồng thời góp phần bảo vệ cộng đồng.

Từ việc chấp hành luật giao thông, thực hiện đúng quy định về kinh doanh, bảo vệ môi trường, thực hiện nghĩa vụ thuế đến tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của người khác - tất cả đều là những biểu hiện cụ thể của văn hóa pháp luật.

Vì vậy, cần hướng tới mục tiêu:

“Xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật, bảo đảm thượng tôn Hiến pháp và pháp luật trở thành chuẩn mực ứng xử của mọi chủ thể trong xã hội.”

Khi pháp luật trở thành thói quen và chuẩn mực ứng xử, xã hội sẽ vận hành ổn định hơn, quyền lợi của mỗi người được bảo đảm tốt hơn và các tranh chấp, vi phạm pháp luật có điều kiện được hạn chế.

Mỗi người dân là một chủ thể của đời sống pháp luật

Pháp luật không phải là câu chuyện riêng của cơ quan tư pháp hay các cơ quan nhà nước.

Mỗi người dân đều có quyền và nghĩa vụ trong đời sống pháp luật.

Chủ động tìm hiểu pháp luật giúp mỗi người biết mình được làm gì, phải làm gì và cần bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình như thế nào.

Đặc biệt, trong thời đại thông tin phát triển nhanh, việc chủ động tiếp cận các nguồn thông tin pháp luật chính thống càng trở nên cần thiết. Người dân cần tránh tin theo những thông tin pháp lý không rõ nguồn gốc trên mạng xã hội, đồng thời chủ động tìm hiểu, kiểm chứng khi gặp những vấn đề liên quan đến quyền và nghĩa vụ của mình.

“Hiểu biết và chấp hành pháp luật là bảo vệ chính mình và cộng đồng, vì một xã hội dân chủ, công bằng, văn minh.”

Đó không chỉ là khẩu hiệu hưởng ứng Ngày Pháp luật mà cần trở thành phương châm ứng xử thường xuyên của mỗi công dân.

Trách nhiệm của cán bộ, công chức, viên chức

Đối với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, đặc biệt là những người làm công tác tư pháp và pháp chế, yêu cầu tuân thủ pháp luật càng phải được đặt lên hàng đầu.

Mỗi cán bộ cần chủ động tìm hiểu, nắm vững và gương mẫu chấp hành Hiến pháp, pháp luật; đồng thời thực hiện đúng chức trách, nhiệm vụ được giao.

“Chủ động tìm hiểu, gương mẫu tuân theo Hiến pháp và pháp luật là trách nhiệm của mỗi cán bộ, công chức, viên chức, người lao động ngành Tư pháp.”

Từ nhận thức đến hành động, mỗi cán bộ cần trở thành một tuyên truyền viên pháp luật bằng chính việc thực hiện đúng quy định, giải quyết công việc khách quan, công bằng, minh bạch và có trách nhiệm.

Đó cũng là cách thiết thực để xây dựng hình ảnh nền hành chính phục vụ, gần dân, trọng dân và vì Nhân dân.

Tuyên truyền pháp luật phải thiết thực, dễ hiểu, dễ tiếp cận

Hưởng ứng Ngày Pháp luật không nên dừng lại ở các hoạt động mít tinh, treo băng rôn, khẩu hiệu mà cần hướng mạnh vào những vấn đề thiết thực trong cuộc sống.

Tại mỗi cơ quan, đơn vị, địa phương cần chủ động lựa chọn nội dung tuyên truyền phù hợp với đặc điểm, nhiệm vụ và nhóm đối tượng.

Có thể tổ chức tọa đàm, hội nghị, đối thoại chính sách, tư vấn pháp luật, cuộc thi tìm hiểu pháp luật, tuyên truyền trên hệ thống truyền thanh cơ sở, cổng thông tin điện tử, mạng xã hội và các nền tảng số.

Nội dung cần ngắn gọn, dễ hiểu, giải thích những quy định mà người dân thực sự quan tâm; đồng thời giới thiệu những chính sách mới, những điểm thay đổi của pháp luật và hướng dẫn cách thực hiện.

Mục tiêu là để pháp luật không còn xa lạ, khó tiếp cận mà trở thành kiến thức gần gũi, hữu ích trong đời sống hàng ngày.

Tôn trọng quyền con người, quyền công dân, lấy sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo

Một Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân phải luôn lấy con người làm trung tâm.

Trong quá trình xây dựng và thi hành pháp luật, cần đặc biệt quan tâm đến việc tôn trọng, bảo đảm quyền con người, quyền công dân.

Một chính sách tốt không chỉ được đánh giá bằng số lượng văn bản được ban hành mà còn bằng tác động thực tế đối với cuộc sống.

“Lấy việc tôn trọng, bảo đảm quyền con người, quyền công dân, hạnh phúc và sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo và mục tiêu phấn đấu.”

Đây là định hướng quan trọng để nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật cũng như tổ chức thực hiện pháp luật trong thực tiễn.

Hưng Yên chung tay xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật

Hưởng ứng Ngày Pháp luật năm 2026, các cơ quan, đơn vị, địa phương trên địa bàn tỉnh Hưng Yên cần tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm, đổi mới nội dung và hình thức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật.

Từ cán bộ, công chức, viên chức đến người lao động, doanh nghiệp và người dân đều cần nâng cao ý thức chủ động tìm hiểu, tôn trọng và chấp hành pháp luật.

Các cơ quan nhà nước cần tiếp tục cải cách hành chính, chuyển đổi số, công khai, minh bạch, giảm chi phí tuân thủ pháp luật; đồng hành cùng người dân và doanh nghiệp.

Các tổ chức, đoàn thể cần đưa pháp luật đến gần hơn với đoàn viên, hội viên và cộng đồng.

Mỗi người dân cần hình thành thói quen sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật.

Đó chính là cách thiết thực nhất để hưởng ứng Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Pháp luật - nền tảng của kỷ cương, động lực của phát triển

Trong kỷ nguyên phát triển mới, yêu cầu hoàn thiện thể chế, pháp luật ngày càng trở nên cấp thiết. Xây dựng pháp luật phải hướng tới khơi thông mọi nguồn lực, tháo gỡ điểm nghẽn, tạo môi trường thuận lợi cho đầu tư, kinh doanh và nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân.

Nhưng xây dựng pháp luật chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi đôi với tổ chức thi hành hiệu quả.

“Xây dựng pháp luật phải bảo đảm khơi thông mọi nguồn lực, gắn kết chặt chẽ giữa xây dựng và thi hành pháp luật.”

Đó cũng là tinh thần xuyên suốt của Ngày Pháp luật năm 2026: từ tôn vinh Hiến pháp và pháp luật đến đổi mới tư duy lập pháp; từ nâng cao chất lượng văn bản đến nâng cao hiệu quả thực thi; từ tuyên truyền pháp luật đến xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật.

Mỗi cán bộ gương mẫu chấp hành pháp luật. Mỗi người dân chủ động tìm hiểu pháp luật. Mỗi doanh nghiệp tôn trọng pháp luật trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Mỗi cơ quan nhà nước thực thi công vụ đúng pháp luật, công khai và minh bạch.

Khi những hành động ấy trở thành thói quen, thượng tôn Hiến pháp và pháp luật sẽ trở thành chuẩn mực chung của xã hội.

Hưởng ứng Ngày Pháp luật năm 2026, hãy cùng lan tỏa những thông điệp thiết thực: “Sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật”; “Hiểu biết và chấp hành pháp luật là bảo vệ chính mình và cộng đồng”; “Xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật - từ nhận thức đến hành động”.

Đó không chỉ là những khẩu hiệu tuyên truyền mà phải trở thành hành động cụ thể của mỗi cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và người dân.

Tôn vinh Hiến pháp, pháp luật chính là tôn trọng kỷ cương của đất nước; xây dựng và thi hành pháp luật hiệu quả chính là tạo nền tảng cho phát triển; xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật chính là góp phần xây dựng một xã hội dân chủ, công bằng, văn minh, kỷ cương và một tỉnh Hưng Yên phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.