NGÀY KỸ NĂNG LAO ĐỘNG VIỆT NAM 04/10: NÂNG TẦM KỸ NĂNG – NÂNG TẦM NGUỒN NHÂN LỰC VIỆT NAM

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế và cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ, chất lượng nguồn nhân lực ngày càng trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và sức phát triển bền vững của mỗi quốc gia. Máy móc, công nghệ có thể được đầu tư, nhưng để vận hành hiệu quả, đổi mới sáng tạo và tạo ra những sản phẩm có giá trị cao, yếu tố con người vẫn giữ vai trò trung tâm. Trong đó, kỹ năng lao động là một trong những nền tảng quan trọng nhất tạo nên chất lượng nguồn nhân lực.

Ngày 04 tháng 10 hằng năm là “Ngày Kỹ năng lao động Việt Nam”. Đây không chỉ là dịp để tôn vinh những người lao động có kỹ năng, tay nghề cao mà còn là lời kêu gọi toàn xã hội cùng nhận thức sâu sắc hơn về vai trò của kỹ năng nghề nghiệp đối với mỗi cá nhân, doanh nghiệp và sự phát triển của đất nước.

Ngày Kỹ năng lao động Việt Nam là dịp để khích lệ tinh thần học tập, rèn luyện suốt đời; nâng cao trình độ, kỹ năng của học sinh, sinh viên và người lao động; tôn vinh những người lao động có tay nghề, kỹ năng nghề nghiệp xuất sắc; đồng thời thúc đẩy sự đồng hành, gắn kết giữa Nhà nước – Nhà trường – Nhà doanh nghiệp – người lao động và toàn xã hội trong phát triển nguồn nhân lực có kỹ năng, đáp ứng yêu cầu của thời kỳ mới.

Kỹ năng lao động – nền tảng của năng lực cạnh tranh quốc gia

Thế giới việc làm đang thay đổi nhanh chóng. Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, tự động hóa, robot, dữ liệu lớn, công nghệ số, công nghệ xanh và các mô hình sản xuất thông minh đang làm thay đổi cách con người học tập, làm việc và tạo ra giá trị.

Nhiều ngành nghề mới xuất hiện, trong khi không ít công việc truyền thống đang được thay đổi về phương thức tổ chức và yêu cầu chuyên môn. Người lao động không còn có thể chỉ dựa vào những kiến thức, kỹ năng được trang bị ở một giai đoạn nhất định của cuộc đời. Khả năng học tập liên tục, cập nhật kiến thức mới, thích ứng với công nghệ và nâng cao kỹ năng trở thành yêu cầu tất yếu.

Trong bối cảnh đó, phát triển kỹ năng lao động không chỉ nhằm giúp một người tìm được việc làm mà còn quyết định khả năng duy trì việc làm, nâng cao thu nhập và phát triển nghề nghiệp lâu dài.

Đối với doanh nghiệp, đội ngũ lao động có kỹ năng là yếu tố quan trọng nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, khả năng đổi mới sáng tạo và sức cạnh tranh trên thị trường. Đối với nền kinh tế, nguồn nhân lực có kỹ năng là nền tảng để chuyển dịch cơ cấu kinh tế, phát triển công nghiệp hiện đại, thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Có thể nói, nâng cao kỹ năng của người lao động chính là nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực chính là nâng cao năng lực cạnh tranh của quốc gia.

Học tập suốt đời – chìa khóa thích ứng với tương lai

Một trong những thông điệp quan trọng của Ngày Kỹ năng lao động Việt Nam là khích lệ tinh thần học tập và rèn luyện suốt đời.

Ngày nay, bằng cấp vẫn quan trọng, nhưng bằng cấp không phải là điểm kết thúc của quá trình học tập. Một người có thể được đào tạo tốt ở thời điểm bước vào thị trường lao động, nhưng nếu không tiếp tục cập nhật kiến thức và kỹ năng, rất dễ bị tụt hậu trước sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ và yêu cầu công việc.

Học tập suốt đời không nhất thiết phải bắt đầu bằng những chương trình đào tạo dài hạn. Đó có thể là việc học thêm một kỹ năng nghề mới, nâng cao khả năng sử dụng công nghệ, học ngoại ngữ, cập nhật quy trình sản xuất, rèn luyện kỹ năng giao tiếp, quản lý thời gian, làm việc nhóm hoặc nâng cao năng lực giải quyết vấn đề.

Đối với học sinh, sinh viên, việc hình thành ý thức học tập, rèn luyện kỹ năng ngay từ sớm sẽ tạo nền tảng quan trọng cho quá trình lập nghiệp sau này. Kiến thức chuyên môn cần được kết hợp với kỹ năng thực hành, kỹ năng số, kỹ năng giao tiếp, tư duy sáng tạo và khả năng thích ứng.

Đối với người lao động đang làm việc, học tập suốt đời chính là cách để không ngừng nâng cao giá trị của bản thân. Một người thợ có thể học thêm công nghệ mới; một nhân viên có thể nâng cao kỹ năng số; một cán bộ kỹ thuật có thể cập nhật quy trình sản xuất hiện đại; một người quản lý có thể nâng cao năng lực điều hành và quản trị.

Tinh thần học tập suốt đời cần trở thành một phần của văn hóa lao động Việt Nam.

Học để biết, học để làm, học để thích ứng và học để phát triển.

Tôn vinh người lao động có kỹ năng – khẳng định giá trị của nghề nghiệp

Trong xã hội hiện đại, người lao động có kỹ năng, đặc biệt là những người có tay nghề cao, giữ vai trò ngày càng quan trọng.

Một sản phẩm chất lượng cao không chỉ được tạo nên bởi máy móc hiện đại mà còn bởi bàn tay, trí tuệ và kinh nghiệm của người lao động. Một dây chuyền sản xuất tự động hóa muốn hoạt động ổn định cần những kỹ thuật viên có trình độ. Một công trình hiện đại cần đội ngũ công nhân kỹ thuật lành nghề. Một dịch vụ chất lượng cao cần những người lao động được đào tạo bài bản và có kỹ năng chuyên nghiệp.

Mỗi nghề nghiệp chân chính đều có giá trị khi được thực hiện bằng năng lực, trách nhiệm và niềm tự hào.

Vì vậy, cần tiếp tục thay đổi nhận thức xã hội về học nghề, về lao động kỹ năng và về giáo dục nghề nghiệp. Học nghề không phải là lựa chọn thứ yếu so với học đại học. Trong nhiều lĩnh vực, một người lao động được đào tạo nghề tốt, có kỹ năng thực hành vững vàng, có khả năng làm việc với công nghệ hiện đại hoàn toàn có thể có thu nhập cao, cơ hội phát triển nghề nghiệp và đóng góp lớn cho doanh nghiệp, xã hội.

Tôn vinh người lao động có kỹ năng cũng chính là tôn vinh giá trị của lao động, của nghề nghiệp và của sự nỗ lực vươn lên bằng tri thức, kỹ năng và sức sáng tạo.

Những người đạt thành tích cao trong các kỳ thi kỹ năng nghề, những người thợ giỏi, kỹ thuật viên xuất sắc, công nhân lành nghề, người lao động sáng tạo trong sản xuất cần được ghi nhận, biểu dương và tạo điều kiện phát huy năng lực.

Qua đó hình thành một thông điệp tích cực: người lao động có kỹ năng là tài sản quý của doanh nghiệp và là nguồn lực quan trọng của quốc gia.

Nhà nước – Nhà trường – Nhà doanh nghiệp cùng đồng hành

Phát triển kỹ năng lao động không thể là nhiệm vụ của riêng một cơ quan hay một ngành. Đây là nhiệm vụ cần sự chung tay của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp, cơ sở giáo dục và đào tạo, người lao động và toàn xã hội.

Nhà nước giữ vai trò kiến tạo môi trường, hoàn thiện chính sách, pháp luật và cơ chế phát triển giáo dục nghề nghiệp, đào tạo nhân lực có kỹ năng; khuyến khích doanh nghiệp tham gia đào tạo; tạo điều kiện để người lao động được học tập, nâng cao trình độ và tiếp cận các cơ hội phát triển nghề nghiệp.

Nhà trường cần đổi mới chương trình đào tạo theo hướng gắn lý thuyết với thực hành, gắn đào tạo với nhu cầu của thị trường lao động. Cơ sở giáo dục nghề nghiệp cần tăng cường hợp tác với doanh nghiệp, cập nhật công nghệ và phương pháp đào tạo, giúp người học có kỹ năng thực tế ngay sau khi tốt nghiệp.

Doanh nghiệp không chỉ là nơi sử dụng lao động mà cần trở thành một chủ thể tích cực trong quá trình đào tạo và phát triển kỹ năng. Doanh nghiệp cần tham gia xây dựng chương trình đào tạo, tiếp nhận học sinh, sinh viên thực tập, đào tạo lại và đào tạo nâng cao cho người lao động, đồng thời xây dựng môi trường khuyến khích học tập và sáng tạo.

Đặc biệt, trong bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh, doanh nghiệp cần coi đào tạo và nâng cao kỹ năng cho người lao động là một khoản đầu tư cho tương lai chứ không đơn thuần là chi phí.

Khi Nhà nước tạo môi trường thuận lợi, Nhà trường đào tạo sát thực tiễn, Nhà doanh nghiệp chủ động tham gia và người lao động có ý thức học tập, rèn luyện, sức mạnh tổng hợp trong phát triển nguồn nhân lực sẽ được phát huy.

Chủ động trang bị kỹ năng để bước vào kỷ nguyên mới

Toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với người lao động Việt Nam.

Thị trường lao động không còn chỉ cạnh tranh trong phạm vi một địa phương hay một quốc gia. Người lao động Việt Nam ngày càng có cơ hội làm việc cho doanh nghiệp nước ngoài, tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu và làm việc trong môi trường quốc tế. Nhưng cùng với đó là sự cạnh tranh trực tiếp với lực lượng lao động đến từ nhiều quốc gia.

Để đáp ứng yêu cầu này, người lao động cần chủ động nâng cao năng lực chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp, ngoại ngữ, kỹ năng số, tác phong công nghiệp và khả năng thích ứng với môi trường làm việc đa văn hóa.

Đặc biệt, trong quá trình chuyển đổi số và phát triển trí tuệ nhân tạo, người lao động cần thay đổi tư duy từ “học một nghề để làm cả đời” sang “liên tục học hỏi để làm tốt công việc hiện tại và sẵn sàng cho công việc tương lai”.

Không ai có thể dự đoán chính xác thị trường lao động sẽ thay đổi như thế nào trong 5 hay 10 năm tới. Nhưng mỗi người có thể chuẩn bị cho tương lai bằng cách không ngừng học tập và nâng cao kỹ năng.

Hưởng ứng Ngày Kỹ năng lao động Việt Nam bằng những hành động thiết thực

Ngày Kỹ năng lao động Việt Nam 04/10 không chỉ là một ngày để tuyên truyền mà cần trở thành động lực thúc đẩy những hành động cụ thể.

Các cơ quan, đơn vị, địa phương có thể tổ chức tuyên truyền về vai trò của kỹ năng lao động; giới thiệu những mô hình đào tạo hiệu quả; biểu dương người lao động giỏi, thợ giỏi, sáng kiến hay; tổ chức các hoạt động tư vấn hướng nghiệp, giáo dục nghề nghiệp và kết nối việc làm.

Các cơ sở giáo dục có thể đẩy mạnh hoạt động trải nghiệm nghề nghiệp, hướng nghiệp, tư vấn lựa chọn ngành nghề phù hợp với năng lực và nhu cầu thị trường lao động.

Các doanh nghiệp có thể tổ chức đào tạo, đào tạo lại, nâng cao kỹ năng cho người lao động; khuyến khích sáng kiến cải tiến kỹ thuật; xây dựng văn hóa học tập trong doanh nghiệp.

Người lao động có thể bắt đầu bằng một việc rất cụ thể: xác định kỹ năng mình còn thiếu và chủ động học thêm một kỹ năng mới.

Học sinh, sinh viên có thể chủ động tìm hiểu nghề nghiệp, rèn luyện kỹ năng thực hành, kỹ năng số, ngoại ngữ và kỹ năng mềm ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Cộng đồng và toàn xã hội có thể góp phần bằng việc thay đổi nhận thức, tôn trọng người lao động có kỹ năng, đề cao giá trị của lao động có tay nghề và khuyến khích tinh thần học tập suốt đời.

Nâng tầm kỹ năng lao động – nâng tầm Việt Nam

Ngày Kỹ năng lao động Việt Nam 04/10 là dịp để mỗi chúng ta nhìn nhận sâu sắc hơn rằng kỹ năng không chỉ quyết định khả năng làm việc của một cá nhân mà còn góp phần quyết định năng suất lao động, sức cạnh tranh của doanh nghiệp và năng lực phát triển của cả nền kinh tế.

Một quốc gia muốn phát triển nhanh và bền vững cần có những con người không ngừng học hỏi, có kỹ năng tốt, tác phong chuyên nghiệp, khả năng sáng tạo và tinh thần thích ứng.

Một doanh nghiệp muốn cạnh tranh thành công cần đội ngũ lao động có năng lực và sẵn sàng đổi mới.

Một người lao động muốn có việc làm ổn định và thu nhập tốt cần không ngừng đầu tư cho chính mình bằng tri thức và kỹ năng.

Bởi vậy, hưởng ứng Ngày Kỹ năng lao động Việt Nam cũng chính là hưởng ứng tinh thần học tập suốt đời, lao động sáng tạo và không ngừng hoàn thiện bản thân.

Từ mỗi lớp học, xưởng sản xuất, công trường, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục nghề nghiệp đến từng gia đình, mỗi người đều có thể góp một phần vào hành trình nâng tầm kỹ năng lao động Việt Nam.

Hãy trân trọng người lao động có kỹ năng. Hãy khuyến khích học nghề, rèn nghề. Hãy xây dựng văn hóa học tập suốt đời. Hãy để Nhà nước – Nhà trường – Nhà doanh nghiệp và toàn xã hội cùng đồng hành trong phát triển kỹ năng.

Bởi nâng cao kỹ năng của mỗi người lao động hôm nay chính là chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngày mai; nâng tầm người lao động Việt Nam cũng chính là góp phần nâng tầm năng suất, nâng tầm doanh nghiệp và nâng tầm vị thế Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế.

Ngày 04/10 – Ngày Kỹ năng lao động Việt Nam: Học tập suốt đời – nâng cao kỹ năng – làm chủ tương lai!