Nâng cao nhận thức về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác xây dựng pháp luật – Nhiệm vụ quan trọng nhằm hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa

Công tác xây dựng pháp luật có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tạo hành lang pháp lý cho phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, giữ vững trật tự, an toàn xã hội và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Chất lượng của hệ thống pháp luật không chỉ phụ thuộc vào trình độ chuyên môn của đội ngũ cán bộ làm công tác xây dựng pháp luật mà còn gắn chặt với việc kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong toàn bộ quá trình xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Nhận thức rõ ý nghĩa và tầm quan trọng đó, ngày 27/6/2024, Bộ Chính trị đã ban hành Quy định số 178-QĐ/TW về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác xây dựng pháp luật. Đây là văn bản có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thể hiện quyết tâm chính trị cao của Đảng trong việc tăng cường kiểm soát quyền lực, phòng ngừa từ sớm, từ xa các hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn để vụ lợi, tác động không đúng quy định vào quá trình xây dựng chính sách, pháp luật; góp phần xây dựng hệ thống pháp luật công khai, minh bạch, khách quan, thống nhất, khả thi và vì lợi ích chung của đất nước.

Để triển khai hiệu quả Quy định số 178-QĐ/TW, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 10/NQ-CP và các địa phương đã xây dựng kế hoạch tổ chức thực hiện phù hợp với điều kiện thực tế. Việc tổ chức quán triệt, tuyên truyền và triển khai nghiêm túc các nội dung của Quy định số 178-QĐ/TW không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài của các cấp, các ngành, các cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị.

Trước hết, việc triển khai Quy định số 178-QĐ/TW nhằm quán triệt đầy đủ và tổ chức thực hiện nghiêm túc, hiệu quả các nội dung của Quy định; đồng thời thực hiện tốt các nhiệm vụ được giao tại Nghị quyết số 10/NQ-CP của Chính phủ và Kế hoạch số 333-KH/TU của cấp ủy địa phương. Đây là cơ sở quan trọng để bảo đảm sự thống nhất trong nhận thức và hành động của toàn bộ hệ thống chính trị đối với công tác kiểm soát quyền lực trong xây dựng pháp luật.

Một trong những mục tiêu quan trọng của việc triển khai Quy định số 178-QĐ/TW là nâng cao nhận thức của đội ngũ lãnh đạo các cơ quan, đơn vị về vai trò đặc biệt quan trọng của công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong xây dựng pháp luật. Trong thực tiễn, nếu quyền lực không được kiểm soát chặt chẽ thì nguy cơ xuất hiện tình trạng "cài cắm" lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ, tác động không khách quan vào quá trình xây dựng chính sách là hoàn toàn có thể xảy ra. Điều này không chỉ làm giảm chất lượng văn bản quy phạm pháp luật mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường đầu tư, kinh doanh, niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.

Song song với việc nâng cao nhận thức của người đứng đầu, Quy định số 178-QĐ/TW cũng đặt ra yêu cầu nâng cao ý thức trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức trực tiếp tham gia công tác xây dựng pháp luật. Mỗi cán bộ, công chức cần nhận thức rõ trách nhiệm của mình trong việc tuân thủ nghiêm các nguyên tắc khách quan, minh bạch, công khai; tuyệt đối không để xảy ra tình trạng lợi dụng nhiệm vụ được giao để phục vụ lợi ích cá nhân hoặc lợi ích của tổ chức, doanh nghiệp, nhóm lợi ích.

Một mục tiêu quan trọng khác là kịp thời thể chế hóa đầy đủ, đúng đắn các chủ trương của Đảng về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác xây dựng pháp luật. Điều này đòi hỏi các cơ quan có thẩm quyền cần rà soát, bổ sung, hoàn thiện các quy định của pháp luật, quy chế làm việc, quy trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật nhằm bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất giữa chủ trương của Đảng và hệ thống pháp luật của Nhà nước.

Việc triển khai Quy định số 178-QĐ/TW cũng phải được gắn chặt với trách nhiệm của Ủy ban nhân dân tỉnh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh và Thủ trưởng các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Người đứng đầu phải thực sự nêu gương, trực tiếp chỉ đạo, kiểm tra, giám sát việc thực hiện; chịu trách nhiệm nếu để xảy ra sai phạm, tham nhũng, tiêu cực trong phạm vi quản lý. Đây là yêu cầu quan trọng nhằm nâng cao trách nhiệm giải trình và tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Đồng thời, việc thực hiện Quy định số 178-QĐ/TW còn góp phần tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong hoạt động xây dựng pháp luật. Mọi khâu từ đề xuất chính sách, soạn thảo, thẩm định, thẩm tra, ban hành đến tổ chức thi hành pháp luật đều phải được thực hiện đúng quy định, bảo đảm tính khách quan, khoa học, công khai và minh bạch.

Để đạt được các mục tiêu trên, nhiệm vụ trọng tâm trước mắt là tổ chức phổ biến sâu rộng Quy định số 178-QĐ/TW đến toàn thể cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, đặc biệt là đội ngũ trực tiếp làm công tác xây dựng pháp luật. Việc tuyên truyền cần được thực hiện bằng nhiều hình thức phong phú, đa dạng như tổ chức hội nghị quán triệt, hội nghị chuyên đề, lớp tập huấn nghiệp vụ, sinh hoạt chi bộ, sinh hoạt chuyên môn; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, cổng thông tin điện tử, hệ thống truyền thanh cơ sở và các nền tảng truyền thông số.

Trong quá trình phổ biến, cần tập trung làm rõ mục đích, ý nghĩa và những nội dung cốt lõi của Quy định số 178-QĐ/TW. Đặc biệt, cần quán triệt đầy đủ các nguyên tắc kiểm soát quyền lực trong công tác xây dựng pháp luật; các nội dung, phương thức kiểm soát quyền lực; trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng, người đứng đầu, cơ quan, tổ chức và cá nhân có thẩm quyền trong từng khâu của quá trình xây dựng pháp luật.

Bên cạnh đó, việc tuyên truyền cần giúp cán bộ, công chức nhận diện rõ các hành vi tham nhũng, tiêu cực có thể phát sinh trong công tác xây dựng pháp luật như lợi dụng chức vụ, quyền hạn để tác động trái quy định vào nội dung chính sách; can thiệp không đúng thẩm quyền vào quá trình xây dựng văn bản; cố ý làm sai lệch hồ sơ, tài liệu; bao che vi phạm; lợi dụng việc góp ý, thẩm định, thẩm tra để phục vụ lợi ích cá nhân hoặc lợi ích nhóm. Việc nhận diện đầy đủ các hành vi này sẽ góp phần nâng cao ý thức phòng ngừa và trách nhiệm của mỗi cán bộ trong thực thi công vụ.

Một nội dung quan trọng khác cần được tuyên truyền là trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị trong việc tổ chức thực hiện Quy định số 178-QĐ/TW. Người đứng đầu phải thực hiện nghiêm trách nhiệm nêu gương; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát; kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo đúng quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước; không có vùng cấm, không có ngoại lệ trong xử lý vi phạm.

Đồng thời, việc quán triệt Quy định số 178-QĐ/TW cần được lồng ghép trong các chương trình đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn nghiệp vụ về công tác xây dựng pháp luật nhằm tạo sự thống nhất trong nhận thức và nâng cao kỹ năng thực hiện cho đội ngũ cán bộ, công chức. Qua đó, mỗi cán bộ không chỉ nắm vững quy định mà còn vận dụng hiệu quả vào thực tiễn công tác, góp phần nâng cao chất lượng xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật.

Có thể khẳng định rằng, việc triển khai nghiêm túc Quy định số 178-QĐ/TW là giải pháp quan trọng nhằm xây dựng nền hành chính công khai, minh bạch, liêm chính, hiện đại; bảo đảm mọi quyền lực trong công tác xây dựng pháp luật đều được kiểm soát chặt chẽ bằng cơ chế, quy định và trách nhiệm cụ thể. Đây cũng là nền tảng để phòng ngừa từ sớm, từ xa các hành vi tham nhũng, tiêu cực, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ làm công tác xây dựng pháp luật có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, chuyên môn cao, tận tụy phục vụ Nhân dân.

Phát huy tinh thần trách nhiệm, mỗi cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức cần tích cực nghiên cứu, học tập, quán triệt và thực hiện nghiêm Quy định số 178-QĐ/TW; nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật, giữ gìn đạo đức công vụ, đề cao trách nhiệm nêu gương, kiên quyết đấu tranh với mọi biểu hiện tham nhũng, tiêu cực trong công tác xây dựng pháp luật. Chỉ khi quyền lực được kiểm soát hiệu quả, pháp luật được xây dựng trên cơ sở khách quan, minh bạch và vì lợi ích chung thì mới góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam ngày càng trong sạch, vững mạnh, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.