NĂM HỌC 2026 - 2027: KHỞI ĐẦU MỚI, QUYẾT TÂM MỚI, ĐỘNG LỰC MỚI CHO SỰ NGHIỆP GIÁO DỤC

Năm học 2026 - 2027 có ý nghĩa đặc biệt đối với ngành Giáo dục và Đào tạo, là năm học đầu tiên sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, mở ra một chặng đường mới trong quá trình đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo. Đây không chỉ là năm học tiếp nối những kết quả đã đạt được mà còn là năm học đặt ra yêu cầu cao hơn về chất lượng, hiệu quả và tính thực chất của giáo dục, góp phần cụ thể hóa những định hướng lớn của Đảng về phát triển con người và nguồn nhân lực trong giai đoạn mới.

Trong bối cảnh đất nước đang bước vào thời kỳ phát triển với yêu cầu ngày càng cao về khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, giáo dục phải đi trước một bước, chuẩn bị cho thế hệ trẻ hành trang cần thiết để làm chủ tương lai. Mỗi nhà trường, mỗi thầy cô giáo và mỗi học sinh cần nhận thức rõ trách nhiệm của mình, cùng tạo nên một năm học với tinh thần đổi mới, kỷ cương, trách nhiệm, sáng tạo và nhân văn.

Năm học đầu tiên sau Đại hội XIV - khởi đầu cho một chặng đường mới

Đại hội XIV của Đảng có ý nghĩa quan trọng trong việc xác định phương hướng phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Trong đó, phát triển con người toàn diện, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thúc đẩy giáo dục và đào tạo tiếp tục là những nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược.

Vì vậy, năm học 2026 - 2027 cần được nhìn nhận không chỉ dưới góc độ một năm học thông thường mà còn là năm học mở đầu cho quá trình đưa những định hướng mới của Đảng về giáo dục vào cuộc sống.

Điều này đòi hỏi ngành Giáo dục và Đào tạo phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy quản lý, phương pháp dạy học và cách thức đánh giá; đồng thời nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo, tăng cường cơ sở vật chất, đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng môi trường giáo dục phù hợp với yêu cầu phát triển mới.

Đổi mới giáo dục không phải là thay đổi để chạy theo phong trào, càng không phải là thay đổi hình thức. Đổi mới phải hướng đến mục tiêu cuối cùng là học sinh được học tập tốt hơn, phát triển toàn diện hơn và có khả năng thích ứng tốt hơn với cuộc sống.

Một nền giáo dục thực chất phải giúp học sinh không chỉ biết nhiều hơn mà còn biết suy nghĩ, biết lựa chọn, biết hành động và biết chịu trách nhiệm với hành động của mình.

Quyết tâm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện

Chất lượng giáo dục không thể chỉ được đo bằng điểm số, tỷ lệ học sinh đạt thành tích cao hay số lượng giải thưởng trong các kỳ thi. Chất lượng thực sự phải được thể hiện ở sự phát triển toàn diện về trí tuệ, thể chất, đạo đức, nhân cách, kỹ năng và năng lực của người học.

Trong năm học 2026 - 2027, ngành Giáo dục và Đào tạo cần tiếp tục kiên trì mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng đồng thời dạy chữ, dạy người và dạy cách làm người.

Học sinh cần được trang bị kiến thức nền tảng vững chắc, đồng thời được phát triển khả năng tư duy, giao tiếp, hợp tác, giải quyết vấn đề và thích ứng với những thay đổi nhanh chóng của xã hội.

Trong từng môn học, cần tăng cường gắn kiến thức với thực tiễn cuộc sống. Học sinh cần được khuyến khích đặt câu hỏi, tìm tòi, thử nghiệm và trình bày quan điểm của mình thay vì chỉ ghi nhớ kiến thức có sẵn.

Nhà trường cần tạo điều kiện để mỗi học sinh phát hiện sở trường, khắc phục hạn chế và từng bước xác định mục tiêu học tập, nghề nghiệp phù hợp.

Quan trọng hơn, cần xây dựng một môi trường trong đó mỗi học sinh đều cảm thấy mình được tôn trọng, được lắng nghe và có cơ hội tiến bộ.

Xây dựng trường học lành mạnh, an toàn và nhân văn

Một ngôi trường tốt trước hết phải là nơi học sinh cảm thấy an toàn.

An toàn ở đây không chỉ là an toàn về cơ sở vật chất, phòng chống tai nạn, thương tích mà còn bao gồm an toàn về tinh thần, tâm lý và các mối quan hệ trong nhà trường.

Trong năm học mới, cần tiếp tục xây dựng môi trường giáo dục không có bạo lực, không có sự kỳ thị, xúc phạm hay bắt nạt; tăng cường các giải pháp phòng ngừa bạo lực học đường và những hành vi gây tổn thương cho học sinh.

Mỗi thầy cô giáo cần trở thành một người đồng hành đáng tin cậy của học sinh. Khi học sinh gặp khó khăn trong học tập, trong quan hệ bạn bè hoặc trong cuộc sống, các em cần được hướng dẫn và hỗ trợ thay vì chỉ bị phê bình.

Một lời động viên đúng lúc của giáo viên có thể giúp một học sinh lấy lại sự tự tin. Một sự lắng nghe chân thành có thể giúp các em vượt qua một giai đoạn khó khăn.

Đó chính là giá trị nhân văn của giáo dục.

Nhà trường cũng cần tăng cường phối hợp với gia đình trong quản lý, giáo dục học sinh; xây dựng mối quan hệ giữa phụ huynh và giáo viên trên tinh thần đồng hành, chia sẻ và cùng hướng tới lợi ích tốt nhất của trẻ.

Giáo dục đạo đức, lý tưởng và truyền thống cho thế hệ trẻ

Trong thời đại công nghệ phát triển mạnh mẽ, học sinh có thể tiếp cận lượng thông tin khổng lồ mỗi ngày. Nhưng biết nhiều thông tin không đồng nghĩa với có bản lĩnh để lựa chọn điều đúng.

Vì vậy, giáo dục đạo đức, lý tưởng, truyền thống và văn hóa càng cần được coi trọng.

Giáo dục thế hệ trẻ về lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm, lòng nhân ái, sự trung thực, ý thức kỷ luật, tinh thần đoàn kết và trách nhiệm với cộng đồng phải được thực hiện thường xuyên, bằng những phương pháp gần gũi, sinh động.

Lịch sử dân tộc cần được kể bằng những câu chuyện, nhân vật và sự kiện giúp học sinh hiểu được những hy sinh của các thế hệ đi trước và giá trị của cuộc sống hòa bình hôm nay.

Giáo dục truyền thống cũng cần gắn với thực tiễn. Học sinh có thể được tham gia hoạt động đền ơn đáp nghĩa, chăm sóc di tích lịch sử, hoạt động thiện nguyện, bảo vệ môi trường, hỗ trợ cộng đồng.

Thông qua trải nghiệm, những giá trị đạo đức sẽ không chỉ nằm trong sách giáo khoa mà trở thành hành động cụ thể trong cuộc sống.

Văn hóa học đường - nền tảng của môi trường giáo dục tốt đẹp

Văn hóa học đường là một trong những yếu tố quyết định chất lượng của môi trường giáo dục.

Một nhà trường có văn hóa tốt là nơi giáo viên tôn trọng học sinh, học sinh tôn trọng giáo viên, học sinh tôn trọng lẫn nhau; mọi người cùng có ý thức giữ gìn danh dự, trách nhiệm và hình ảnh của nhà trường.

Cần hình thành những chuẩn mực ứng xử văn minh từ những điều rất nhỏ: lời chào, lời cảm ơn, lời xin lỗi; cách giao tiếp với thầy cô, bạn bè; cách ứng xử trên mạng xã hội; ý thức giữ gìn vệ sinh trường lớp và tài sản chung.

Giáo dục văn hóa không thể chỉ bằng những khẩu hiệu. Văn hóa phải được hình thành thông qua hành vi hàng ngày của cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và học sinh.

Khi người lớn làm gương, học sinh sẽ học được cách ứng xử bằng chính những điều các em nhìn thấy trong cuộc sống.

Trang bị kỹ năng sống để học sinh tự tin bước vào cuộc đời

Kiến thức là nền tảng nhưng kỹ năng sống là công cụ giúp con người sử dụng kiến thức hiệu quả.

Trong năm học mới, giáo dục kỹ năng sống cần được quan tâm đúng mức, giúp học sinh biết tự chăm sóc bản thân, quản lý thời gian, giao tiếp, làm việc nhóm, giải quyết mâu thuẫn, kiểm soát cảm xúc và ứng phó với những tình huống bất ngờ.

Đặc biệt, học sinh cần được trang bị kỹ năng nhận diện và phòng tránh các nguy cơ trong môi trường thực tế và không gian mạng.

Các em cần biết cách bảo vệ thông tin cá nhân, nhận diện thông tin giả, cảnh giác với lừa đảo trực tuyến, ứng xử có trách nhiệm trên mạng xã hội và sử dụng công nghệ một cách an toàn.

Đây là những kỹ năng thiết yếu trong một xã hội ngày càng số hóa.

Phát triển tư duy độc lập, sáng tạo

Một trong những mục tiêu quan trọng của giáo dục hiện đại là giúp học sinh biết suy nghĩ bằng chính năng lực của mình.

Tư duy độc lập không có nghĩa là phủ nhận kiến thức hay ý kiến của người khác. Đó là khả năng tiếp nhận thông tin, phân tích, đánh giá, đặt câu hỏi và đưa ra kết luận dựa trên lập luận của bản thân.

Trong lớp học, giáo viên cần khuyến khích học sinh đặt câu hỏi “tại sao?”, “nếu như thế này thì sao?”, “có cách nào khác không?”. Những câu hỏi ấy chính là điểm khởi đầu của tư duy sáng tạo.

Cần tạo điều kiện để học sinh được tham gia các hoạt động nghiên cứu khoa học, trải nghiệm, STEM, nghệ thuật, thể thao và các dự án học tập.

Một ý tưởng chưa hoàn thiện nhưng do học sinh tự tìm tòi sẽ có giá trị giáo dục lớn hơn việc các em chỉ làm theo một đáp án có sẵn.

Giáo dục sáng tạo vì thế phải tạo ra không gian để học sinh được thử, được sai và được sửa.

Năng lực số - hành trang không thể thiếu

Thế hệ học sinh hôm nay lớn lên trong môi trường số. Điện thoại thông minh, Internet, mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo và các nền tảng trực tuyến đã trở thành một phần của cuộc sống.

Vì vậy, năng lực số không còn là kỹ năng bổ trợ mà ngày càng trở thành năng lực thiết yếu.

Học sinh cần biết sử dụng công nghệ để học tập, tìm kiếm và xử lý thông tin, giao tiếp, sáng tạo nội dung và giải quyết vấn đề.

Tuy nhiên, điều quan trọng không chỉ là biết sử dụng công nghệ mà phải sử dụng công nghệ một cách thông minh và có trách nhiệm.

Các em cần hiểu rằng không phải thông tin nào trên Internet cũng đúng; không phải nội dung nào cũng nên chia sẻ; không phải mọi công cụ công nghệ đều được sử dụng mà không cần kiểm chứng.

Đặc biệt, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo đặt ra yêu cầu mới về cách học. Học sinh cần biết sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ, đồng thời duy trì khả năng tư duy độc lập, kiểm chứng thông tin và tự mình tạo ra giá trị.

Khả năng thích ứng - năng lực quan trọng của tương lai

Thế giới đang thay đổi nhanh chóng. Những ngành nghề mới xuất hiện, công nghệ liên tục phát triển và yêu cầu của thị trường lao động không ngừng biến đổi.

Trong bối cảnh đó, không thể dự đoán chính xác học sinh hôm nay sẽ làm công việc gì trong vài chục năm tới. Nhưng giáo dục có thể giúp các em hình thành khả năng thích ứng và học tập suốt đời.

Một học sinh có khả năng thích ứng sẽ không dễ dàng bỏ cuộc khi gặp khó khăn. Các em biết tìm kiếm giải pháp, sẵn sàng học điều mới và điều chỉnh bản thân trước hoàn cảnh thay đổi.

Đây cũng là lý do giáo dục không thể chỉ hướng đến việc cung cấp một lượng kiến thức cố định. Quan trọng hơn là hình thành năng lực tự học và khả năng tiếp tục học tập trong suốt cuộc đời.

Người thầy vẫn là trung tâm của sự đổi mới

Trong mọi quá trình đổi mới giáo dục, đội ngũ nhà giáo giữ vai trò đặc biệt quan trọng.

Công nghệ có thể hỗ trợ bài giảng, sách điện tử có thể mở rộng nguồn tài liệu, trí tuệ nhân tạo có thể cung cấp nhiều công cụ mới, nhưng không công nghệ nào có thể thay thế hoàn toàn vai trò của người thầy trong việc truyền cảm hứng, hình thành nhân cách và đồng hành với học sinh.

Năm học 2026 - 2027 cần tiếp tục tạo điều kiện để giáo viên được học tập, bồi dưỡng và phát triển chuyên môn; khuyến khích giáo viên đổi mới phương pháp dạy học, ứng dụng công nghệ và chia sẻ kinh nghiệm.

Đồng thời, cần xây dựng môi trường để nhà giáo được tôn trọng, yên tâm công tác và có động lực sáng tạo.

Mỗi thầy cô giáo cần ý thức rằng mình không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn là tấm gương về nhân cách, trách nhiệm và tinh thần học tập suốt đời cho học sinh.

Gia đình đồng hành, xã hội chung tay

Sự nghiệp giáo dục không thể thành công nếu thiếu sự đồng hành của gia đình và xã hội.

Cha mẹ cần thay đổi cách nhìn về thành tích học tập, không tạo áp lực quá mức cho con em mà cần quan tâm đến sự tiến bộ, sức khỏe tinh thần, năng lực và sở thích của trẻ.

Gia đình cần phối hợp với nhà trường để giúp học sinh hình thành thói quen tốt, biết tự lập và có trách nhiệm.

Các tổ chức xã hội, doanh nghiệp và cộng đồng cũng cần tham gia xây dựng môi trường giáo dục, hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn, tạo điều kiện để các em được trải nghiệm thực tế và tiếp cận khoa học - công nghệ.

Khi gia đình, nhà trường và xã hội cùng hướng về một mục tiêu, mỗi học sinh sẽ có một môi trường phát triển toàn diện hơn.

Từ một năm học mới đến một thế hệ mới

Năm học 2026 - 2027 sẽ bắt đầu bằng những bài giảng, những tiết học, những tiếng trống trường và những gương mặt học sinh thân quen. Nhưng phía sau một năm học bình thường ấy là một nhiệm vụ lớn lao: chuẩn bị hành trang cho thế hệ công dân của tương lai.

Một thế hệ mới cần có tri thức nhưng không thiếu đạo đức; có khả năng sử dụng công nghệ nhưng không lệ thuộc vào công nghệ; có tư duy sáng tạo nhưng biết tôn trọng giá trị truyền thống; có năng lực cạnh tranh nhưng vẫn giàu lòng nhân ái; có khát vọng vươn lên nhưng luôn có trách nhiệm với cộng đồng và đất nước.

Đó chính là mục tiêu sâu xa của đổi mới giáo dục.

Năm học đầu tiên sau Đại hội XIV của Đảng vì vậy cần trở thành một năm học của quyết tâm mới, khí thế mới và những chuyển biến thực chất mới.

Mỗi nhà trường cần là một môi trường an toàn, nhân văn và sáng tạo. Mỗi thầy cô giáo cần là một người truyền cảm hứng. Mỗi phụ huynh cần là một người đồng hành. Mỗi học sinh cần trở thành chủ thể tích cực của quá trình học tập.

Năm học 2026 - 2027 không chỉ mở đầu một năm học mới mà còn mở đầu cho một hành trình mới của sự nghiệp giáo dục trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Với quyết tâm đổi mới, tinh thần trách nhiệm và sự chung tay của toàn xã hội, ngành Giáo dục và Đào tạo phấn đấu xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, an toàn, nhân văn, nơi mỗi học sinh được học tập, được sáng tạo, được phát triển và được chuẩn bị tốt nhất cho tương lai.

Đổi mới giáo dục hôm nay là đầu tư cho con người ngày mai; chăm lo cho học sinh hôm nay chính là vun đắp nguồn lực và sức mạnh của đất nước trong tương lai. Mỗi bài học được truyền đạt bằng trách nhiệm, mỗi học sinh được nâng đỡ bằng tình yêu thương và mỗi đổi mới được thực hiện bằng sự tận tâm sẽ góp phần tạo nên một nền giáo dục tiến bộ, hiện đại, nhân văn, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.