Khẳng định vai trò, vị thế của Việt Nam trong ASEAN: Chủ động, trách nhiệm, vì một Cộng đồng đoàn kết, tự cường và phát triển bền vững

Trong bối cảnh tình hình khu vực và thế giới đang có những biến động sâu sắc, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng, các thách thức an ninh phi truyền thống ngày càng nổi lên, vai trò của các cơ chế hợp tác đa phương, đặc biệt là Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á, càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Là một thành viên tích cực, chủ động và có trách nhiệm, Việt Nam không chỉ tham gia mà còn đóng góp ngày càng sâu rộng, thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN đoàn kết, vững mạnh và tự cường.

Gia nhập ASEAN từ năm 1995, Việt Nam đã trải qua hành trình hơn ba thập kỷ đồng hành cùng tổ chức khu vực này, từng bước khẳng định vai trò và vị thế của mình. Từ một thành viên mới, Việt Nam đã trở thành một trong những quốc gia đóng góp tích cực vào việc định hình các định hướng chiến lược, thúc đẩy hợp tác toàn diện trên cả ba trụ cột: chính trị – an ninh, kinh tế và văn hóa – xã hội.

Trong lĩnh vực chính trị – an ninh, Việt Nam luôn nhất quán lập trường thúc đẩy đối thoại, xây dựng lòng tin và giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình. Việc đề cao các nguyên tắc của Liên Hợp Quốc, đặc biệt là Hiến chương Liên Hợp Quốc và luật pháp quốc tế, đã trở thành nền tảng quan trọng trong cách tiếp cận của Việt Nam đối với các vấn đề khu vực. Điều này không chỉ góp phần bảo đảm môi trường hòa bình, ổn định mà còn củng cố vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc khu vực đang định hình.

Việt Nam cũng tích cực tham gia vào các cơ chế hợp tác an ninh của ASEAN như Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF), Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng (ADMM+), qua đó thúc đẩy hợp tác, tăng cường minh bạch và xây dựng lòng tin giữa các quốc gia. Trong bối cảnh nhiều thách thức an ninh phi truyền thống như biến đổi khí hậu, dịch bệnh, an ninh mạng, tội phạm xuyên quốc gia gia tăng, Việt Nam đã chủ động đề xuất nhiều sáng kiến hợp tác thiết thực, góp phần nâng cao năng lực ứng phó chung của khu vực.

Ở trụ cột kinh tế, Việt Nam đã và đang đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy liên kết nội khối, xây dựng một thị trường ASEAN năng động, hội nhập và cạnh tranh. Thông qua việc tham gia tích cực vào các hiệp định thương mại tự do, thúc đẩy kết nối hạ tầng, phát triển chuỗi cung ứng khu vực, Việt Nam góp phần nâng cao vị thế của ASEAN trong nền kinh tế toàn cầu.

Đáng chú ý, trong bối cảnh kinh tế thế giới chịu nhiều tác động từ biến động địa chính trị và suy giảm tăng trưởng, Việt Nam đã cùng các nước ASEAN thúc đẩy các sáng kiến về phục hồi kinh tế, phát triển kinh tế số, kinh tế xanh và bền vững. Những nỗ lực này không chỉ giúp các quốc gia thành viên thích ứng linh hoạt mà còn tạo động lực tăng trưởng mới cho toàn khu vực.

Trong lĩnh vực văn hóa – xã hội, Việt Nam tiếp tục phát huy vai trò cầu nối, thúc đẩy giao lưu nhân dân, tăng cường hiểu biết và gắn kết giữa các quốc gia thành viên. Các chương trình hợp tác trong giáo dục, văn hóa, du lịch, bảo vệ môi trường… được triển khai sâu rộng, góp phần xây dựng một Cộng đồng ASEAN lấy người dân làm trung tâm.

Việc đề cao bản sắc văn hóa, tôn trọng sự đa dạng và thúc đẩy các giá trị chung của ASEAN là một trong những đóng góp quan trọng của Việt Nam. Thông qua các hoạt động giao lưu, hợp tác, Việt Nam không chỉ quảng bá hình ảnh đất nước, con người mà còn góp phần củng cố nền tảng xã hội cho sự phát triển bền vững của khu vực.

Một điểm nhấn quan trọng trong vai trò của Việt Nam là thúc đẩy xây dựng một cấu trúc khu vực bao trùm, cân bằng và bền vững. Trong bối cảnh cạnh tranh giữa các nước lớn ngày càng gay gắt, việc giữ vững vai trò trung tâm của ASEAN là yếu tố then chốt để bảo đảm khu vực không bị chia rẽ, mà tiếp tục phát triển trên cơ sở hợp tác, đối thoại và tôn trọng lẫn nhau.

Việt Nam luôn kiên trì nguyên tắc “đoàn kết trong đa dạng”, coi đây là giá trị cốt lõi giúp ASEAN vượt qua những khác biệt để hướng tới mục tiêu chung. Tinh thần này được thể hiện rõ trong cách Việt Nam tham gia, điều phối và đóng góp vào các hoạt động chung của ASEAN.

Hướng tới Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48, công tác tuyên truyền cần tiếp tục làm nổi bật vai trò, vị thế và trách nhiệm của Việt Nam trong ASEAN. Đây không chỉ là dịp để các quốc gia thành viên đánh giá kết quả hợp tác mà còn là cơ hội để đề ra các định hướng chiến lược cho giai đoạn tiếp theo.

Việt Nam được kỳ vọng sẽ tiếp tục phát huy vai trò chủ động, tích cực trong việc đề xuất các sáng kiến, thúc đẩy các nội dung nghị sự quan trọng của Hội nghị. Các vấn đề như tăng cường liên kết nội khối, thu hẹp khoảng cách phát triển, ứng phó với biến đổi khí hậu, bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh lương thực và phát triển bền vững sẽ tiếp tục là trọng tâm hợp tác.

Đồng thời, việc định hướng thông tin cần tập trung làm rõ những lợi ích thiết thực mà ASEAN mang lại cho người dân và doanh nghiệp. Từ việc tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại, đầu tư, du lịch đến nâng cao chất lượng cuộc sống thông qua các chương trình hợp tác xã hội, ASEAN ngày càng trở nên gần gũi và thiết thực đối với mỗi người dân.

Các cơ quan truyền thông cần tiếp tục phát huy vai trò trong việc phản ánh kịp thời, chính xác các hoạt động của Việt Nam trong ASEAN, góp phần lan tỏa hình ảnh một quốc gia năng động, trách nhiệm và hội nhập sâu rộng. Đồng thời, cần đấu tranh, phản bác các thông tin sai lệch, xuyên tạc về vai trò của ASEAN và Việt Nam trong khu vực.

Trong bối cảnh mới, khi thế giới đang đứng trước nhiều thách thức chưa từng có, việc tăng cường hợp tác khu vực, xây dựng một ASEAN đoàn kết, tự cường và thích ứng linh hoạt là yêu cầu cấp thiết. Việt Nam, với kinh nghiệm, uy tín và tinh thần trách nhiệm cao, sẽ tiếp tục là một trong những nhân tố quan trọng thúc đẩy tiến trình này.

Có thể khẳng định, vai trò, vị thế của Việt Nam trong ASEAN không ngừng được nâng cao, thể hiện qua những đóng góp cụ thể, thiết thực trên nhiều lĩnh vực. Những nỗ lực đó không chỉ mang lại lợi ích cho quốc gia mà còn góp phần quan trọng vào hòa bình, ổn định và thịnh vượng của khu vực và thế giới.

Với định hướng đúng đắn, sự chủ động và quyết tâm cao, Việt Nam sẽ tiếp tục đồng hành cùng ASEAN, góp phần xây dựng một Cộng đồng đoàn kết, vững mạnh, tự cường, hướng tới tương lai phát triển bền vững và bao trùm cho tất cả các quốc gia thành viên.