Hưởng ứng Tháng Hành động Quốc gia về Dân số và Ngày Dân số Việt Nam 26/12: Quyết tâm thực hiện hiệu quả các quan điểm, mục tiêu, định hướng lớn về công tác dân số trong tình hình mới

Trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước, con người luôn được xác định là trung tâm, là chủ thể, là mục tiêu và cũng là động lực của sự phát triển. Công tác dân số vì vậy có vị trí đặc biệt quan trọng, gắn bó chặt chẽ với sự phát triển bền vững của quốc gia, với chất lượng nguồn nhân lực, chất lượng cuộc sống của mỗi gia đình và toàn xã hội. Nhận thức sâu sắc ý nghĩa đó, Đảng và Nhà nước ta luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho công tác dân số, coi đây là một trong những nhiệm vụ chiến lược, lâu dài, vừa mang tính cấp bách, vừa có ý nghĩa bền vững đối với tương lai dân tộc.

Hưởng ứng Tháng Hành động Quốc gia về Dân số và Ngày Dân số Việt Nam 26/12 là dịp quan trọng để toàn xã hội cùng nhìn lại chặng đường đã qua, tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp, các ngành và toàn thể Nhân dân trong việc thực hiện các quan điểm, mục tiêu, định hướng lớn về công tác dân số trong tình hình mới, đặc biệt là quán triệt và triển khai hiệu quả Kết luận số 149-KL/TW, ngày 10/4/2025 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết số 21-NQ/TW của Hội nghị lần thứ Sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về công tác dân số.

Dân số – yếu tố then chốt trong phát triển bền vững đất nước

Dân số không chỉ đơn thuần là con số phản ánh quy mô dân cư, mà còn là tổng hòa các yếu tố về cơ cấu, chất lượng, phân bố và động thái dân số, tác động trực tiếp đến mọi mặt của đời sống kinh tế – xã hội. Một cơ cấu dân số hợp lý, chất lượng dân số ngày càng được nâng cao sẽ tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước. Ngược lại, những bất cập về quy mô, cơ cấu, chất lượng và phân bố dân số sẽ trở thành lực cản lớn đối với tiến trình phát triển.

Những năm qua, nhờ sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt của Đảng, Nhà nước, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự hưởng ứng tích cực của Nhân dân, công tác dân số nước ta đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Mức sinh đã được kiểm soát, duy trì ở mức hợp lý; quy mô dân số tiếp tục ổn định; tuổi thọ bình quân không ngừng được nâng cao; chất lượng dân số từng bước được cải thiện; công tác chăm sóc sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình, tầm soát, chẩn đoán sớm bệnh tật trước sinh và sơ sinh ngày càng được chú trọng.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác dân số nước ta cũng đang đứng trước nhiều thách thức mới. Mức sinh có xu hướng giảm thấp ở một số địa phương, đặc biệt là tại các đô thị, khu công nghiệp; già hóa dân số diễn ra nhanh; mất cân bằng giới tính khi sinh vẫn còn ở mức cao; chênh lệch về chất lượng dân số giữa các vùng, miền còn lớn; việc tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản, dân số – kế hoạch hóa gia đình ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn gặp nhiều khó khăn.

Những vấn đề trên đặt ra yêu cầu phải tiếp tục đổi mới tư duy, cách tiếp cận và phương thức triển khai công tác dân số, phù hợp với bối cảnh mới và yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Ý nghĩa của Tháng Hành động Quốc gia về Dân số và Ngày Dân số Việt Nam 26/12

Tháng Hành động Quốc gia về Dân số và Ngày Dân số Việt Nam 26/12 là sự kiện có ý nghĩa chính trị – xã hội sâu sắc, được tổ chức hằng năm nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp, các ngành, các tổ chức và toàn thể Nhân dân về vai trò, vị trí và tầm quan trọng của công tác dân số đối với sự phát triển bền vững của đất nước.

Đây là dịp để tuyên truyền sâu rộng các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về công tác dân số; lan tỏa những thông điệp, giá trị nhân văn về gia đình hạnh phúc, bình đẳng giới, chăm sóc sức khỏe sinh sản, nâng cao chất lượng dân số; đồng thời biểu dương, nhân rộng các mô hình hay, cách làm hiệu quả trong công tác dân số ở cơ sở.

Thông qua các hoạt động hưởng ứng Tháng Hành động Quốc gia về Dân số và Ngày Dân số Việt Nam 26/12, mỗi cán bộ, đảng viên và người dân sẽ có thêm điều kiện để hiểu rõ hơn về vai trò của mình trong việc thực hiện các mục tiêu dân số, từ đó chủ động, tích cực tham gia các hoạt động chăm sóc sức khỏe, xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, góp phần xây dựng cộng đồng phát triển bền vững.

Quán triệt và triển khai Kết luận số 149-KL/TW: Định hướng chiến lược cho công tác dân số trong tình hình mới

Ngày 10/4/2025, Bộ Chính trị ban hành Kết luận số 149-KL/TW về việc đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết số 21-NQ/TW của Hội nghị lần thứ Sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về công tác dân số trong tình hình mới. Đây là văn bản có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thể hiện sự quan tâm sâu sắc và tầm nhìn chiến lược của Đảng đối với công tác dân số trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Kết luận số 149-KL/TW khẳng định rõ: công tác dân số là nhiệm vụ chiến lược, lâu dài, vừa cấp bách, vừa thường xuyên của cả hệ thống chính trị; phải được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển kinh tế – xã hội, quốc phòng, an ninh và hội nhập quốc tế. Quan điểm xuyên suốt là chuyển trọng tâm chính sách dân số từ kế hoạch hóa gia đình sang dân số và phát triển, bảo đảm hài hòa giữa quy mô, cơ cấu, phân bố và chất lượng dân số.

Trên cơ sở đó, Kết luận số 149-KL/TW xác định các mục tiêu, định hướng lớn, như: duy trì mức sinh thay thế một cách bền vững; đưa tỷ số giới tính khi sinh về mức cân bằng tự nhiên; tận dụng hiệu quả cơ cấu dân số vàng; thích ứng với già hóa dân số; nâng cao chất lượng dân số về thể chất, trí tuệ và tinh thần; phân bố dân số hợp lý, gắn với phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Để thực hiện hiệu quả các mục tiêu, định hướng trên, Kết luận số 149-KL/TW yêu cầu tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về công tác dân số; đổi mới nội dung, phương thức tuyên truyền, vận động; hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật về dân số; phát triển mạng lưới cung cấp dịch vụ dân số, chăm sóc sức khỏe sinh sản; đẩy mạnh xã hội hóa và huy động sự tham gia của toàn xã hội vào công tác dân số.

Đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức, tạo sự đồng thuận xã hội

Thực hiện Kết luận số 149-KL/TW và hưởng ứng Tháng Hành động Quốc gia về Dân số, việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và Nhân dân có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Tuyên truyền phải được tiến hành thường xuyên, liên tục, với nội dung thiết thực, hình thức phong phú, phù hợp với từng nhóm đối tượng, từng vùng, miền.

Nội dung tuyên truyền cần tập trung làm rõ vai trò, vị trí của công tác dân số đối với sự phát triển bền vững của đất nước; các quan điểm, mục tiêu, định hướng lớn của Đảng về công tác dân số trong tình hình mới; quyền và nghĩa vụ của mỗi người dân trong việc thực hiện chính sách dân số; lợi ích của việc sinh đủ hai con, nuôi dạy con tốt, xây dựng gia đình hạnh phúc; ý nghĩa của việc chăm sóc sức khỏe sinh sản, tầm soát, chẩn đoán sớm bệnh tật trước sinh và sơ sinh; trách nhiệm của cộng đồng trong việc chăm sóc, phát huy vai trò của người cao tuổi.

Bên cạnh đó, cần tăng cường tuyên truyền, vận động thay đổi hành vi, xóa bỏ những định kiến, tập quán lạc hậu ảnh hưởng tiêu cực đến công tác dân số, như tư tưởng trọng nam, khinh nữ, lựa chọn giới tính khi sinh, tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống…; đồng thời biểu dương, nhân rộng những mô hình gia đình tiêu biểu, cộng đồng tiêu biểu trong thực hiện tốt chính sách dân số.

Phát huy vai trò của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội

Công tác dân số là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Để thực hiện hiệu quả các mục tiêu, định hướng lớn về dân số trong tình hình mới, cần tiếp tục phát huy vai trò lãnh đạo của các cấp ủy đảng, sự quản lý, điều hành của chính quyền các cấp, sự tham gia tích cực của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội, cùng với sự đồng thuận, hưởng ứng của Nhân dân.

Mỗi cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu, cần gương mẫu trong thực hiện chính sách dân số, tích cực tuyên truyền, vận động gia đình, người thân và cộng đồng chấp hành tốt các quy định của pháp luật về dân số. Các cơ quan, đơn vị, địa phương cần chủ động xây dựng kế hoạch, chương trình hành động cụ thể, phù hợp với điều kiện thực tế để triển khai Kết luận số 149-KL/TW một cách hiệu quả, thiết thực.

Đồng thời, cần quan tâm đầu tư nguồn lực cho công tác dân số, nâng cao năng lực đội ngũ làm công tác dân số ở cơ sở; phát triển hệ thống dịch vụ dân số, chăm sóc sức khỏe sinh sản theo hướng toàn diện, liên tục, chất lượng, dễ tiếp cận; bảo đảm mọi người dân đều được tiếp cận các dịch vụ dân số cơ bản, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn.

Chung tay vì mục tiêu dân số và phát triển bền vững

Hưởng ứng Tháng Hành động Quốc gia về Dân số và Ngày Dân số Việt Nam 26/12 không chỉ là hoạt động mang tính thời điểm, mà cần được xem là quá trình thường xuyên, liên tục, gắn với việc thực hiện chiến lược phát triển kinh tế – xã hội của đất nước.

Mỗi người dân, mỗi gia đình hãy chủ động trang bị kiến thức về dân số, sức khỏe sinh sản, nuôi dạy con cái; thực hiện sinh đủ hai con, nuôi con khỏe, dạy con ngoan; xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc. Mỗi địa phương, mỗi cơ quan, đơn vị hãy tích cực đổi mới nội dung, hình thức tuyên truyền, vận động; triển khai hiệu quả các chương trình, đề án về dân số; tạo môi trường thuận lợi để người dân thực hiện tốt các chính sách dân số.

Kết luận

Tháng Hành động Quốc gia về Dân số và Ngày Dân số Việt Nam 26/12 là dịp quan trọng để toàn xã hội cùng chung tay hành động vì mục tiêu dân số và phát triển bền vững. Việc quán triệt và triển khai hiệu quả Kết luận số 149-KL/TW của Bộ Chính trị về đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết số 21-NQ/TW chính là kim chỉ nam cho công tác dân số trong giai đoạn mới.

Với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự đồng thuận, hưởng ứng tích cực của Nhân dân, tin tưởng rằng công tác dân số nước ta sẽ tiếp tục đạt được những kết quả quan trọng, góp phần xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân, tạo nền tảng vững chắc để đất nước phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới.