Học tập và thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh – động lực tinh thần trong giai đoạn phát triển mới

Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, tư tưởng, đạo đức, phương pháp và phong cách Hồ Chí Minh luôn là tài sản tinh thần quý báu của Đảng và dân tộc. Đó không chỉ là hệ thống những quan điểm có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc, mà còn là chuẩn mực về bản lĩnh chính trị, đạo đức cách mạng, phương pháp công tác và cách ứng xử của người cán bộ, đảng viên.

Bước vào giai đoạn phát triển mới, đất nước đứng trước những yêu cầu ngày càng cao về xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị, phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh và hội nhập quốc tế. Trong bối cảnh đó, việc học tập tư tưởng Hồ Chí Minh không thể chỉ dừng lại ở nhận thức, mà phải chuyển mạnh sang thực hành, biến những giá trị tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách của Người thành động lực nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng và chất lượng thực thi công vụ.

Chỉ thị số 07-CT/TW ngày 13/7/2026 của Bộ Chính trị về “Đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới” tiếp tục khẳng định yêu cầu đó, đồng thời đặt ra những định hướng mới nhằm đưa việc học tập và làm theo Bác đi vào chiều sâu, thực chất, thiết thực hơn.

Từ “học tập” đến “thực hành” tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh

Điểm nổi bật cần được nhận thức sâu sắc trong Chỉ thị số 07-CT/TW là yêu cầu gắn chặt việc học tập với thực hành. Học Bác không phải để ghi nhớ những câu nói, những câu chuyện, những bài học đạo đức một cách đơn thuần, mà quan trọng hơn là phải vận dụng tư tưởng, phương pháp, phong cách của Người vào giải quyết công việc hằng ngày.

Tư tưởng Hồ Chí Minh luôn đề cao vai trò của Nhân dân, lấy Nhân dân làm trung tâm của sự nghiệp cách mạng. Vì vậy, đối với cán bộ, đảng viên, thực hành tư tưởng của Người trước hết phải thể hiện ở tinh thần gần dân, trọng dân, hiểu dân, lắng nghe dân và phục vụ Nhân dân.

Trong thực thi công vụ, một thủ tục được giải quyết nhanh hơn, một kiến nghị của người dân được tiếp nhận nghiêm túc hơn, một khó khăn của doanh nghiệp được tháo gỡ kịp thời hơn hay một nguồn lực công được quản lý minh bạch, hiệu quả hơn đều có thể trở thành những biểu hiện cụ thể của việc học tập và làm theo Bác.

Đạo đức Hồ Chí Minh cũng phải được thể hiện bằng hành động. Đó là tinh thần cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân; không ngừng tự rèn luyện, tự soi, tự sửa; kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân, bệnh hình thức, quan liêu, lãng phí và những biểu hiện xa dân.

Trong giai đoạn phát triển mới, yêu cầu này càng trở nên cấp thiết. Khi đất nước đẩy mạnh chuyển đổi số, cải cách hành chính, đổi mới mô hình quản trị và nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy, cán bộ, đảng viên phải thể hiện tinh thần trách nhiệm cao hơn, chủ động hơn và quyết liệt hơn. Học Bác chính là học tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, đồng thời luôn giữ vững nguyên tắc, kỷ luật và đạo đức cách mạng.

Phương pháp Hồ Chí Minh – giá trị thực tiễn đối với công tác lãnh đạo, quản lý

Một nội dung có giá trị đặc biệt trong tư tưởng Hồ Chí Minh là phương pháp lãnh đạo và phương pháp công tác. Người luôn coi trọng việc xuất phát từ thực tế, tôn trọng quy luật khách quan, nói đi đôi với làm, lý luận gắn với thực tiễn, đồng thời phát huy sức mạnh và trí tuệ của Nhân dân.

Trong điều kiện hiện nay, những phương pháp đó vẫn giữ nguyên giá trị. Mọi chủ trương, chính sách phải xuất phát từ thực tiễn; mọi quyết định phải được cân nhắc trên cơ sở khoa học, khách quan và vì lợi ích chung. Cán bộ lãnh đạo, quản lý phải sâu sát cơ sở, không chỉ nghe báo cáo mà phải trực tiếp kiểm tra, nắm bắt tình hình, lắng nghe những ý kiến khác nhau và kịp thời điều chỉnh những vấn đề chưa phù hợp.

Phương pháp Hồ Chí Minh còn là phương pháp phát huy dân chủ đi đôi với giữ vững kỷ luật, đoàn kết trên cơ sở nguyên tắc, thuyết phục đi đôi với tổ chức thực hiện. Đây là những yêu cầu đặc biệt quan trọng trong quá trình xây dựng bộ máy tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả.

Đối với mỗi cán bộ, đảng viên, thực hành phương pháp Hồ Chí Minh có thể bắt đầu từ những việc rất cụ thể: chuẩn bị kỹ trước khi quyết định; phân công rõ người, rõ việc; kiểm tra đến cùng; đánh giá bằng kết quả; không né tránh trách nhiệm; không đùn đẩy công việc; chủ động tìm giải pháp thay vì chỉ nêu khó khăn.

Đó chính là quá trình biến việc học tập thành năng lực hành động, biến chuẩn mực đạo đức thành văn hóa công vụ và biến phong cách Hồ Chí Minh thành phương pháp làm việc khoa học, dân chủ, gần gũi và hiệu quả.

Phong cách Hồ Chí Minh – chuẩn mực về trách nhiệm và nêu gương

Phong cách Hồ Chí Minh được thể hiện nhất quán trong tư duy, lời nói, hành động và cách ứng xử. Đó là phong cách tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo; phong cách làm việc khoa học, sâu sát; phong cách lãnh đạo dân chủ, trọng dân; phong cách ứng xử chân thành, khiêm tốn; phong cách sống giản dị, trong sạch.

Đối với cán bộ, đảng viên hôm nay, việc học tập phong cách Hồ Chí Minh phải gắn với trách nhiệm nêu gương. Người đứng đầu càng phải gương mẫu, bởi hành động của người đứng đầu có tác động trực tiếp đến kỷ luật, kỷ cương và văn hóa của cơ quan, đơn vị.

Nêu gương không chỉ là nói những điều đúng mà phải làm trước, làm thật và làm đến cùng. Nếu yêu cầu cán bộ cấp dưới tiết kiệm nhưng người đứng đầu lại lãng phí; nếu yêu cầu cấp dưới gần dân nhưng bản thân lại xa cơ sở; nếu yêu cầu chống hình thức nhưng hoạt động lãnh đạo lại nặng về báo cáo, thành tích, thì việc học tập và làm theo Bác sẽ khó đạt được hiệu quả thực chất.

Do đó, mỗi cán bộ, đảng viên cần thường xuyên tự soi, tự sửa, tự đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ. Cấp ủy, tổ chức đảng cần đưa việc học tập và thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh gắn với đánh giá cán bộ, chất lượng tổ chức đảng và kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị.

Học Bác phải gắn với nhiệm vụ phát triển đất nước

Trong giai đoạn phát triển mới, việc học tập và thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh cần được gắn trực tiếp với những nhiệm vụ lớn của đất nước.

Đó là nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng; xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; đổi mới phương thức quản trị; phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; nâng cao năng suất lao động; cải cách hành chính; phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; bảo đảm quốc phòng, an ninh và nâng cao đời sống Nhân dân.

Không thể nói học Bác một cách chung chung mà phải trả lời được câu hỏi: học Bác để làm gì và học như thế nào trong công việc cụ thể?

Đối với cán bộ làm công tác quản lý nhà nước, đó là nâng cao tinh thần phục vụ Nhân dân, giải quyết công việc đúng quy định nhưng linh hoạt, hiệu quả, không gây phiền hà.

Đối với cán bộ làm công tác xây dựng Đảng, đó là nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ chức đảng, tăng cường tự phê bình và phê bình, giữ gìn đoàn kết, kỷ luật, kỷ cương.

Đối với cán bộ ở cơ sở, đó là gần dân hơn, sát dân hơn, chủ động giải quyết những vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở.

Đối với mỗi đảng viên, đó là giữ gìn phẩm chất, danh dự, trách nhiệm, nói đi đôi với làm và không ngừng tự rèn luyện.

Khi những yêu cầu đó trở thành hành động thường xuyên, việc học tập và làm theo Bác sẽ không còn là một phong trào mang tính thời điểm mà trở thành nhu cầu tự thân, một chuẩn mực trong công tác và đời sống của mỗi cán bộ, đảng viên.

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng – nhiệm vụ thường xuyên và lâu dài

Cùng với việc tuyên truyền, quán triệt Chỉ thị số 07-CT/TW, cần tiếp tục đẩy mạnh công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, khẳng định giá trị bền vững của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh.

Chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho cách mạng Việt Nam. Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh phù hợp với điều kiện cụ thể của đất nước.

Giá trị của tư tưởng Hồ Chí Minh không chỉ nằm ở những luận điểm về độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, mà còn thể hiện ở quan điểm lấy dân làm gốc, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, đề cao đạo đức cách mạng, tinh thần tự lực, tự cường và ý chí xây dựng đất nước.

Trong bối cảnh thông tin trên không gian mạng phát triển nhanh chóng, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng đặt ra những yêu cầu mới. Các thông tin sai lệch, xuyên tạc lịch sử, bóp méo sự thật, phủ nhận thành quả cách mạng hoặc bôi nhọ Chủ tịch Hồ Chí Minh, các lãnh tụ và các đồng chí lãnh đạo tiền bối tiêu biểu của Đảng, cách mạng Việt Nam có thể tác động đến nhận thức, đặc biệt là đối với một bộ phận người trẻ nếu không được cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ.

Vì vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trước hết phải bằng việc nâng cao chất lượng tuyên truyền, giáo dục và cung cấp thông tin chính thống. Những giá trị lịch sử phải được trình bày khách quan, khoa học, dễ tiếp cận; những đóng góp của các thế hệ lãnh đạo cách mạng cần được làm rõ trên cơ sở tư liệu và thực tiễn lịch sử.

Chủ động đấu tranh với thông tin xuyên tạc, sai trái

Đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan chuyên trách mà là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và mỗi cán bộ, đảng viên.

Tuy nhiên, đấu tranh hiệu quả phải dựa trên lý lẽ, bằng chứng, sự thật lịch sử và thái độ văn minh. Không nên biến đấu tranh phản bác thành tranh luận cảm tính hoặc lan truyền lại những nội dung xuyên tạc theo cách thiếu kiểm soát. Cần tập trung làm rõ bản chất vấn đề, cung cấp thông tin chính xác và giúp người đọc tự nhận diện những thủ đoạn bóp méo, cắt ghép, suy diễn.

Đặc biệt, cần chú trọng nâng cao “sức đề kháng” thông tin của cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Khi mỗi người có kiến thức lịch sử, hiểu đúng về nền tảng tư tưởng của Đảng và có khả năng kiểm chứng thông tin, những luận điệu xuyên tạc sẽ khó tạo ra tác động tiêu cực.

Các cơ quan tuyên giáo, báo chí, truyền thông cần tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức tuyên truyền; tăng cường các sản phẩm truyền thông ngắn gọn, sinh động, có căn cứ, phù hợp với từng nhóm đối tượng. Đặc biệt, cần chủ động đưa thông tin chính xác đến với người dân trước khi tin giả, tin sai lệch có cơ hội chi phối nhận thức.

Biến việc học tập và làm theo Bác thành công việc hằng ngày

Chỉ thị số 07-CT/TW đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao chất lượng học tập và thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới. Để Chỉ thị đi vào cuộc sống, điều quan trọng nhất là tránh hình thức, tránh học tập chung chung và thiếu liên hệ với nhiệm vụ thực tế.

Mỗi cấp ủy, tổ chức đảng cần xác định những nội dung trọng tâm, lựa chọn những vấn đề thiết thực để tổ chức thực hiện. Mỗi cơ quan, đơn vị cần cụ thể hóa thành những chuẩn mực, nhiệm vụ và sản phẩm cụ thể. Mỗi cán bộ, đảng viên cần tự xác định những việc cần làm, những hạn chế cần khắc phục và những giá trị cần rèn luyện.

Học Bác không nhất thiết phải bắt đầu từ những việc lớn. Đó có thể là đúng giờ, làm việc có kế hoạch, giữ lời hứa, giải quyết công việc đến nơi đến chốn, tôn trọng đồng nghiệp, gần gũi với Nhân dân, tiết kiệm tài sản công, trung thực trong báo cáo và dám chịu trách nhiệm trước nhiệm vụ được giao.

Từ những việc nhỏ nhưng được thực hiện thường xuyên sẽ hình thành phẩm chất lớn; từ sự nêu gương của từng cán bộ, đảng viên sẽ tạo nên văn hóa của tổ chức; từ văn hóa của từng cơ quan, đơn vị sẽ góp phần xây dựng một nền hành chính kỷ cương, liêm chính, phục vụ Nhân dân.

Giá trị của tư tưởng, đạo đức, phương pháp và phong cách Hồ Chí Minh vì thế không chỉ thuộc về lịch sử mà tiếp tục hiện diện trong từng nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay. Học tập và thực hành theo Bác chính là quá trình củng cố bản lĩnh chính trị, rèn luyện đạo đức, nâng cao năng lực hành động và xây dựng con người Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.

Mỗi cán bộ, đảng viên hãy bắt đầu từ chính vị trí công tác của mình; mỗi tổ chức đảng hãy biến tinh thần của Chỉ thị thành chương trình hành động cụ thể; mỗi cơ quan, đơn vị hãy lấy hiệu quả công việc và sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo. Đồng thời, bằng tinh thần chủ động, tỉnh táo và trách nhiệm, mỗi người hãy góp phần bảo vệ sự thật lịch sử, bảo vệ những giá trị nền tảng của cách mạng Việt Nam, đấu tranh với các quan điểm sai trái, thù địch và lan tỏa những giá trị tốt đẹp của tư tưởng Hồ Chí Minh.

Đó chính là cách thiết thực nhất để biến việc học tập thành thực hành, biến nhận thức thành hành động, biến những giá trị tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh thành nguồn sức mạnh tinh thần, góp phần xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, xây dựng hệ thống chính trị hiệu lực, hiệu quả và đưa đất nước vững bước phát triển trong giai đoạn mới.