HOẠT ĐỘNG CỦA BỘ MÁY HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ VÀ CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG 2 CẤP – KHẲNG ĐỊNH NỖ LỰC, TRÁCH NHIỆM VÌ SỰ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG CỦA ĐẤT NƯỚC

Trong tiến trình đổi mới toàn diện đất nước, việc sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả luôn là chủ trương lớn, xuyên suốt của Đảng và Nhà nước ta. Thực hiện các nghị quyết, kết luận của Trung ương về đổi mới tổ chức bộ máy, xây dựng chính quyền địa phương theo mô hình 2 cấp (cấp tỉnh và cấp cơ sở), thời gian qua, bộ máy hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương đã có nhiều nỗ lực, chủ động khắc phục khó khăn, từng bước tháo gỡ vướng mắc, bảo đảm hoạt động thông suốt, ổn định, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

1. Khẳng định chủ trương đúng đắn, phù hợp thực tiễn

Việc triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là bước đổi mới quan trọng trong tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước, thể hiện tư duy cải cách mạnh mẽ, khoa học và thực tiễn của Đảng ta. Chủ trương này nhằm tinh gọn đầu mối trung gian, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; đồng thời phát huy tính chủ động, sáng tạo, tự chịu trách nhiệm của chính quyền địa phương, nhất là cấp cơ sở – nơi trực tiếp gắn bó, phục vụ Nhân dân.

Trong bối cảnh yêu cầu phát triển nhanh và bền vững ngày càng cao, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp được kỳ vọng sẽ tạo ra sự linh hoạt trong điều hành, giảm thủ tục hành chính rườm rà, khắc phục tình trạng chồng chéo chức năng, nhiệm vụ giữa các cấp chính quyền, từ đó góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, liêm chính, phục vụ Nhân dân.

2. Nỗ lực, tinh thần trách nhiệm của các cấp ủy, tổ chức đảng và cơ quan trong hệ thống chính trị

Thực tiễn triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp thời gian qua cho thấy, các cấp ủy đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội đã phát huy cao độ tinh thần trách nhiệm, chủ động vào cuộc với quyết tâm chính trị lớn. Trước những khó khăn, thách thức phát sinh trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ, phân công, phân cấp, các cấp, các ngành đã kịp thời nắm bắt tình hình, chủ động hướng dẫn, tháo gỡ vướng mắc ngay từ cơ sở.

Công tác lãnh đạo, chỉ đạo được thực hiện đồng bộ, chặt chẽ, bảo đảm nguyên tắc tập trung dân chủ, phát huy vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu. Nhiều địa phương đã linh hoạt vận dụng các quy định của Trung ương phù hợp với điều kiện thực tiễn, không máy móc, rập khuôn; đồng thời chú trọng công tác tư tưởng, tạo sự đồng thuận trong đội ngũ cán bộ, đảng viên và Nhân dân.

Đặc biệt, trong bối cảnh khối lượng công việc lớn, yêu cầu cao, nhiều nội dung mới, các cơ quan trong hệ thống chính trị đã thể hiện rõ tinh thần “dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung”, góp phần bảo đảm hoạt động của bộ máy không bị gián đoạn, không tạo khoảng trống trong quản lý nhà nước và phục vụ Nhân dân.

3. Kịp thời hướng dẫn, xử lý, tháo gỡ vướng mắc phát sinh

Một trong những điểm nổi bật trong quá trình vận hành chính quyền địa phương 2 cấp là sự chủ động trong công tác hướng dẫn, xử lý các vấn đề phát sinh. Các bộ, ngành Trung ương, cơ quan chuyên môn của tỉnh đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn cụ thể, chi tiết, kịp thời giải đáp những khó khăn trong phân định thẩm quyền, trách nhiệm giữa các cấp chính quyền; hướng dẫn về tổ chức bộ máy, biên chế, chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức, viên chức.

Song song với đó, việc tăng cường đối thoại, nắm bắt phản ánh từ cơ sở được chú trọng. Nhiều vướng mắc trong thực tiễn đã được tổng hợp, báo cáo, xin ý kiến chỉ đạo để tháo gỡ kịp thời, tránh để kéo dài, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của bộ máy và quyền lợi chính đáng của Nhân dân.

Việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý, điều hành cũng góp phần quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị, rút ngắn thời gian xử lý công việc, tăng tính công khai, minh bạch trong hoạt động của chính quyền các cấp.

4. Rà soát, sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật

Cùng với việc tổ chức, vận hành bộ máy, công tác rà soát, sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật được xác định là nhiệm vụ then chốt, có ý nghĩa quyết định đến hiệu quả của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Thời gian qua, các cơ quan chức năng đã tích cực rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, kịp thời phát hiện những quy định chồng chéo, mâu thuẫn, chưa phù hợp với thực tiễn và mô hình tổ chức mới.

Trên cơ sở đó, nhiều quy định đã được sửa đổi, bổ sung theo hướng rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, rõ quy trình, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong hệ thống pháp luật. Việc hoàn thiện thể chế không chỉ đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp trong tiếp cận chính sách, thực hiện quyền và nghĩa vụ theo quy định của pháp luật.

Đáng chú ý, quá trình xây dựng, hoàn thiện thể chế luôn bám sát thực tiễn, lấy hiệu quả phục vụ Nhân dân làm thước đo. Những vấn đề nảy sinh từ cơ sở được coi là căn cứ quan trọng để điều chỉnh chính sách, bảo đảm pháp luật đi vào cuộc sống, hạn chế tối đa tình trạng “luật khung, luật ống” hoặc quy định thiếu tính khả thi.

5. Từng bước khắc phục tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn trong quản lý

Một trong những mục tiêu quan trọng của việc triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là khắc phục tình trạng chồng chéo, trùng lặp trong chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền giữa các cấp chính quyền và các cơ quan chuyên môn. Thực tế cho thấy, cùng với quá trình rà soát, hoàn thiện thể chế, việc phân công, phân cấp, phân quyền ngày càng rõ ràng hơn, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành.

Các địa phương đã chú trọng làm rõ trách nhiệm của từng cấp, từng ngành; tăng cường phối hợp liên thông, liên ngành; hạn chế tối đa tình trạng đùn đẩy trách nhiệm hoặc xử lý công việc kéo dài. Qua đó, bộ máy hành chính từng bước vận hành thông suốt, linh hoạt, đáp ứng tốt hơn yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội và phục vụ Nhân dân.

6. Củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước

Những kết quả bước đầu trong tổ chức, vận hành bộ máy hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp đã góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng và hiệu lực quản lý của Nhà nước. Sự nỗ lực, tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, nhất là ở cơ sở, đã được Nhân dân ghi nhận, đánh giá tích cực.

Công tác tuyên truyền tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc phản ánh trung thực, khách quan những kết quả đạt được; đồng thời làm rõ những khó khăn, thách thức, tạo sự đồng thuận xã hội trong quá trình thực hiện các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước. Việc “phủ xanh” thông tin tích cực, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, xuyên tạc về tổ chức bộ máy và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài.

7. Tiếp tục đổi mới, hoàn thiện vì mục tiêu phát triển bền vững

Trong thời gian tới, cùng với việc tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách, các cấp, các ngành cần đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới; tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính; phát huy tinh thần trách nhiệm, đạo đức công vụ.

Việc vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là nhiệm vụ lâu dài, gắn với mục tiêu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân. Những kết quả đạt được thời gian qua là tiền đề quan trọng để tiếp tục đổi mới, hoàn thiện bộ máy, tạo động lực mới cho phát triển đất nước nhanh và bền vững trong giai đoạn tới.