Đối ngoại chủ động, linh hoạt, hiệu quả – mở rộng không gian phát triển, nâng cao vị thế Việt Nam

Trong những tháng đầu năm 2026, tình hình thế giới tiếp tục có nhiều diễn biến nhanh chóng, phức tạp, khó dự báo. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, biến động kinh tế, thương mại, khoa học - công nghệ, chuyển đổi xanh và những vấn đề an ninh phi truyền thống đang tác động ngày càng sâu rộng đến môi trường phát triển của các quốc gia.

Trong bối cảnh đó, công tác đối ngoại, ngoại giao của Đảng và Nhà nước tiếp tục được triển khai chủ động, đồng bộ, linh hoạt và sáng tạo, bám sát đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng, sự lãnh đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước.

Hoạt động đối ngoại tiếp tục phát huy vai trò tiên phong trong giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; củng cố và nâng cao vị thế quốc tế; tăng cường tin cậy chính trị; mở rộng quan hệ hợp tác; đồng thời huy động hiệu quả các nguồn lực bên ngoài phục vụ phát triển đất nước.

Những kết quả đạt được tiếp tục khẳng định đối ngoại không chỉ là một trong những trụ cột quan trọng của công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, mà ngày càng trở thành một nguồn lực trực tiếp cho phát triển kinh tế - xã hội.

Bám sát đường lối đối ngoại Đại hội XIV

Ngay từ đầu nhiệm kỳ, công tác đối ngoại được triển khai trên cơ sở kiên định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại; chủ động và tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng.

Trong mọi hoạt động, lợi ích quốc gia - dân tộc được đặt ở vị trí trung tâm, đồng thời đề cao trách nhiệm của Việt Nam đối với cộng đồng quốc tế.

Điểm đáng chú ý là công tác đối ngoại ngày càng thể hiện rõ tính chủ động và khả năng thích ứng trước những biến động nhanh chóng của môi trường quốc tế.

Thay vì chỉ phản ứng trước những diễn biến phát sinh, hoạt động đối ngoại ngày càng chú trọng nghiên cứu, dự báo, chủ động nhận diện cơ hội và nguy cơ, từ đó tham mưu kịp thời cho lãnh đạo Đảng, Nhà nước trong hoạch định và triển khai chính sách.

Đây là yêu cầu đặc biệt quan trọng trong giai đoạn mới, khi một biến động ở một khu vực hoặc một quyết sách kinh tế của một quốc gia có thể nhanh chóng tạo ra tác động dây chuyền đến nhiều nền kinh tế.

Hoạt động đối ngoại cấp cao tiếp tục tạo dấu ấn

Các hoạt động đối ngoại cấp cao của lãnh đạo Đảng, Nhà nước tiếp tục là điểm nhấn quan trọng trong công tác đối ngoại.

Thông qua các chuyến thăm, hội đàm, hội kiến và tiếp xúc cấp cao, Việt Nam tiếp tục củng cố quan hệ với các nước, tăng cường hiểu biết và tin cậy chính trị, đồng thời mở ra những cơ hội hợp tác mới trên nhiều lĩnh vực.

Ngoại giao cấp cao không chỉ có ý nghĩa về chính trị mà ngày càng gắn chặt với các mục tiêu phát triển.

Các nội dung trao đổi ngày càng mở rộng sang thương mại, đầu tư, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục, năng lượng, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển nguồn nhân lực.

Qua đó, quan hệ chính trị tốt đẹp được chuyển hóa thành những chương trình hợp tác cụ thể, tạo ra giá trị thiết thực cho đất nước và người dân.

Tin cậy chính trị là nền tảng; hợp tác thực chất là mục tiêu; lợi ích thiết thực của người dân và doanh nghiệp là một thước đo quan trọng của hiệu quả đối ngoại.

Củng cố quan hệ với các nước láng giềng

Trong tổng thể chính sách đối ngoại, quan hệ với các nước láng giềng luôn giữ vị trí đặc biệt quan trọng.

Việt Nam tiếp tục coi trọng việc củng cố quan hệ hữu nghị, đoàn kết và hợp tác với các nước láng giềng; thúc đẩy trao đổi ở các cấp, tăng cường hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, kết nối hạ tầng và giao lưu nhân dân.

Quan hệ láng giềng ổn định không chỉ có ý nghĩa về chính trị, an ninh mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế, thương mại và kết nối khu vực.

Đặc biệt, trong bối cảnh các chuỗi cung ứng đang được tái cấu trúc, việc tăng cường kết nối khu vực và mở rộng hợp tác kinh tế với các nước xung quanh có thể tạo thêm không gian phát triển cho doanh nghiệp Việt Nam.

Mở rộng và làm sâu sắc quan hệ với các đối tác quan trọng

Cùng với quan hệ láng giềng, Việt Nam tiếp tục chủ động củng cố và làm sâu sắc quan hệ với các đối tác quan trọng.

Một trong những điểm nổi bật là quan hệ đối tác ngày càng được mở rộng về nội hàm, từ hợp tác chính trị - ngoại giao sang kinh tế, khoa học - công nghệ, giáo dục, văn hóa, môi trường và những lĩnh vực mới.

Việc nâng cao chất lượng quan hệ với các đối tác không chỉ nhằm tăng cường sự hiểu biết và tin cậy mà còn tạo điều kiện để Việt Nam tranh thủ nguồn lực bên ngoài cho phát triển.

Trong đó, việc thu hút công nghệ tiên tiến, vốn đầu tư chất lượng cao, kinh nghiệm quản trị và mở rộng thị trường xuất khẩu được đặc biệt quan tâm.

Việt Nam tích cực tham gia các cơ chế đa phương

Một điểm nổi bật khác của công tác đối ngoại là sự tham gia ngày càng chủ động, tích cực và có trách nhiệm của Việt Nam tại các cơ chế đa phương.

Trong môi trường quốc tế nhiều biến động, các cơ chế đa phương có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy đối thoại, xây dựng lòng tin và tìm kiếm giải pháp cho những vấn đề chung.

Việt Nam tiếp tục phát huy tinh thần xây dựng, trách nhiệm và chủ động đóng góp sáng kiến phù hợp với lợi ích quốc gia - dân tộc và lợi ích chung của cộng đồng quốc tế.

Thông qua hoạt động đa phương, Việt Nam vừa khẳng định vai trò và tiếng nói của mình, vừa tranh thủ sự ủng hộ, hợp tác của các quốc gia và tổ chức quốc tế.

Đây cũng là một kênh quan trọng để nâng cao vị thế và hình ảnh Việt Nam là một quốc gia hòa bình, có trách nhiệm, tích cực đóng góp vào các vấn đề chung.

Ngoại giao kinh tế ngày càng đi vào chiều sâu

Một trong những chuyển biến rõ nét trong công tác đối ngoại thời gian qua là sự phát triển mạnh mẽ của ngoại giao kinh tế.

Nếu trước đây ngoại giao kinh tế chủ yếu được nhìn nhận như hoạt động hỗ trợ xúc tiến thương mại và đầu tư, thì hiện nay nội hàm đã rộng hơn nhiều.

Ngoại giao kinh tế phải góp phần mở rộng thị trường, kết nối doanh nghiệp, thu hút đầu tư, tiếp cận công nghệ, thúc đẩy chuyển giao tri thức và tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị toàn cầu.

Các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài ngày càng đóng vai trò cầu nối giữa doanh nghiệp trong nước với thị trường và đối tác quốc tế.

Thông tin về nhu cầu thị trường, tiêu chuẩn kỹ thuật, xu hướng tiêu dùng, chính sách thương mại và cơ hội đầu tư được truyền tải về trong nước, hỗ trợ doanh nghiệp chủ động hơn trong sản xuất và kinh doanh.

Ở chiều ngược lại, các địa phương và doanh nghiệp cần chủ động cung cấp thông tin về tiềm năng, nhu cầu và dự án để hoạt động ngoại giao kinh tế có địa chỉ cụ thể.

Huy động nguồn lực bên ngoài phục vụ phát triển

Trong bối cảnh yêu cầu phát triển ngày càng cao, nguồn lực trong nước là nền tảng nhưng việc tranh thủ nguồn lực bên ngoài có ý nghĩa rất quan trọng.

Thông qua hoạt động đối ngoại, Việt Nam có thêm cơ hội tiếp cận vốn, công nghệ, tri thức, kinh nghiệm quản lý và các mô hình phát triển tiên tiến.

Tuy nhiên, thu hút nguồn lực bên ngoài cần gắn với yêu cầu nâng cao chất lượng tăng trưởng.

Không chỉ thu hút nhiều vốn, mà phải hướng tới thu hút đúng nguồn lực, đúng lĩnh vực và tạo ra giá trị gia tăng cao.

Đặc biệt, cần ưu tiên các dự án có công nghệ hiện đại, thân thiện với môi trường, có khả năng liên kết với doanh nghiệp trong nước và đóng góp vào phát triển nguồn nhân lực.

Đây là cách để nguồn lực bên ngoài thực sự trở thành động lực bổ sung cho nội lực của nền kinh tế.

Ngoại giao khoa học - công nghệ mở ra không gian hợp tác mới

Trong thời đại khoa học - công nghệ phát triển với tốc độ chưa từng có, hợp tác quốc tế về khoa học - công nghệ ngày càng trở thành một nội dung quan trọng của hoạt động đối ngoại.

Việc kết nối với các trung tâm khoa học, công nghệ, trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ quốc tế giúp Việt Nam tiếp cận những thành tựu mới.

Các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học, công nghệ số, vật liệu mới, năng lượng mới và tự động hóa đang mở ra những cơ hội hợp tác lớn.

Ngoại giao khoa học - công nghệ vì vậy không chỉ nhằm trao đổi học thuật mà phải hướng tới tạo ra năng lực công nghệ thực chất cho nền kinh tế.

Đây là một trong những hướng quan trọng để Việt Nam nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh và khả năng tự chủ công nghệ.

Đồng hành cùng chuyển đổi xanh

Biến đổi khí hậu và yêu cầu chuyển đổi sang mô hình phát triển xanh đang trở thành xu hướng không thể đảo ngược.

Trong bối cảnh đó, đối ngoại đóng vai trò quan trọng trong việc huy động nguồn lực quốc tế, tiếp cận công nghệ và kinh nghiệm phục vụ quá trình chuyển đổi xanh.

Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực năng lượng sạch, giảm phát thải, kinh tế tuần hoàn, sản xuất xanh và tài chính xanh có thể giúp Việt Nam vừa thực hiện các mục tiêu môi trường vừa tạo ra động lực tăng trưởng mới.

Đối ngoại cần giúp kết nối Việt Nam với những nguồn lực và sáng kiến phù hợp, đồng thời bảo đảm quá trình chuyển đổi xanh gắn với điều kiện thực tế và lợi ích quốc gia.

Đối ngoại góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia

Trong nền kinh tế hội nhập sâu rộng, năng lực cạnh tranh của quốc gia không chỉ phụ thuộc vào nguồn tài nguyên hay chi phí lao động.

Năng lực cạnh tranh ngày càng dựa trên chất lượng thể chế, nguồn nhân lực, công nghệ, đổi mới sáng tạo, hạ tầng và khả năng kết nối với thị trường quốc tế.

Công tác đối ngoại có thể đóng góp vào từng yếu tố đó thông qua việc học hỏi kinh nghiệm quốc tế, mở rộng thị trường, thu hút nguồn lực và kết nối tri thức.

Đặc biệt, việc đưa doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu sẽ tạo động lực để doanh nghiệp nâng cao chất lượng sản phẩm, cải thiện quản trị và tăng năng suất.

Hưng Yên chủ động tranh thủ cơ hội từ hoạt động đối ngoại

Những kết quả chung của công tác đối ngoại cả nước cũng mở ra nhiều cơ hội cho các địa phương, trong đó có Hưng Yên.

Tỉnh cần tiếp tục chủ động quảng bá tiềm năng, lợi thế và môi trường đầu tư; kết nối với các đối tác, doanh nghiệp và tổ chức quốc tế phù hợp.

Hoạt động đối ngoại địa phương cần gắn với những mục tiêu phát triển cụ thể, nhất là thu hút đầu tư chất lượng cao, mở rộng thị trường cho sản phẩm của tỉnh, thúc đẩy khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển nguồn nhân lực.

Đồng thời, cần tăng cường quảng bá hình ảnh Hưng Yên với những giá trị đặc sắc về văn hóa, lịch sử, con người, sản phẩm và tiềm năng phát triển.

Mỗi hoạt động đối ngoại cần hướng đến những kết quả thực chất, tạo thêm cơ hội hợp tác và đóng góp vào phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Tiếp tục phát huy vai trò tiên phong của đối ngoại

Những kết quả đạt được từ đầu năm đến nay cho thấy công tác đối ngoại của Đảng và Nhà nước tiếp tục được triển khai đồng bộ, chủ động và hiệu quả, bám sát đường lối Đại hội XIV.

Từ đối ngoại cấp cao đến ngoại giao kinh tế, từ hoạt động đa phương đến hợp tác khoa học - công nghệ, chuyển đổi xanh và thu hút đầu tư, các lĩnh vực ngày càng được kết nối chặt chẽ hơn với mục tiêu phát triển đất nước.

Trong thời gian tới, yêu cầu đặt ra là tiếp tục nâng cao năng lực nghiên cứu, dự báo và tham mưu chiến lược; chủ động nắm bắt cơ hội; linh hoạt ứng phó với thách thức; đồng thời đưa các kết quả đối ngoại chuyển hóa thành những lợi ích cụ thể cho nền kinh tế và người dân.

Đối ngoại cần tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; củng cố quan hệ với các nước; nâng cao vị thế và uy tín quốc tế của Việt Nam; tranh thủ nguồn lực bên ngoài và mở rộng không gian phát triển.

Trong một thế giới nhiều biến động, một nền đối ngoại chủ động, bản lĩnh và linh hoạt chính là một trong những nguồn lực quan trọng để Việt Nam bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc, củng cố tự chủ chiến lược và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Đối ngoại vì hòa bình, hợp tác và phát triển; hội nhập để mở rộng cơ hội; kết nối thế giới để gia tăng nguồn lực; chủ động hợp tác để xây dựng một Việt Nam ngày càng tự tin, tự cường, thịnh vượng và có vị thế ngày càng cao trên trường quốc tế.