Đổi mới công tác thi đua, khen thưởng: Từ nhận thức đến hành động thực chất
Trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh công cuộc đổi mới, hội nhập và phát triển toàn diện, công tác thi đua, khen thưởng ngày càng khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng trong việc tạo động lực thúc đẩy các phong trào hành động cách mạng, góp phần thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chính trị, kinh tế - xã hội ở mỗi địa phương, cơ quan, đơn vị. Việc đẩy mạnh tuyên truyền về vị trí, vai trò, ý nghĩa của công tác này không chỉ là yêu cầu mang tính cấp thiết mà còn là giải pháp căn cơ nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức, tư tưởng và hành động của toàn hệ thống chính trị.
Trước hết, cần khẳng định rằng công tác thi đua, khen thưởng là một trong những công cụ quản lý quan trọng của Đảng và Nhà nước. Thông qua thi đua, những giá trị tốt đẹp được lan tỏa, những điển hình tiên tiến được phát hiện và nhân rộng, từ đó hình thành động lực thi đua sôi nổi, rộng khắp trong toàn xã hội. Đây không đơn thuần là hoạt động mang tính hình thức mà chính là quá trình khơi dậy tinh thần yêu nước, ý chí tự lực, tự cường, tinh thần sáng tạo trong mỗi cá nhân và tập thể.
Cơ sở pháp lý quan trọng cho hoạt động này được quy định tại Luật Thi đua, Khen thưởng cùng các văn bản hướng dẫn thi hành. Những quy định này đã tạo hành lang pháp lý đồng bộ, minh bạch, bảo đảm công tác thi đua, khen thưởng được thực hiện công khai, công bằng, kịp thời, đúng đối tượng. Tuy nhiên, trên thực tế, nhận thức về vai trò của thi đua, khen thưởng ở một số nơi vẫn chưa đầy đủ; việc tổ chức phong trào thi đua còn mang tính hình thức, thiếu chiều sâu; công tác khen thưởng chưa thật sự gắn với kết quả, hiệu quả công việc.
Chính vì vậy, việc đẩy mạnh tuyên truyền có ý nghĩa then chốt nhằm tạo sự chuyển biến rõ nét hơn trong nhận thức của cán bộ, đảng viên và nhân dân. Nội dung tuyên truyền cần tập trung làm rõ bản chất của thi đua là tự giác, tự nguyện, là sự phấn đấu vươn lên để hoàn thành tốt hơn nhiệm vụ được giao; khen thưởng là sự ghi nhận xứng đáng đối với những đóng góp thực chất, có giá trị. Khi nhận thức đúng, hành động sẽ đúng, từ đó các phong trào thi đua mới thực sự đi vào thực chất, tránh bệnh hình thức, chạy theo thành tích.
Một trong những yếu tố quyết định đến hiệu quả của công tác thi đua, khen thưởng chính là vai trò lãnh đạo của các cấp ủy đảng và sự quản lý, điều hành của chính quyền các cấp. Các cấp ủy cần xác định rõ đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng, thường xuyên, lâu dài; đưa nội dung thi đua, khen thưởng vào chương trình, kế hoạch công tác hằng năm; gắn với việc thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm, các khâu đột phá của địa phương, đơn vị. Đồng thời, cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những hạn chế, bất cập trong quá trình tổ chức thực hiện.
Đặc biệt, vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu có ý nghĩa quyết định. Người đứng đầu không chỉ là người chỉ đạo, điều hành mà còn phải là hạt nhân nêu gương, trực tiếp tham gia và lan tỏa tinh thần thi đua trong cơ quan, đơn vị. Nếu người đứng đầu quan tâm đúng mức, chỉ đạo quyết liệt, sát sao thì phong trào thi đua sẽ phát triển mạnh mẽ, thực chất. Ngược lại, nếu thiếu sự quan tâm, buông lỏng lãnh đạo thì công tác thi đua dễ rơi vào hình thức, kém hiệu quả.
Trong thực tiễn, nhiều địa phương, đơn vị đã có những cách làm hay, sáng tạo trong tổ chức các phong trào thi đua gắn với nhiệm vụ chính trị cụ thể. Chẳng hạn, thi đua cải cách hành chính, thi đua chuyển đổi số, thi đua xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, thi đua phát triển kinh tế - xã hội… Những phong trào này khi được tổ chức bài bản, có tiêu chí rõ ràng, có kiểm tra, đánh giá thường xuyên đã tạo ra những chuyển biến tích cực, góp phần nâng cao chất lượng công việc và phục vụ người dân, doanh nghiệp ngày càng tốt hơn.
Bên cạnh đó, công tác khen thưởng cần được đổi mới theo hướng thực chất, kịp thời và công bằng. Khen thưởng phải đúng người, đúng việc, đúng thành tích, đặc biệt chú trọng khen thưởng người lao động trực tiếp, những cá nhân, tập thể có sáng kiến, giải pháp mang lại hiệu quả cao. Tránh tình trạng khen thưởng dàn trải, cào bằng hoặc chỉ tập trung vào cán bộ lãnh đạo, quản lý. Khi khen thưởng thực sự trở thành động lực thì sẽ khuyến khích được sự nỗ lực, sáng tạo trong toàn xã hội.
Để công tác tuyên truyền đạt hiệu quả, cần đa dạng hóa hình thức và nội dung. Bên cạnh các kênh truyền thống như báo chí, phát thanh, truyền hình, cần tận dụng mạnh mẽ các nền tảng số, mạng xã hội để lan tỏa thông tin nhanh chóng, rộng rãi. Nội dung tuyên truyền không chỉ dừng lại ở việc phổ biến chủ trương, chính sách mà cần tập trung giới thiệu các điển hình tiên tiến, những tấm gương người tốt, việc tốt, những mô hình hay, cách làm sáng tạo. Chính những câu chuyện cụ thể, sinh động sẽ có sức lan tỏa mạnh mẽ, tạo hiệu ứng tích cực trong cộng đồng.
Ngoài ra, cần gắn công tác thi đua, khen thưởng với việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng các phong trào thi đua mang tính bền vững, có chiều sâu, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức có phẩm chất đạo đức tốt, tinh thần trách nhiệm cao, tận tụy phục vụ nhân dân.
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, tổ chức thi đua, khen thưởng cũng là yêu cầu tất yếu. Xây dựng cơ sở dữ liệu về thi đua, khen thưởng; số hóa quy trình xét duyệt, khen thưởng; công khai minh bạch thông tin… sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, giảm thiểu thủ tục hành chính, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc theo dõi, đánh giá và nhân rộng các điển hình tiên tiến.
Có thể khẳng định rằng, công tác thi đua, khen thưởng nếu được tổ chức tốt sẽ trở thành “đòn bẩy” quan trọng thúc đẩy sự phát triển của mỗi cơ quan, đơn vị, địa phương và của cả đất nước. Tuy nhiên, để đạt được điều đó, cần sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, trong đó tuyên truyền đóng vai trò mở đường, định hướng nhận thức và hành động.
Trong thời gian tới, các cấp, các ngành cần tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức về vai trò, ý nghĩa của công tác thi đua, khen thưởng; tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy đảng, sự quản lý của chính quyền; đề cao trách nhiệm của người đứng đầu; đồng thời đổi mới nội dung, phương thức tổ chức các phong trào thi đua theo hướng thiết thực, hiệu quả. Chỉ khi thi đua thực sự trở thành nhu cầu tự thân của mỗi cá nhân, mỗi tập thể thì công tác khen thưởng mới phát huy được giá trị, góp phần xây dựng xã hội ngày càng phát triển, văn minh, hiện đại.
Đính kèm:
1. Luật Thi đua, khen thưởng năm 2022;
2. Luật sửa đổi, bs Luật TĐKT (có hiệu lực từ 01.10.2026);
3. Nghị định số 152.2025.NĐ-CP;
4. Nghị định số 129.2025.NĐ-CP;
5. Nghị định số 86.2023.NĐ-CP;
7. Quyết định số 15.2026.QĐ-UBND;
7.1. Quy định kèm theo QĐ số 15.2026.QĐ-UBND;
7.2.1. Phụ lục 01 kèm theo Quy định;
7.2.2. Phụ lục 02 kèm theo Quy định;
7.2.3. Phụ lục 03 kèm theo Quy định.
.jpg)
