CHUNG TAY BẢO VỆ TÀI NGUYÊN ĐẤT – HÀNH ĐỘNG THIẾT THỰC HƯỞNG ỨNG NGÀY THẾ GIỚI CHỐNG SA MẠC HÓA VÀ HẠN HÁN NĂM 2026

Ngày 17 tháng 6 hằng năm được Liên hợp quốc lựa chọn là “Ngày Thế giới chống sa mạc hóa và hạn hán” – một sự kiện có ý nghĩa quan trọng nhằm kêu gọi cộng đồng quốc tế nâng cao nhận thức, tăng cường hành động trong bảo vệ tài nguyên đất, phục hồi hệ sinh thái và ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu. Đây không chỉ là lời nhắc nhở về những thách thức ngày càng nghiêm trọng mà còn là cơ hội để các quốc gia, tổ chức và mỗi cá nhân nhìn nhận lại trách nhiệm của mình đối với môi trường sống.

Năm 2026, Ban Thư ký Công ước chống sa mạc hóa của Liên hợp quốc đã phát động hưởng ứng với thông điệp: “Rangelands: Recognize. Respect. Restore” – “Nhận diện tài nguyên đất. Trân trọng thiên nhiên xanh. Phục hồi hệ sinh thái”. Thông điệp này mang ý nghĩa sâu sắc, nhấn mạnh mối quan hệ mật thiết giữa con người và thiên nhiên, đồng thời kêu gọi hành động thiết thực nhằm bảo vệ và khôi phục các hệ sinh thái đang bị suy thoái.

Thực tiễn hiện nay cho thấy, sa mạc hóa và hạn hán đang trở thành những thách thức nghiêm trọng trên phạm vi toàn cầu. Hàng triệu hecta đất màu mỡ đang dần bị suy thoái do tác động của biến đổi khí hậu, khai thác tài nguyên quá mức, phá rừng và các hoạt động sản xuất thiếu bền vững. Hệ quả là năng suất nông nghiệp giảm sút, nguồn nước khan hiếm, đa dạng sinh học bị suy giảm và đời sống của hàng triệu người dân bị ảnh hưởng.

Đối với Việt Nam, mặc dù không phải là quốc gia có diện tích sa mạc lớn, song nguy cơ suy thoái đất, hạn hán và xâm nhập mặn đang ngày càng gia tăng, đặc biệt tại các khu vực miền Trung, Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long. Biến đổi khí hậu làm cho thời tiết diễn biến thất thường, lượng mưa phân bố không đều, gây ra những đợt hạn hán kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp và sinh kế của người dân.

Trong bối cảnh đó, việc bảo vệ tài nguyên đất, phục hồi hệ sinh thái và sử dụng hợp lý nguồn nước trở thành nhiệm vụ cấp thiết. Đất đai không chỉ là tư liệu sản xuất quan trọng mà còn là nền tảng của mọi hệ sinh thái trên cạn. Việc suy thoái đất không chỉ làm giảm khả năng sản xuất mà còn kéo theo nhiều hệ lụy về môi trường, kinh tế và xã hội.

Thông điệp “Nhận diện tài nguyên đất” nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hiểu rõ giá trị và hiện trạng của đất đai. Mỗi tấc đất đều có giá trị và cần được quản lý, sử dụng một cách hiệu quả, bền vững. Điều này đòi hỏi sự vào cuộc của các cấp, các ngành trong việc xây dựng và thực hiện các chính sách quản lý đất đai chặt chẽ, đồng thời tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ trong giám sát, đánh giá và cải tạo đất.

“Trân trọng thiên nhiên xanh” là lời kêu gọi mỗi người dân nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, gìn giữ rừng, đồng cỏ và các hệ sinh thái tự nhiên. Rừng không chỉ là “lá phổi xanh” mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc giữ nước, chống xói mòn, điều hòa khí hậu và bảo vệ đa dạng sinh học. Việc bảo vệ rừng, phát triển rừng bền vững chính là một trong những giải pháp hiệu quả để ngăn chặn sa mạc hóa và hạn hán.

“Phục hồi hệ sinh thái” là nhiệm vụ lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì và phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan. Các hoạt động như trồng rừng, cải tạo đất, phục hồi đồng cỏ, bảo vệ nguồn nước cần được triển khai đồng bộ, gắn với sinh kế của người dân. Việc phục hồi hệ sinh thái không chỉ giúp cải thiện môi trường mà còn tạo ra cơ hội phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập cho cộng đồng.

Để hưởng ứng Ngày Thế giới chống sa mạc hóa và hạn hán năm 2026 một cách thiết thực, các cấp, các ngành, địa phương cần tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên và nhân dân về tầm quan trọng của tài nguyên đất và hệ sinh thái. Các hoạt động truyền thông cần được triển khai đa dạng, phong phú, phù hợp với từng đối tượng, nhằm tạo sự lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng.

Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ trong quản lý, sử dụng và bảo vệ tài nguyên đất. Các mô hình sản xuất nông nghiệp bền vững, nông nghiệp thông minh, nông nghiệp hữu cơ cần được khuyến khích và nhân rộng. Việc sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật cần được kiểm soát chặt chẽ nhằm hạn chế ô nhiễm đất và nguồn nước.

Cộng đồng doanh nghiệp cũng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ tài nguyên đất và môi trường. Các doanh nghiệp cần thực hiện nghiêm các quy định về bảo vệ môi trường, đầu tư vào công nghệ sạch, sản xuất thân thiện với môi trường và có trách nhiệm xã hội trong các hoạt động của mình.

Đối với mỗi người dân, những hành động nhỏ nhưng thiết thực như trồng cây xanh, tiết kiệm nước, hạn chế sử dụng hóa chất độc hại, bảo vệ rừng và tài nguyên thiên nhiên đều góp phần quan trọng trong việc bảo vệ môi trường sống. Khi mỗi cá nhân nâng cao ý thức và trách nhiệm, sức mạnh cộng đồng sẽ được nhân lên, tạo nên những thay đổi tích cực.

Ngày Thế giới chống sa mạc hóa và hạn hán không chỉ là một sự kiện mang tính biểu tượng mà còn là lời kêu gọi hành động mạnh mẽ đối với toàn xã hội. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp, việc bảo vệ tài nguyên đất và phục hồi hệ sinh thái chính là bảo vệ tương lai của chúng ta.

Với tinh thần đó, mỗi cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và người dân hãy cùng chung tay hành động, biến thông điệp “Nhận diện tài nguyên đất. Trân trọng thiên nhiên xanh. Phục hồi hệ sinh thái” thành những việc làm cụ thể, thiết thực. Chỉ khi chúng ta hành động ngay từ hôm nay, chúng ta mới có thể bảo vệ được môi trường sống, bảo đảm an ninh sinh thái, an ninh lương thực và xây dựng một tương lai phát triển bền vững cho các thế hệ mai sau.