Chung tay bảo vệ môi trường, thực hiện chuyển đổi xanh – Nền tảng phát triển bền vững đất nước

Trong bối cảnh toàn cầu đang phải đối mặt với những thách thức to lớn do biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và cạn kiệt tài nguyên, việc bảo vệ môi trường, thực hiện chuyển đổi xanh và phát triển bền vững không chỉ là yêu cầu khách quan mà còn là xu thế tất yếu trong chiến lược phát triển của mỗi quốc gia. Ở Việt Nam, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước và sự hưởng ứng tích cực của toàn xã hội, công tác bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu và chuyển đổi xanh đang từng bước trở thành nội dung xuyên suốt, là nền tảng quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh năng lượng và an ninh môi trường quốc gia.

Môi trường – yếu tố sống còn trong chiến lược phát triển đất nước

Trong nhiều năm qua, Việt Nam luôn xác định bảo vệ môi trường là nhiệm vụ quan trọng, vừa cấp bách vừa lâu dài. Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đã khẳng định rõ: “Phát triển nhanh và bền vững dựa chủ yếu vào khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; quản lý phát triển xã hội hài hòa với thiên nhiên; chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu, phòng chống thiên tai và dịch bệnh.” Điều đó cho thấy, bảo vệ môi trường không còn là nhiệm vụ riêng của ngành tài nguyên – môi trường, mà là trách nhiệm chung của toàn hệ thống chính trị và của mỗi người dân.

Thực tiễn phát triển những năm gần đây cũng chứng minh rằng, tăng trưởng kinh tế chỉ thực sự bền vững khi gắn liền với gìn giữ, bảo vệ môi trường sinh thái. Một nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhưng gây ô nhiễm, tàn phá tài nguyên sẽ phải trả giá đắt trong tương lai bằng chi phí khắc phục hậu quả, suy giảm sức khỏe cộng đồng, và mất đi nguồn lực phát triển lâu dài.

Tại Việt Nam, công tác quản lý, giám sát, bảo vệ môi trường đã có nhiều chuyển biến rõ rệt. Luật Bảo vệ môi trường (sửa đổi) năm 2020 đã mở ra khung pháp lý mới, đặt con người ở vị trí trung tâm, coi bảo vệ môi trường là điều kiện tiên quyết cho mọi hoạt động phát triển. Các chiến lược, chương trình hành động quốc gia về tăng trưởng xanh, phát triển bền vững, giảm phát thải khí nhà kính, năng lượng tái tạo và kinh tế tuần hoàn đang được triển khai mạnh mẽ ở các bộ, ngành và địa phương.

Thực hiện chuyển đổi xanh – bước đi chiến lược hướng tới tương lai bền vững

Chuyển đổi xanh là quá trình chuyển dịch mô hình phát triển kinh tế theo hướng tiết kiệm tài nguyên, giảm phát thải, thân thiện với môi trường, ứng dụng công nghệ sạch và đổi mới sáng tạo. Đây không chỉ là xu hướng toàn cầu mà còn là yêu cầu cấp thiết đối với Việt Nam – một quốc gia đang phát triển nhưng chịu ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu.

Thực hiện cam kết tại Hội nghị COP26 về đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, Chính phủ Việt Nam đã ban hành Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050, cùng nhiều kế hoạch hành động cụ thể. Theo đó, các bộ, ngành, địa phương đang tích cực chuyển đổi trong mọi lĩnh vực: năng lượng, công nghiệp, nông nghiệp, giao thông, xây dựng, đô thị và đời sống dân cư.

Nhiều doanh nghiệp đã chủ động đầu tư công nghệ sản xuất xanh, tiết kiệm năng lượng, tái chế chất thải, sử dụng nguyên liệu thân thiện môi trường. Các mô hình kinh tế tuần hoàn, năng lượng tái tạo, nông nghiệp hữu cơ, du lịch sinh thái đang ngày càng lan tỏa, mang lại hiệu quả thiết thực.

Tại tỉnh Hưng Yên, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và Tỉnh ủy, công tác bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Tỉnh đã triển khai đồng bộ các chương trình: xử lý nước thải, rác thải sinh hoạt; trồng cây xanh đô thị; phát triển năng lượng mặt trời áp mái tại khu công nghiệp; khuyến khích sử dụng phương tiện giao thông điện, tiết kiệm năng lượng trong sản xuất. Nhiều khu công nghiệp đã đầu tư hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt chuẩn, góp phần bảo vệ nguồn nước, đất và không khí.

Nâng cao nhận thức – chìa khóa của chuyển đổi xanh

Bảo vệ môi trường và thực hiện chuyển đổi xanh không thể thành công nếu thiếu sự đồng thuận, tham gia tích cực của cán bộ, đảng viên và các tầng lớp Nhân dân. Do đó, công tác tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức được xác định là nhiệm vụ then chốt.

Các cấp ủy Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội đã và đang đẩy mạnh tuyên truyền sâu rộng về ý nghĩa, tầm quan trọng của môi trường đối với sự sống, đối với phát triển bền vững quốc gia. Thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, mạng xã hội, hội nghị, hội thảo, phong trào thi đua… đã góp phần hình thành tư duy mới trong cộng đồng: coi bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, thực hiện chuyển đổi xanh là nền tảng xuyên suốt của mọi hoạt động phát triển.

Cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức phải là lực lượng tiên phong trong thay đổi nhận thức và hành động: nói không với rác thải nhựa, tiết kiệm năng lượng, sử dụng phương tiện công cộng, trồng và bảo vệ cây xanh, tích cực tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường tại cơ quan, đơn vị và nơi cư trú.

Bên cạnh đó, cần chú trọng tuyên truyền trong thế hệ trẻ – học sinh, sinh viên – về trách nhiệm đối với thiên nhiên và môi trường sống. Mỗi hành động nhỏ như tiết kiệm điện, phân loại rác tại nguồn, không xả rác bừa bãi đều góp phần tạo nên những thay đổi lớn, xây dựng nếp sống văn minh, xanh – sạch – đẹp.

Phát triển bền vững gắn với bảo đảm an ninh năng lượng và an ninh môi trường quốc gia

Bảo vệ môi trường và phát triển bền vững không chỉ là vấn đề sinh thái mà còn là vấn đề an ninh quốc gia. Ô nhiễm môi trường, suy thoái tài nguyên, biến đổi khí hậu nếu không được kiểm soát sẽ dẫn đến khủng hoảng năng lượng, thiếu nước, mất an toàn lương thực, dịch bệnh lan rộng, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống Nhân dân và ổn định xã hội.

Chính vì vậy, việc bảo đảm an ninh năng lượng và an ninh môi trường quốc gia phải được đặt trong tầm nhìn chiến lược lâu dài, với sự tham gia đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Đó là phát triển năng lượng tái tạo như điện gió, điện mặt trời, sinh khối; giảm dần phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch; sử dụng tiết kiệm, hiệu quả tài nguyên thiên nhiên; phát triển đô thị xanh, giao thông sạch, công nghiệp sinh thái; và xây dựng nền kinh tế tuần hoàn, thân thiện môi trường.

Việt Nam đã và đang được cộng đồng quốc tế đánh giá cao về cam kết mạnh mẽ trong ứng phó biến đổi khí hậu, đặc biệt là việc xây dựng Quan hệ đối tác chuyển đổi năng lượng công bằng (JETP) – một bước đi quan trọng để huy động nguồn lực quốc tế cho phát triển năng lượng sạch và kinh tế xanh. Đây là minh chứng rõ nét cho quyết tâm của Đảng, Nhà nước trong quá trình phát triển bền vững, hiện thực hóa khát vọng xây dựng đất nước hùng cường, thịnh vượng, trường tồn cùng thời đại.

Kết luận

Bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu và thực hiện chuyển đổi xanh không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan quản lý mà là nhiệm vụ của toàn xã hội, của từng người dân Việt Nam hôm nay và mai sau. Mỗi cán bộ, đảng viên cần gương mẫu, tiên phong trong hành động, lan tỏa tinh thần “Sống xanh – Hành động xanh – Tương lai xanh”.

Bằng sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự tham gia tích cực của doanh nghiệp và Nhân dân, tin tưởng rằng Việt Nam sẽ từng bước hình thành nền kinh tế xanh, phát triển bền vững, bảo đảm hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân – góp phần xây dựng một đất nước giàu mạnh, xanh, sạch, đẹp, trường tồn với thời gian.