Chủ động phòng, chống thiên tai, bảo vệ an toàn tính mạng và tài sản của Nhân dân

Mưa lớn, lũ, ngập lụt, lốc, sét, mưa đá là những loại hình thiên tai có thể xảy ra đột ngột, gây ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, sản xuất và an toàn của Nhân dân. Trong điều kiện thời tiết diễn biến ngày càng khó lường, việc chủ động phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan chức năng mà cần trở thành ý thức, trách nhiệm thường xuyên của mỗi người dân, mỗi gia đình và cộng đồng.

Trước yêu cầu đó, công tác tuyên truyền, hướng dẫn người dân nâng cao nhận thức, trang bị kỹ năng phòng tránh và chủ động ứng phó với thiên tai có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa, chuẩn bị phương án trước khi thiên tai xảy ra chính là giải pháp thiết thực nhất để giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản.

Chủ động phòng ngừa – yếu tố quyết định giảm thiệt hại

Thiên tai có thể xảy ra trong thời gian rất ngắn, trong khi hậu quả có thể kéo dài nhiều ngày, thậm chí nhiều tuần. Vì vậy, tâm lý chủ quan, chờ đến khi có mưa lớn hoặc ngập lụt mới chuẩn bị ứng phó có thể khiến người dân rơi vào tình thế bị động.

Mỗi gia đình cần thường xuyên theo dõi thông tin dự báo thời tiết, cảnh báo thiên tai từ các cơ quan chức năng và các kênh thông tin chính thống. Khi có cảnh báo mưa lớn, lũ, ngập lụt, lốc, sét, mưa đá, cần chủ động rà soát điều kiện an toàn của nhà ở, phương tiện, tài sản và có phương án di chuyển người, tài sản đến nơi an toàn khi cần thiết.

Đặc biệt, cần quan tâm đến người cao tuổi, trẻ em, người khuyết tật và những người cần hỗ trợ khi sơ tán.

Phòng, chống thiên tai bắt đầu từ những việc rất đơn giản nhưng thiết thực: kiểm tra mái nhà, cửa sổ, hệ thống điện; khơi thông cống rãnh; cắt tỉa cây xanh có nguy cơ gãy đổ; chuẩn bị đèn pin, nước uống, thực phẩm thiết yếu và các vật dụng cần thiết.

Kỹ năng ứng phó với mưa lớn, ngập lụt

Mưa lớn kéo dài có thể gây ngập tại khu dân cư, đường giao thông, khu vực sản xuất và những vùng trũng thấp.

Khi có cảnh báo ngập lụt, người dân không nên chủ quan di chuyển qua những khu vực nước đang dâng nhanh, đường ngập sâu hoặc dòng nước chảy xiết.

Tuyệt đối không cố vượt qua vùng nước nguy hiểm bằng xe máy, ô tô hoặc đi bộ khi không xác định được độ sâu, dòng chảy và tình trạng mặt đường. Nước lũ có thể che khuất hố sâu, cống thoát nước, vật cản hoặc làm sụt lở mặt đường.

Khi nước bắt đầu tràn vào nhà, cần chủ động ngắt nguồn điện nếu bảo đảm an toàn; di chuyển các thiết bị điện, giấy tờ quan trọng và tài sản có giá trị lên vị trí cao hơn.

Giấy tờ tùy thân, hồ sơ quan trọng và những vật dụng thiết yếu nên được bảo quản trong túi chống nước để thuận tiện khi cần sơ tán.

Nếu chính quyền địa phương yêu cầu di chuyển đến nơi an toàn, người dân cần nghiêm túc chấp hành, không vì tiếc tài sản mà ở lại khu vực nguy hiểm.

Không chủ quan trước lốc, sét, mưa đá

Lốc, sét và mưa đá thường xuất hiện trong các đợt dông mạnh, có thể xảy ra nhanh và khó dự báo chính xác về thời điểm, địa điểm.

Khi trời có dông, người dân cần hạn chế ra ngoài trời, đặc biệt tránh đứng ở khu vực trống trải, gần cây cao, cột điện, công trình kim loại hoặc những vị trí dễ trở thành nơi chịu tác động của sét.

Khi ở trong nhà, cần đóng cửa, tránh đứng gần cửa sổ hoặc những vị trí có nguy cơ bị kính vỡ, vật thể bên ngoài va đập.

Trong trường hợp đang ở ngoài trời khi xuất hiện dông sét, cần nhanh chóng tìm nơi trú ẩn an toàn. Không nên trú dưới cây đơn độc hoặc các công trình tạm bợ.

Đối với mưa đá, người dân cần chủ động bảo vệ người và tài sản. Nếu có phương tiện đang ở ngoài trời, cần đưa vào nơi có mái che an toàn khi điều kiện cho phép; không nên cố di chuyển trong lúc mưa đá, dông lốc diễn biến mạnh.

Bảo đảm an toàn khi sử dụng điện trong mưa lũ

Điện và nước là sự kết hợp đặc biệt nguy hiểm.

Khi khu vực bị ngập, người dân cần tuyệt đối thận trọng với dây điện, ổ cắm, thiết bị điện và các khu vực có khả năng rò điện.

Không chạm vào thiết bị điện khi đang đứng trong nước hoặc khi cơ thể ướt.

Khi cần ngắt điện, phải thực hiện từ vị trí an toàn và chỉ khi có thể thao tác mà không tiếp xúc với nguồn nước có nguy cơ mang điện.

Sau khi nước rút, không tự ý đóng điện trở lại nếu hệ thống điện, ổ cắm, thiết bị chưa được kiểm tra an toàn.

Đây là một trong những kỹ năng quan trọng cần được tuyên truyền thường xuyên, bởi nhiều tai nạn đáng tiếc có thể xảy ra ngay cả khi thiên tai đã qua.

Chủ động bảo vệ tài sản và sản xuất

Phòng, chống thiên tai không chỉ nhằm bảo vệ tính mạng mà còn góp phần hạn chế thiệt hại đối với tài sản và sản xuất.

Các hộ gia đình cần chủ động kê cao tài sản, di chuyển phương tiện đến vị trí an toàn khi có cảnh báo ngập lụt.

Đối với sản xuất nông nghiệp, cần theo dõi sát diễn biến thời tiết để có phương án bảo vệ cây trồng, vật nuôi; chủ động tiêu thoát nước ở những khu vực có nguy cơ ngập úng; kiểm tra chuồng trại, hệ thống điện và nguồn thức ăn cho vật nuôi.

Các cơ sở sản xuất, kinh doanh cần xây dựng phương án bảo đảm an toàn cho người lao động, hàng hóa, máy móc, thiết bị và hệ thống điện.

Tinh thần chung là không chờ thiên tai xảy ra mới xử lý, mà phải chuẩn bị phương án ngay từ khi có cảnh báo.

Không chia sẻ thông tin chưa kiểm chứng

Trong thiên tai, thông tin chính xác có thể giúp người dân đưa ra quyết định đúng; ngược lại, tin giả, tin sai lệch hoặc thông tin cũ được chia sẻ lại có thể gây hoang mang và ảnh hưởng đến công tác ứng phó.

Người dân cần ưu tiên theo dõi thông tin từ các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương và các phương tiện thông tin đại chúng chính thống.

Không tự ý chia sẻ những thông tin chưa được kiểm chứng về tình hình lũ, mức độ nguy hiểm hoặc hướng di chuyển của thiên tai.

Đặc biệt, khi có yêu cầu sơ tán hoặc cảnh báo nguy hiểm, người dân cần tiếp nhận thông tin từ chính quyền địa phương và thực hiện theo hướng dẫn.

Mỗi người dân vừa là người tiếp nhận thông tin, vừa có trách nhiệm góp phần bảo đảm môi trường thông tin chính xác trong cộng đồng.

Chính quyền chủ động, người dân chủ động

Phòng, chống thiên tai hiệu quả cần sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền và Nhân dân.

Các cơ quan chức năng cần thường xuyên rà soát phương án ứng phó; xác định khu vực có nguy cơ cao; chuẩn bị lực lượng, phương tiện, vật tư; duy trì thông tin liên lạc và tổ chức cảnh báo kịp thời.

Ở cơ sở, cần đặc biệt quan tâm đến những khu vực thường xuyên xảy ra ngập úng, các tuyến đường có nguy cơ bị chia cắt, khu dân cư ven sông, khu vực có nguy cơ sạt lở hoặc những nơi có điều kiện hạ tầng dễ bị ảnh hưởng.

Khi thiên tai xảy ra, phương châm quan trọng là bảo vệ tính mạng người dân trước hết, đồng thời chủ động hạn chế thiệt hại về tài sản.

Người dân cũng cần chủ động phối hợp với chính quyền, không tự ý thực hiện những hành động nguy hiểm có thể gây khó khăn cho lực lượng cứu hộ, cứu nạn.

Chuẩn bị một “túi thiết yếu” cho gia đình

Mỗi gia đình nên chủ động chuẩn bị một số vật dụng cần thiết có thể sử dụng trong trường hợp mất điện, ngập lụt hoặc phải di chuyển tạm thời.

Có thể gồm:

• Nước uống và một số thực phẩm thiết yếu;
• Đèn pin và pin dự phòng;
• Thuốc, vật dụng y tế thông thường;
• Điện thoại và thiết bị sạc dự phòng;
• Giấy tờ quan trọng được bảo quản trong túi chống nước;
• Quần áo, chăn mỏng và một số vật dụng cá nhân;
• Các vật dụng cần thiết cho trẻ em, người cao tuổi hoặc người cần hỗ trợ.

Việc chuẩn bị trước không có nghĩa là thiên tai chắc chắn xảy ra, mà nhằm bảo đảm gia đình có thể chủ động ứng phó nếu tình huống bất ngờ xuất hiện.

Sau thiên tai: an toàn trước, khắc phục sau

Khi mưa lũ, dông lốc đi qua, người dân không nên chủ quan trở lại sinh hoạt bình thường ngay lập tức.

Cần kiểm tra mức độ an toàn của nhà ở, đường giao thông, hệ thống điện, cây xanh và các công trình xung quanh.

Không tự ý đi vào những khu vực đã được cảnh báo nguy hiểm.

Đối với nước sinh hoạt, cần bảo đảm nguồn nước an toàn trước khi sử dụng. Thực phẩm đã bị ngâm nước hoặc có dấu hiệu hư hỏng cần được xử lý phù hợp, tránh gây ảnh hưởng đến sức khỏe.

Việc khắc phục hậu quả cần được thực hiện theo thứ tự ưu tiên: bảo đảm an toàn tính mạng, chăm sóc người bị ảnh hưởng, bảo đảm nước và thực phẩm thiết yếu, khôi phục điện và giao thông an toàn, sau đó khôi phục sản xuất và đời sống.

Mỗi người dân là một “mắt xích” trong phòng, chống thiên tai

Phòng, chống thiên tai không phải là nhiệm vụ của riêng lực lượng phòng chống thiên tai, quân đội, công an, y tế hay chính quyền các cấp.

Mỗi người dân đều có thể góp phần giảm thiểu thiệt hại bằng việc chủ động trang bị kiến thức và kỹ năng.

Một gia đình biết cách xử lý khi nước dâng; một người biết tránh sét; một hộ sản xuất chủ động bảo vệ vật nuôi; một người không cố đi qua dòng nước nguy hiểm; một người kịp thời cảnh báo cho hàng xóm về nguy cơ mất an toàn — tất cả đều góp phần tạo nên một cộng đồng có khả năng chống chịu tốt hơn trước thiên tai.

Đặc biệt, cần xây dựng thói quen “biết trước – chuẩn bị trước – hành động đúng”.

Biết trước thông tin thời tiết và cảnh báo.

Chuẩn bị trước phương án bảo vệ người và tài sản.

Hành động đúng theo hướng dẫn của cơ quan chức năng khi thiên tai xảy ra.

Chung tay xây dựng cộng đồng an toàn trước thiên tai

Trong điều kiện thời tiết ngày càng diễn biến phức tạp, công tác phòng, chống thiên tai cần được thực hiện thường xuyên, liên tục và chủ động.

Chính quyền các cấp cần tăng cường thông tin cảnh báo, nâng cao năng lực ứng phó và tổ chức lực lượng tại chỗ.

Các cơ quan, đơn vị, trường học, doanh nghiệp cần xây dựng phương án bảo đảm an toàn phù hợp với đặc điểm hoạt động.

Các gia đình cần chủ động kiểm tra nhà ở, tài sản, phương tiện và chuẩn bị những vật dụng thiết yếu.

Mỗi người dân cần nâng cao ý thức, không chủ quan, không đánh cược tính mạng trước thiên tai.

Phòng, chống thiên tai hiệu quả bắt đầu từ sự chủ động của mỗi người và sự phối hợp của cả cộng đồng.

Khi chính quyền chủ động cảnh báo, lực lượng chức năng chủ động ứng phó và người dân chủ động phòng tránh, khả năng giảm thiểu thiệt hại sẽ được nâng lên rõ rệt.

Với tinh thần chủ động phòng ngừa, ứng phó kịp thời, khắc phục nhanh chóng, tỉnh Hưng Yên cần tiếp tục xây dựng cộng đồng có kiến thức, kỹ năng và khả năng thích ứng tốt hơn trước mưa lớn, lũ, ngập lụt, lốc, sét, mưa đá và các loại hình thiên tai khác.

An toàn của Nhân dân là ưu tiên hàng đầu. Mỗi người chủ động một bước, cộng đồng sẽ an toàn hơn một phần; mỗi gia đình chuẩn bị tốt hơn hôm nay sẽ góp phần giảm thiểu thiệt hại ngày mai.