Chăm lo con người toàn diện, nâng cao chất lượng giáo dục, bảo vệ và chăm sóc sức khỏe Nhân dân

Văn hóa, giáo dục và y tế là những lĩnh vực trực tiếp gắn với con người, với chất lượng cuộc sống và sự phát triển bền vững của xã hội. Trong giai đoạn mới, cùng với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, việc chăm lo xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, nâng cao chất lượng giáo dục, bảo vệ và chăm sóc sức khỏe Nhân dân ngày càng được đặt ở vị trí quan trọng.

Trên địa bàn tỉnh Hưng Yên, những yêu cầu đó đang được cụ thể hóa thông qua việc triển khai các chủ trương, chính sách của Trung ương, trong đó có Chỉ thị số 10-CT/TW ngày 20/7/2026 của Ban Bí thư về tăng cường giáo dục lý luận chính trị, lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống và ý thức công dân trong hệ thống giáo dục quốc dân; Chỉ thị số 17/CT-TTg ngày 06/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân; cùng các nhiệm vụ trọng tâm của năm học 2026 - 2027.

Những chủ trương này có điểm chung là lấy con người làm trung tâm, hướng tới nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, bảo vệ sức khỏe, xây dựng môi trường sống và học tập lành mạnh, an toàn, tạo nền tảng để mỗi người phát triển năng lực, phẩm chất và đóng góp tích cực cho cộng đồng, xã hội.

Giáo dục lý tưởng, đạo đức và ý thức công dân trong tình hình mới

Chỉ thị số 10-CT/TW ngày 20/7/2026 của Ban Bí thư đặt ra yêu cầu tăng cường giáo dục lý luận chính trị, lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống và ý thức công dân trong hệ thống giáo dục quốc dân, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong tình hình mới.

Theo tinh thần của Chỉ thị, giáo dục những phẩm chất, năng lực này không thể chỉ được thực hiện thông qua một môn học hay một hoạt động riêng biệt mà cần trở thành nhiệm vụ xuyên suốt trong quá trình giáo dục. Nội dung giáo dục cần hướng tới hình thành bản lĩnh chính trị, lý tưởng cách mạng, khát vọng cống hiến; tinh thần thượng tôn pháp luật, đạo đức và trách nhiệm xã hội; ý thức công dân, năng lực số và năng lực hội nhập; lối sống lành mạnh, kỹ năng xã hội và năng lực học tập suốt đời.

Đây là yêu cầu có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh môi trường sống, học tập và giao tiếp của thế hệ trẻ ngày càng gắn với không gian số. Bên cạnh những cơ hội tiếp cận tri thức rộng mở, môi trường số cũng đặt ra những yêu cầu mới về khả năng chọn lọc thông tin, tư duy phản biện, ứng xử văn hóa và tự bảo vệ trước những nội dung không phù hợp.

Vì vậy, xây dựng môi trường giáo dục hiện đại phải đồng thời là xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, an toàn và nhân văn. Nhà trường không chỉ là nơi truyền đạt kiến thức mà còn phải là nơi hình thành nhân cách, rèn luyện kỹ năng, nuôi dưỡng lý tưởng, khơi dậy tinh thần trách nhiệm và giúp người học có khả năng thích ứng với những thay đổi nhanh chóng của xã hội.

Chỉ thị số 10-CT/TW nhấn mạnh việc đổi mới phương pháp và hình thức tổ chức dạy học theo hướng phát triển năng lực, lấy người học làm trung tâm; kết hợp linh hoạt giữa trực tiếp và trực tuyến; tăng cường ứng dụng công nghệ số, học liệu số, hoạt động trải nghiệm, đối thoại và xử lý tình huống. Đồng thời, cần trang bị cho người học năng lực số, tư duy phản biện, kỹ năng ứng xử văn hóa và khả năng tự bảo vệ trước thông tin xấu độc.

Đây cũng là cơ sở để mỗi cơ sở giáo dục tiếp tục hoàn thiện văn hóa học đường, xây dựng môi trường kỷ cương nhưng thân thiện, nghiêm túc nhưng giàu tính nhân văn; trong đó thầy cô là người truyền cảm hứng, học sinh là chủ thể của quá trình học tập và gia đình, xã hội cùng đồng hành với nhà trường.

Xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện

Giáo dục trong giai đoạn mới không chỉ hướng đến truyền thụ kiến thức mà phải góp phần hình thành con người có phẩm chất, năng lực và trách nhiệm.

Một người trẻ có tri thức nhưng thiếu kỹ năng; có kỹ năng nhưng thiếu trách nhiệm; có năng lực số nhưng thiếu khả năng phân biệt đúng - sai; hoặc có thành tích học tập nhưng thiếu ý thức cộng đồng sẽ khó đáp ứng đầy đủ yêu cầu phát triển của xã hội hiện đại.

Do đó, giáo dục lý tưởng cách mạng cần gắn với giáo dục đạo đức, pháp luật, văn hóa, kỹ năng sống và trách nhiệm xã hội. Giáo dục phải giúp người học hiểu giá trị của lao động, tôn trọng pháp luật, biết yêu thương, chia sẻ, có tinh thần hợp tác, biết tự học và chủ động trước những thay đổi của thời đại.

Đặc biệt, năng lực số ngày càng trở thành một thành tố quan trọng của năng lực công dân. Người học cần biết sử dụng công nghệ phục vụ học tập và sáng tạo, đồng thời phải có khả năng nhận diện thông tin sai lệch, bảo vệ dữ liệu cá nhân, ứng xử có trách nhiệm trên mạng và sử dụng không gian số một cách văn minh.

Mục tiêu cuối cùng là xây dựng thế hệ công dân có lý tưởng, có bản lĩnh, có tri thức, kỹ năng, đạo đức và khát vọng cống hiến; biết gắn sự phát triển của bản thân với lợi ích của gia đình, cộng đồng và đất nước.

Năm học mới 2026 - 2027: Khí thế mới, yêu cầu mới

Ngày 05/9/2026, cùng với các cơ sở giáo dục trên cả nước, các trường học trên địa bàn tỉnh Hưng Yên đồng loạt tổ chức khai giảng năm học 2026 - 2027 trong không khí trang trọng, vui tươi và phấn khởi. Điểm cầu chính của tỉnh được tổ chức tại Trường THPT Lê Quý Đôn, với sự tham dự của lãnh đạo Trung ương, lãnh đạo tỉnh, cán bộ quản lý, nhà giáo và học sinh.

Không khí của ngày khai giảng là sự khởi đầu cho một năm học mới với những kỳ vọng mới. Đằng sau tiếng trống khai trường là quyết tâm của đội ngũ cán bộ quản lý, nhà giáo trong việc đổi mới phương pháp, nâng cao chất lượng dạy học; là sự háo hức của học sinh, sinh viên, học viên trước hành trình tiếp nhận tri thức, rèn luyện bản thân và trưởng thành.

Thông điệp gửi tới ngành Giáo dục trong năm học mới nhấn mạnh yêu cầu tạo chuyển biến thực chất về chất lượng dạy và học, công bằng trong tiếp cận giáo dục, phát triển năng lực người học, củng cố niềm tin của xã hội; đồng thời xây dựng nhà trường trở thành nơi người học được tôn trọng, lắng nghe, khuyến khích tự học và rèn luyện kỹ năng.

Đối với Hưng Yên, năm học mới diễn ra trong bối cảnh hệ thống giáo dục tiếp tục được tổ chức, sắp xếp và đổi mới phù hợp với yêu cầu phát triển của địa phương. Đây là cơ hội để các cơ sở giáo dục tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, chủ động thích ứng, đổi mới phương pháp quản lý và dạy học, xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, hiện đại.

Từ “quản lý giáo dục” sang “quản trị phát triển giáo dục”

Một trong những yêu cầu quan trọng đối với giáo dục hiện nay là đổi mới tư duy quản lý. Nếu tư duy quản lý chủ yếu tập trung vào việc tổ chức, kiểm tra và bảo đảm hoạt động theo quy định thì tư duy quản trị phát triển giáo dục hướng tới tạo ra môi trường để nhà trường phát triển, giáo viên phát huy năng lực, người học được tạo điều kiện tiến bộ và các nguồn lực xã hội được huy động hiệu quả.

Chuyển từ “quản lý giáo dục” sang “quản trị phát triển giáo dục” đòi hỏi các cơ quan quản lý và cơ sở giáo dục phải quan tâm nhiều hơn đến chất lượng thực chất, hiệu quả đầu ra và sự tiến bộ của người học.

Điều đó cũng có nghĩa là cần mạnh dạn nhận diện những hạn chế, bất cập và điểm nghẽn đang tồn tại; từ đó có giải pháp phù hợp, thay vì chỉ tập trung vào việc hoàn thành quy trình.

Quản trị phát triển giáo dục cần gắn trách nhiệm với kết quả, quyền tự chủ với trách nhiệm giải trình, đổi mới với kiểm soát chất lượng. Nhà trường phải chủ động hơn trong xây dựng môi trường giáo dục; đội ngũ giáo viên cần được tạo điều kiện phát triển chuyên môn; người học cần được khuyến khích tự học, sáng tạo và phát triển năng lực cá nhân.

Cùng với đó, chuyển đổi số phải được xem là một phương thức quan trọng để đổi mới quản trị. Dữ liệu giáo dục, học liệu số, nền tảng quản lý và các công cụ công nghệ cần được sử dụng hiệu quả để hỗ trợ quản lý, dạy học và đánh giá chất lượng.

Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành văn bản hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ quản lý chất lượng năm học 2026 - 2027, trong đó tiếp tục yêu cầu tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quản lý chất lượng giáo dục.

Chủ động chăm sóc sức khỏe, phát hiện sớm nguy cơ bệnh tật

Cùng với giáo dục, chăm sóc và bảo vệ sức khỏe Nhân dân là một nhiệm vụ quan trọng trong chính sách an sinh xã hội.

Chỉ thị số 17/CT-TTg ngày 06/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân đặt ra yêu cầu đẩy mạnh hoạt động chăm sóc sức khỏe chủ động, hướng tới việc người dân được kiểm tra, theo dõi tình trạng sức khỏe và lập Sổ sức khỏe điện tử. Chỉ thị cũng yêu cầu ngành Giáo dục phối hợp với ngành Y tế tổ chức khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho học sinh, sinh viên và học viên theo quy định, tạo điều kiện triển khai ngay trong năm học 2026 - 2027.

Ý nghĩa của khám sức khỏe định kỳ không chỉ nằm ở việc phát hiện bệnh khi đã xuất hiện triệu chứng mà quan trọng hơn là giúp mỗi người chủ động biết tình trạng sức khỏe, phát hiện sớm yếu tố nguy cơ và có hướng theo dõi, tư vấn, điều trị phù hợp.

Đây cũng là sự chuyển biến từ tư duy “chữa bệnh” sang chủ động “phòng bệnh”, từ chăm sóc sức khỏe khi có vấn đề sang quản lý sức khỏe thường xuyên.

Trên địa bàn Hưng Yên, các địa phương đang tích cực triển khai chương trình khám sức khỏe định kỳ cho Nhân dân. Nhiều địa phương đã xây dựng kế hoạch, rà soát đối tượng, huy động nhân lực và trang thiết bị, đồng thời tăng cường tuyên truyền, vận động người dân tham gia.

Sở Y tế tỉnh cũng đang phối hợp với các địa phương tháo gỡ khó khăn về nhân lực, cơ chế tài chính, cơ sở vật chất và hạ tầng phần mềm nhằm đẩy nhanh tiến độ, bảo đảm chất lượng chương trình khám sức khỏe toàn dân.

Tích cực hưởng ứng khám sức khỏe định kỳ vì sức khỏe của mỗi người dân

Để chủ trương khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí thực sự đi vào cuộc sống, sự tham gia chủ động của người dân có ý nghĩa quyết định.

Mỗi người cần coi việc khám sức khỏe định kỳ là một hoạt động thiết thực để bảo vệ chính mình và gia đình. Khi được địa phương hoặc cơ sở y tế thông báo lịch khám, người dân cần chủ động sắp xếp thời gian, cung cấp thông tin cần thiết và phối hợp với cán bộ y tế để việc khám, tư vấn và cập nhật thông tin sức khỏe được thực hiện đầy đủ, chính xác.

Các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, tổ chức đoàn thể và chính quyền cơ sở cần tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền để người dân hiểu rõ lợi ích của chương trình, nhất là ý nghĩa của phát hiện sớm nguy cơ bệnh tật và quản lý sức khỏe lâu dài.

Đồng thời, cần khắc phục tâm lý chủ quan, chỉ đi khám khi có biểu hiện bệnh. Chăm sóc sức khỏe chủ động phải bắt đầu từ việc mỗi người quan tâm đến tình trạng sức khỏe của mình trước khi bệnh lý trở nên nghiêm trọng.

Theo tiến độ triển khai của tỉnh, việc khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân cần được đẩy nhanh, bảo đảm chất lượng và hoàn thành trước ngày 30/11/2026. Đây là yêu cầu cần sự phối hợp đồng bộ giữa ngành Y tế, chính quyền địa phương, các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và sự hưởng ứng tích cực của Nhân dân.

Gắn giáo dục, y tế và văn hóa trong xây dựng con người

Giáo dục và y tế tuy có những chức năng riêng nhưng cùng hướng tới một mục tiêu quan trọng là chăm lo con người.

Một nền giáo dục tốt giúp con người có tri thức, đạo đức, kỹ năng và khả năng phát triển. Một hệ thống y tế chủ động giúp người dân bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe. Một môi trường văn hóa lành mạnh giúp hình thành lối sống văn minh, trách nhiệm và nhân văn.

Ba lĩnh vực này cần được nhìn nhận trong mối quan hệ thống nhất. Nhà trường phải quan tâm đến cả tri thức và sức khỏe thể chất, tinh thần của người học. Công tác y tế học đường cần gắn với giáo dục kỹ năng chăm sóc sức khỏe. Các hoạt động văn hóa, thể thao, trải nghiệm và giáo dục đạo đức cần trở thành một phần của quá trình hình thành nhân cách.

Trong môi trường số, sự kết nối này càng trở nên rõ nét. Người học cần được trang bị không chỉ kiến thức mà cả kỹ năng tự bảo vệ sức khỏe, sử dụng công nghệ an toàn, lựa chọn thông tin chính xác và duy trì lối sống cân bằng.

Đây chính là cách tiếp cận hướng tới con người phát triển toàn diện, trong đó thể chất, trí tuệ, đạo đức, kỹ năng, văn hóa và năng lực số được phát triển đồng bộ.

Chung tay tạo chuyển biến thực chất

Để các chủ trương về giáo dục và y tế phát huy hiệu quả, cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội.

Các cấp ủy, chính quyền cần quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, tháo gỡ khó khăn và tạo điều kiện về nguồn lực. Ngành Giáo dục cần tiếp tục đổi mới quản trị, nâng cao chất lượng đội ngũ, xây dựng môi trường giáo dục an toàn, hiện đại và nhân văn. Ngành Y tế cần nâng cao chất lượng khám, sàng lọc, tư vấn và quản lý sức khỏe, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý dữ liệu y tế.

Các cơ quan truyền thông cần tăng cường thông tin chính thống, dễ hiểu, thiết thực; kịp thời phản ánh những mô hình hay, cách làm hiệu quả trong giáo dục và chăm sóc sức khỏe. Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và các đoàn thể cần tích cực vận động đoàn viên, hội viên và Nhân dân tham gia.

Gia đình giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Cha mẹ không chỉ đồng hành với việc học tập của con mà còn cần quan tâm đến sức khỏe, tâm lý, kỹ năng xã hội và việc sử dụng môi trường số của trẻ em.

Mỗi người dân cũng là chủ thể của quá trình này: chủ động học tập, rèn luyện, chăm sóc sức khỏe, tuân thủ pháp luật và tham gia các chương trình cộng đồng.

Vì một thế hệ mới khỏe mạnh, có tri thức và khát vọng cống hiến

Năm học 2026 - 2027 mở ra trong không khí phấn khởi, đồng thời đặt ra những yêu cầu mới đối với ngành Giáo dục. Việc triển khai Chỉ thị số 10-CT/TW tạo thêm cơ sở để đổi mới nội dung, phương pháp và môi trường giáo dục, hướng tới xây dựng những con người có lý tưởng, đạo đức, tri thức, kỹ năng, năng lực số và khát vọng cống hiến.

Cùng với đó, việc triển khai Chỉ thị số 17/CT-TTg về khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân thể hiện sự quan tâm đến chăm sóc sức khỏe chủ động, nâng cao chất lượng cuộc sống và quản lý sức khỏe của mỗi người.

Đối với Hưng Yên, việc thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ trên cần được gắn với thực tiễn của địa phương, với yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và xây dựng đời sống văn hóa, xã hội ngày càng tiến bộ.

Từ trường học đến gia đình, từ cơ sở y tế đến cộng đồng; từ lớp học trực tiếp đến môi trường số, mỗi không gian đều cần hướng tới mục tiêu chung: tạo điều kiện để con người được học tập, rèn luyện, chăm sóc và phát triển toàn diện.

Khi giáo dục tạo ra tri thức và nhân cách; y tế bảo vệ sức khỏe; văn hóa bồi đắp lối sống và giá trị con người, các lĩnh vực sẽ cùng tạo nên nền tảng vững chắc cho sự phát triển lâu dài.

Chăm lo con người hôm nay chính là chuẩn bị nguồn lực cho ngày mai. Xây dựng môi trường giáo dục hiện đại, lành mạnh, an toàn; chủ động chăm sóc, bảo vệ sức khỏe Nhân dân; nuôi dưỡng lý tưởng, đạo đức, tri thức, kỹ năng và khát vọng cống hiến sẽ góp phần xây dựng con người Hưng Yên nói riêng và con người Việt Nam nói chung phát triển toàn diện, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong tình hình mới.