59 năm ASEAN – Chung sức xây dựng Cộng đồng Đông Nam Á đoàn kết, tự cường và phát triển

Ngày 8/8/2026 đánh dấu 59 năm thành lập Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) (8/8/1967 - 8/8/2026). Gần sáu thập kỷ hình thành và phát triển, ASEAN đã trở thành một trong những tổ chức khu vực thành công, có vai trò ngày càng quan trọng trong cấu trúc chính trị, kinh tế và an ninh của châu Á - Thái Bình Dương.

Từ một khu vực từng chịu nhiều chia rẽ và đối đầu, ASEAN đã từng bước xây dựng lòng tin, thúc đẩy đối thoại, mở rộng hợp tác và hình thành một Cộng đồng ASEAN gắn kết hơn. Những thành tựu đó là kết quả của quá trình nỗ lực bền bỉ của các quốc gia thành viên, trong đó Việt Nam là một thành viên tích cực, chủ động và có trách nhiệm.

Đối với Việt Nam, ASEAN tiếp tục là ưu tiên chiến lược hàng đầu trong tổng thể chính sách đối ngoại. Trong giai đoạn mới, Việt Nam tiếp tục chủ động tham gia, đóng góp thực chất và hiệu quả vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN đoàn kết, tự cường, năng động, phát triển và giữ vai trò trung tâm trong các cơ chế khu vực.

Từ ý tưởng hợp tác đến một Cộng đồng gắn kết

Ngày 8/8/1967, ASEAN được thành lập, đặt nền móng cho quá trình hợp tác giữa các quốc gia Đông Nam Á.

Trải qua 59 năm, ASEAN đã từng bước mở rộng thành viên, tăng cường hợp tác và hình thành một mạng lưới liên kết ngày càng toàn diện.

Nếu trong những năm đầu, hợp tác ASEAN chủ yếu tập trung vào xây dựng lòng tin và duy trì quan hệ hữu nghị, thì ngày nay hợp tác đã mở rộng trên hầu hết các lĩnh vực, từ chính trị - an ninh, kinh tế đến văn hóa - xã hội, giáo dục, khoa học - công nghệ, môi trường và giao lưu nhân dân.

Sự hình thành Cộng đồng ASEAN là bước phát triển quan trọng, thể hiện khát vọng chung của các quốc gia Đông Nam Á về một khu vực hòa bình, ổn định và thịnh vượng.

ASEAN ngày nay không chỉ là một tổ chức hợp tác khu vực mà còn là một không gian kết nối hàng trăm triệu người dân, tạo ra những cơ hội lớn về thương mại, đầu tư, du lịch, giáo dục và giao lưu văn hóa.

ASEAN – một trụ cột trong chính sách đối ngoại của Việt Nam

Việt Nam chính thức gia nhập ASEAN ngày 28/7/1995, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong tiến trình hội nhập khu vực và quốc tế.

Trong hơn ba thập kỷ là thành viên, Việt Nam luôn xác định ASEAN là một bộ phận quan trọng trong đường lối đối ngoại và hội nhập quốc tế.

ASEAN giúp Việt Nam tăng cường quan hệ với các nước láng giềng, củng cố môi trường hòa bình, mở rộng hợp tác kinh tế và nâng cao vị thế quốc tế.

Đồng thời, tham gia ASEAN cũng tạo điều kiện để Việt Nam đóng góp vào việc giải quyết những vấn đề chung của khu vực, từ an ninh, kinh tế đến biến đổi khí hậu và các thách thức phi truyền thống.

Trong giai đoạn mới, khi môi trường quốc tế có nhiều biến động, ASEAN càng có ý nghĩa quan trọng đối với Việt Nam.

Một ASEAN đoàn kết, thống nhất và có vai trò trung tâm sẽ tạo ra môi trường thuận lợi để các quốc gia thành viên bảo vệ lợi ích chính đáng, duy trì ổn định và thúc đẩy phát triển.

Chủ động tham gia, tích cực đóng góp

Việt Nam không chỉ là một thành viên tham gia các hoạt động của ASEAN mà còn luôn thể hiện tinh thần chủ động, tích cực và trách nhiệm.

Qua các nhiệm kỳ đảm nhiệm vai trò Chủ tịch ASEAN, Việt Nam đã để lại nhiều dấu ấn trong thúc đẩy hợp tác, củng cố đoàn kết và nâng cao vai trò trung tâm của ASEAN.

Đặc biệt, Việt Nam luôn nhấn mạnh nguyên tắc tăng cường đoàn kết, tôn trọng sự khác biệt, thúc đẩy đồng thuận và cùng tìm kiếm giải pháp cho những vấn đề chung.

Tinh thần đó phù hợp với đặc điểm của ASEAN – một cộng đồng gồm các quốc gia có trình độ phát triển, thể chế, văn hóa và lợi ích khác nhau nhưng có nhiều lợi ích chung về hòa bình, ổn định và phát triển.

Trong ASEAN, Việt Nam tiếp tục phát huy vai trò cầu nối, thúc đẩy đối thoại và tìm kiếm điểm đồng thuận giữa các thành viên.

Đóng góp thực chất vào xây dựng Cộng đồng ASEAN

Trong giai đoạn mới, yêu cầu đối với Việt Nam không chỉ là tham gia đầy đủ các hoạt động mà quan trọng hơn là đóng góp thực chất, hiệu quả và có trách nhiệm.

Điều đó được thể hiện trước hết ở việc tham gia xây dựng các sáng kiến, chương trình và cơ chế hợp tác phù hợp với lợi ích chung.

Việt Nam tiếp tục thúc đẩy những nội dung liên quan trực tiếp đến đời sống người dân, như kết nối kinh tế, thương mại, đầu tư, giáo dục, y tế, môi trường, chuyển đổi số và phát triển bền vững.

Một Cộng đồng ASEAN thực sự mạnh không chỉ được đánh giá bằng số lượng các cuộc họp hay văn kiện được ký kết mà phải được thể hiện bằng những lợi ích cụ thể mà ASEAN mang lại cho người dân và doanh nghiệp.

Đây cũng là cách để Việt Nam đóng góp thiết thực vào quá trình xây dựng một ASEAN hướng tới người dân và lấy người dân làm trung tâm.

Củng cố đoàn kết và vai trò trung tâm của ASEAN

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng phức tạp, việc duy trì đoàn kết và thống nhất trong ASEAN có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

ASEAN chỉ có thể phát huy vai trò trung tâm khi các thành viên cùng duy trì đối thoại, tôn trọng lẫn nhau và tìm kiếm tiếng nói chung.

Việt Nam tiếp tục ủng hộ việc củng cố đoàn kết nội khối, nâng cao năng lực tự cường và khả năng thích ứng của ASEAN.

Đồng thời, Việt Nam tích cực tham gia các cơ chế do ASEAN dẫn dắt, góp phần tạo dựng môi trường đối thoại cởi mở và thúc đẩy hợp tác giữa ASEAN với các đối tác.

Vai trò trung tâm của ASEAN không phải là sự cạnh tranh với các quốc gia hoặc tổ chức khác, mà là khả năng kết nối, điều phối và thúc đẩy hợp tác vì lợi ích chung của khu vực.

ASEAN trước những thách thức mới

Sau 59 năm phát triển, ASEAN đang đứng trước nhiều cơ hội nhưng cũng phải đối mặt với không ít thách thức.

Cạnh tranh địa chính trị, biến động kinh tế, biến đổi khí hậu, thiên tai, an ninh năng lượng, an ninh lương thực, an ninh mạng và các vấn đề xuyên quốc gia đang tác động ngày càng rõ đến khu vực.

Cùng với đó là yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng, tận dụng thành tựu khoa học - công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh trong nền kinh tế số.

Những thách thức này không thể được giải quyết hiệu quả nếu từng quốc gia hành động riêng lẻ.

Đây chính là lúc ASEAN cần phát huy mạnh hơn tinh thần hợp tác và trách nhiệm chung.

Việt Nam cần tiếp tục cùng các nước thành viên thúc đẩy các giải pháp khu vực, tăng cường chia sẻ thông tin, kinh nghiệm và nguồn lực, nâng cao khả năng ứng phó với những thách thức mới.

Hợp tác kinh tế – động lực quan trọng của ASEAN

ASEAN là một trong những khu vực kinh tế năng động của thế giới và đang có nhiều tiềm năng phát triển.

Đối với Việt Nam, ASEAN vừa là không gian hợp tác, vừa là thị trường quan trọng.

Thúc đẩy kết nối thương mại, đầu tư, logistics, hạ tầng và chuỗi cung ứng khu vực sẽ tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam.

Trong bối cảnh kinh tế số và thương mại điện tử phát triển mạnh, ASEAN cần tiếp tục thúc đẩy kết nối số, tạo thuận lợi thương mại và nâng cao khả năng tham gia của doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Việt Nam có thể tiếp tục đóng góp kinh nghiệm, sáng kiến và nguồn lực vào quá trình này, đồng thời tận dụng hiệu quả những cơ hội mà thị trường ASEAN mang lại.

Cộng đồng ASEAN lấy người dân làm trung tâm

Mục tiêu cuối cùng của hợp tác khu vực là đem lại cuộc sống tốt đẹp hơn cho người dân.

Vì vậy, hợp tác ASEAN cần ngày càng chú trọng những vấn đề thiết thực như việc làm, giáo dục, y tế, an sinh xã hội, môi trường và chất lượng cuộc sống.

Giao lưu nhân dân cũng cần được tăng cường, nhất là giữa thanh niên, sinh viên, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội.

Khi người dân các nước ASEAN hiểu biết và gắn kết với nhau hơn, nền tảng xã hội của Cộng đồng ASEAN sẽ càng vững chắc.

Đây cũng là yếu tố quan trọng để ASEAN phát triển bền vững trong dài hạn.

Thanh niên – lực lượng kiến tạo ASEAN tương lai

Thế hệ trẻ chính là những người sẽ tiếp tục xây dựng ASEAN trong những thập kỷ tới.

Do đó, cần tạo thêm nhiều cơ hội để thanh niên Việt Nam giao lưu, học tập, khởi nghiệp và hợp tác với thanh niên các nước ASEAN.

Thông qua những hoạt động này, thế hệ trẻ có thể hiểu sâu hơn về lịch sử, văn hóa và những giá trị chung của khu vực.

Đồng thời, thanh niên cũng cần được trang bị kiến thức về hội nhập quốc tế, kỹ năng số, ngoại ngữ và khả năng làm việc trong môi trường đa văn hóa.

Một thế hệ trẻ năng động, sáng tạo và có tinh thần ASEAN sẽ là nguồn lực quan trọng để xây dựng một Cộng đồng ASEAN mạnh mẽ hơn.

Từ Việt Nam đến các địa phương: ASEAN hiện diện trong đời sống

Hội nhập ASEAN không chỉ là câu chuyện của các cơ quan trung ương.

Các địa phương, doanh nghiệp, trường học, tổ chức xã hội và người dân đều có thể trở thành những chủ thể của quá trình hội nhập.

Các địa phương có thể tăng cường hợp tác với các địa phương ASEAN về thương mại, đầu tư, du lịch, văn hóa, giáo dục, nông nghiệp và khoa học - công nghệ.

Doanh nghiệp có thể tìm kiếm đối tác và mở rộng thị trường trong khu vực.

Các trường đại học có thể đẩy mạnh trao đổi sinh viên và nghiên cứu.

Người dân có thể trở thành những đại sứ quảng bá hình ảnh Việt Nam đến bạn bè ASEAN.

Đối với Hưng Yên, việc chủ động tăng cường giao lưu và hợp tác với các địa phương, doanh nghiệp và tổ chức của ASEAN cũng là một hướng quan trọng để mở rộng không gian phát triển, quảng bá sản phẩm, văn hóa và tiềm năng của tỉnh.

Việt Nam – thành viên tích cực, trách nhiệm của ASEAN

59 năm ASEAN là hành trình của hòa bình, hợp tác và hội nhập.

Đối với Việt Nam, ASEAN tiếp tục giữ vị trí đặc biệt quan trọng trong tổng thể chính sách đối ngoại.

Trong thời gian tới, Việt Nam sẽ tiếp tục chủ động, tích cực, trách nhiệm và đóng góp thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN; cùng các nước củng cố đoàn kết, tăng cường tự cường, nâng cao khả năng thích ứng và phát huy vai trò trung tâm của ASEAN.

Việt Nam cũng tiếp tục thúc đẩy những sáng kiến hợp tác phù hợp với lợi ích quốc gia - dân tộc và lợi ích chung của khu vực; tăng cường kết nối kinh tế, chuyển đổi số, khoa học - công nghệ, phát triển xanh và giao lưu nhân dân.

Mục tiêu là xây dựng một ASEAN đoàn kết, tự cường, năng động, bao trùm, phát triển bền vững và hướng tới người dân.

59 năm – tiếp nối hành trình, mở rộng tương lai

Kỷ niệm 59 năm thành lập ASEAN là dịp để nhìn lại những thành tựu đã đạt được, đồng thời khẳng định quyết tâm tiếp tục xây dựng một Cộng đồng ASEAN vững mạnh.

Đối với Việt Nam, ASEAN không chỉ là một tổ chức khu vực mà còn là một không gian chiến lược gắn liền với hòa bình, an ninh, phát triển và hội nhập quốc tế của đất nước.

Trong một thế giới biến động nhanh chóng, sự đoàn kết của ASEAN càng trở nên cần thiết.

Mỗi thành viên có trách nhiệm đóng góp vào sức mạnh chung; mỗi sáng kiến thiết thực có thể tạo ra giá trị mới; mỗi hoạt động giao lưu có thể góp phần xây dựng lòng tin giữa các dân tộc.

Với tinh thần đó, Việt Nam sẽ tiếp tục đồng hành cùng các nước ASEAN, phát huy vai trò thành viên chủ động, tích cực và có trách nhiệm, góp phần xây dựng một khu vực Đông Nam Á hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển.

59 năm ASEAN là dấu mốc của một hành trình đã qua, nhưng cũng là điểm tựa để hướng tới một tương lai rộng mở hơn. Từ đoàn kết để giữ gìn hòa bình, đến hợp tác để cùng phát triển; từ hội nhập để mở rộng cơ hội, đến chung tay xây dựng một cộng đồng tự cường – Việt Nam sẽ tiếp tục đồng hành cùng ASEAN trên hành trình xây dựng một Đông Nam Á ngày càng hòa bình, thịnh vượng và có vị thế cao hơn trên trường quốc tế.