37 NĂM NGÀY BIÊN PHÒNG TOÀN DÂN (03/3/1989 – 03/3/2026): PHÁT HUY SỨC MẠNH TOÀN DÂN, BẢO VỆ VỮNG CHẮC CHỦ QUYỀN AN NINH BIÊN GIỚI QUỐC GIA

Ngày 03 tháng 3 hằng năm đã trở thành dấu mốc quan trọng, mang ý nghĩa chính trị - xã hội sâu sắc đối với sự nghiệp bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia. Năm 2026, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta long trọng kỷ niệm 37 năm Ngày Biên phòng toàn dân (03/3/1989 – 03/3/2026) – dịp để ôn lại truyền thống vẻ vang, khẳng định vai trò to lớn của quần chúng Nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ biên giới, đồng thời tiếp tục củng cố, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị trong tình hình mới.

Khẳng định vai trò của Ngày Biên phòng toàn dân

Ngày 03/3/1989, Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) đã quyết định lấy ngày 03 tháng 3 hằng năm là Ngày Biên phòng toàn dân. Đây không chỉ là ngày truyền thống của lực lượng biên phòng mà còn là ngày hội lớn của toàn dân, thể hiện rõ quan điểm nhất quán của Đảng và Nhà nước ta: bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia là nhiệm vụ của toàn dân, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước, trong đó lực lượng chuyên trách giữ vai trò nòng cốt.

Trải qua 37 năm xây dựng và phát triển, Ngày Biên phòng toàn dân đã thực sự đi vào đời sống xã hội, trở thành phong trào rộng khắp, góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp, các ngành và toàn thể Nhân dân trong công tác bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia.

Biên giới quốc gia – tuyến đầu thiêng liêng của Tổ quốc

Biên giới quốc gia là đường ranh giới thiêng liêng, bất khả xâm phạm, gắn liền với độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của đất nước. Việt Nam có đường biên giới trên đất liền dài hàng nghìn ki-lô-mét tiếp giáp với nhiều quốc gia, cùng với đó là hệ thống đường bờ biển dài, vùng biển rộng lớn, giữ vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về quốc phòng, an ninh, kinh tế và đối ngoại.

Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực có nhiều diễn biến phức tạp, khó lường, các vấn đề liên quan đến chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới, an ninh biển đảo luôn tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Do đó, nhiệm vụ bảo vệ biên giới quốc gia đặt ra yêu cầu ngày càng cao, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và toàn dân.

Phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng Bộ đội Biên phòng Việt Nam

Trong sự nghiệp bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia, lực lượng Bộ đội Biên phòng Việt Nam luôn giữ vai trò nòng cốt, chuyên trách. Trải qua nhiều năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ biên phòng đã không quản ngại khó khăn, gian khổ, kiên cường bám trụ nơi tuyến đầu Tổ quốc, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.

Từ những vùng núi cao hiểm trở, biên giới đất liền đến hải đảo xa xôi, nơi điều kiện sinh hoạt còn nhiều thiếu thốn, các chiến sĩ biên phòng vẫn ngày đêm tuần tra, kiểm soát, bảo vệ vững chắc từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc. Không chỉ thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, lực lượng biên phòng còn tích cực tham gia phát triển kinh tế - xã hội, giúp đỡ Nhân dân xóa đói giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới, phòng, chống thiên tai, dịch bệnh.

Đặc biệt, trong công tác phòng, chống tội phạm, nhất là tội phạm ma túy, buôn lậu, xuất nhập cảnh trái phép, lực lượng biên phòng đã lập nhiều chiến công xuất sắc, góp phần giữ vững an ninh trật tự khu vực biên giới, bảo đảm cuộc sống bình yên cho Nhân dân.

Sức mạnh của “thế trận biên phòng toàn dân”

Một trong những yếu tố quan trọng tạo nên thành công trong công tác bảo vệ biên giới là việc xây dựng và phát huy “thế trận biên phòng toàn dân” vững chắc. Đây là sự kết hợp chặt chẽ giữa lực lượng chuyên trách với các cấp chính quyền, các tổ chức chính trị - xã hội và Nhân dân ở khu vực biên giới.

Trong những năm qua, nhiều mô hình, phong trào quần chúng tham gia bảo vệ biên giới đã được triển khai hiệu quả như: “Toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới”, “Tự quản đường biên, cột mốc”, “Thôn, bản an toàn”… Những mô hình này không chỉ góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm của người dân mà còn tạo nên mạng lưới “tai mắt” rộng khắp, hỗ trợ đắc lực cho lực lượng chức năng trong phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm.

Nhân dân các dân tộc ở khu vực biên giới không chỉ là người sinh sống, lao động mà còn là “cột mốc sống”, trực tiếp tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ. Sự gắn bó máu thịt giữa quân và dân đã trở thành truyền thống tốt đẹp, là nền tảng vững chắc để xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh Nhân dân nơi biên giới.

Gắn bảo vệ biên giới với phát triển kinh tế - xã hội

Bảo vệ vững chắc chủ quyền, an ninh biên giới không tách rời nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống Nhân dân khu vực biên giới. Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước đã quan tâm đầu tư nhiều chương trình, dự án phát triển vùng biên, góp phần cải thiện hạ tầng, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân.

Lực lượng biên phòng cũng tích cực tham gia hỗ trợ Nhân dân phát triển sản xuất, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, xây dựng các mô hình kinh tế hiệu quả. Đồng thời, công tác giáo dục, y tế, văn hóa ở khu vực biên giới ngày càng được quan tâm, góp phần nâng cao dân trí, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.

Việc gắn kết chặt chẽ giữa phát triển kinh tế - xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh đã tạo nên nền tảng vững chắc để bảo vệ biên giới quốc gia một cách bền vững, lâu dài.

Nâng cao nhận thức, trách nhiệm của toàn xã hội

Kỷ niệm 37 năm Ngày Biên phòng toàn dân là dịp để tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức của toàn xã hội về vị trí, vai trò của biên giới quốc gia và trách nhiệm của mỗi công dân trong việc bảo vệ chủ quyền lãnh thổ.

Mỗi người dân cần nhận thức rõ rằng, bảo vệ biên giới không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng vũ trang mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Từ việc chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật về biên giới, tham gia các phong trào quần chúng, đến việc giữ gìn an ninh trật tự, xây dựng đời sống văn hóa lành mạnh ở khu vực biên giới… tất cả đều góp phần vào sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.

Các cấp, các ngành cần tiếp tục quan tâm, đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi để xây dựng lực lượng biên phòng chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; đồng thời phát huy hiệu quả các phong trào quần chúng, xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc nơi biên giới.

Phát huy truyền thống, vững bước trong giai đoạn mới

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, yêu cầu bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia ngày càng cao. Điều đó đòi hỏi phải tiếp tục đổi mới tư duy, nâng cao hiệu quả công tác quản lý, bảo vệ biên giới; tăng cường hợp tác quốc tế, xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển.

Phát huy truyền thống 37 năm Ngày Biên phòng toàn dân, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta cần tiếp tục đoàn kết, chung sức, đồng lòng, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị trong sự nghiệp bảo vệ chủ quyền lãnh thổ. Mỗi cán bộ, chiến sĩ biên phòng cần không ngừng rèn luyện bản lĩnh chính trị, nâng cao trình độ chuyên môn, sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao.

Kết luận

37 năm Ngày Biên phòng toàn dân là chặng đường ghi dấu những nỗ lực không ngừng nghỉ của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân trong sự nghiệp bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia. Đó là minh chứng sinh động cho sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, cho tinh thần yêu nước, ý chí kiên cường và trách nhiệm của mỗi người dân Việt Nam đối với Tổ quốc.

Trong thời gian tới, với truyền thống vẻ vang và sự chung sức, đồng lòng của toàn xã hội, tin tưởng rằng sự nghiệp bảo vệ biên giới quốc gia sẽ tiếp tục đạt được nhiều thành tựu quan trọng, góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước nhanh và bền vững.