Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực thành pháp luật của Nhà nước

Ngày 10/4/2025, Bộ Chính trị đã ban hành Chỉ thị số 43-CT/TW về việc tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thể chế hóa các chủ trương, đường lối về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực thành pháp luật của Nhà nước. Đây là bước đi quan trọng, tiếp tục khẳng định quyết tâm chính trị mạnh mẽ của Đảng trong việc đấu tranh không khoan nhượng với những hành vi làm xói mòn lòng tin của nhân dân, làm suy yếu nền tảng đạo đức và kỷ cương phát triển của đất nước.

Chủ trương đúng đắn, hành động quyết liệt

Chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực không chỉ là nhiệm vụ cấp bách mà còn là đòi hỏi tất yếu để xây dựng một Nhà nước liêm chính, kiến tạo và phát triển. Tuy nhiên, để cuộc đấu tranh này đạt hiệu quả bền vững, không thể chỉ dừng ở tuyên truyền hay xử lý hành vi cụ thể, mà cần được thể chế hóa một cách đầy đủ, bài bản, đưa các quan điểm, chủ trương của Đảng trở thành các quy định pháp luật có tính ràng buộc, hiệu lực thực thi cao.

Chỉ thị 43 của Bộ Chính trị vì vậy có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mở ra một giai đoạn mới trong cuộc chiến chống tham nhũng, khi Đảng không chỉ đóng vai trò định hướng, dẫn dắt về tư tưởng, mà còn chỉ đạo trực tiếp việc cụ thể hóa thành pháp luật – công cụ điều chỉnh hành vi trong toàn xã hội.

Thể chế hóa: Từ nhận thức đến hành động thực tiễn

Theo Chỉ thị, các cấp ủy, tổ chức đảng cần tập trung quán triệt sâu sắc, làm rõ vai trò, ý nghĩa của công tác thể chế hóa trong công cuộc phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Việc tuyên truyền, phổ biến phải đi vào chiều sâu, tác động tới nhận thức và hành động của đội ngũ cán bộ, đảng viên – đặc biệt là người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị.

Chủ trương đúng đắn sẽ chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được chuyển hóa thành các quy định cụ thể, dễ hiểu, dễ thực hiện và có cơ chế kiểm tra, giám sát rõ ràng. Do đó, Chỉ thị yêu cầu cần nâng cao chất lượng công tác rà soát, đánh giá, chuyển hóa các chủ trương đã ban hành thành pháp luật một cách đồng bộ, thống nhất, kịp thời điều chỉnh các điểm bất cập, xung đột trong hệ thống pháp luật hiện hành.

Gắn thể chế hóa với kiểm soát quyền lực và trách nhiệm người đứng đầu

Đáng chú ý, Chỉ thị 43 nhấn mạnh đến việc xác định rõ trách nhiệm của tổ chức đảng, cấp ủy và cá nhân người đứng đầu trong việc lãnh đạo, chỉ đạo công tác thể chế hóa. Từ khâu đề xuất chính sách, soạn thảo văn bản đến tổ chức thực thi, kiểm tra giám sát – tất cả đều phải gắn với trách nhiệm cá nhân, có cơ chế kiểm soát và chế tài cụ thể.

Việc triển khai phải đồng bộ với các nghị quyết, kết luận quan trọng đã ban hành, như:

• Nghị quyết 27-NQ/TW về tiếp tục xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam trong giai đoạn mới;

• Nghị quyết 28-NQ/TW về đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hệ thống chính trị;

• Quy định 178-QĐ/TW về kiểm soát quyền lực trong công tác xây dựng pháp luật;

• Kết luận 119-KL/TW về đổi mới quy trình lập pháp;

• Và đặc biệt, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025, một công cụ pháp lý nền tảng cho toàn bộ hệ thống lập pháp quốc gia.

Kiểm tra, giám sát là khâu then chốt

Để thể chế hóa không chỉ là “lý thuyết trên giấy”, việc kiểm tra, giám sát cần được thực hiện quyết liệt, thường xuyên và thực chất. Chỉ thị 43 yêu cầu xử lý nghiêm các sai phạm trong quá trình thực hiện, đồng thời biểu dương, khen thưởng kịp thời các tập thể, cá nhân có thành tích tốt. Kết quả công tác thể chế hóa cũng được coi là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tổ chức và cán bộ liên quan.

Cùng với đó, việc sơ kết, tổng kết định kỳ nhằm đánh giá hiệu quả, rút kinh nghiệm, phát hiện những mô hình tốt, cách làm hay, những điểm còn bất cập để điều chỉnh kịp thời là điều cần thiết để công tác này thực sự đi vào thực tiễn.

Đổi mới cách xây dựng văn bản của Đảng

Chỉ thị 43 cũng yêu cầu tiếp tục đổi mới cách xây dựng văn bản của Đảng, theo hướng: hệ thống, nhất quán, bám sát thực tiễn, có tính dự báo cao và đặc biệt là phù hợp với tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền, hiện đại, liêm chính, phụng sự nhân dân. Việc hướng dẫn cụ thể về thể chế hóa cả những văn bản thuộc danh mục bí mật nhà nước cũng là một nội dung đáng chú ý, nhằm đảm bảo tính đầy đủ, không bỏ sót trong hệ thống hóa và lập pháp.

Thể chế hóa – Mấu chốt cho hiệu quả phòng, chống tham nhũng

Trong những năm gần đây, công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí đã đạt nhiều kết quả tích cực, được nhân dân ghi nhận và đồng tình. Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy nếu không được luật hóa kịp thời, đầy đủ, nhiều chủ trương đúng đắn có thể bị chậm triển khai, bị hiểu sai hoặc thực hiện không thống nhất. Thể chế hóa chính là “mắt xích” quan trọng để đảm bảo rằng mọi tư tưởng, chủ trương của Đảng đều được vận hành trong thực tiễn bằng pháp luật và hành động cụ thể.

Chỉ thị 43 vì thế không chỉ là một định hướng chiến lược, mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm và hành động. Đó là yêu cầu cấp thiết để tiếp tục nâng cao hiệu quả phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực – không chỉ trong hiện tại, mà còn để xây dựng một nền hành chính pháp quyền hiện đại, minh bạch và công bằng trong tương lai.