Tăng cường đảm bảo an toàn thực phẩm – Bảo vệ sức khỏe Nhân dân trong dịp lễ, Tết

Trong những năm qua, công tác bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng chống ngộ độc thực phẩm trên địa bàn tỉnh đã được các cấp ủy, chính quyền, các ngành, đoàn thể quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, đạt được nhiều kết quả tích cực. Công tác quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm từng bước được kiện toàn; ý thức, trách nhiệm của các cơ sở sản xuất, kinh doanh, cũng như nhận thức của người tiêu dùng ngày càng được nâng cao.

Nhiều mô hình chuỗi sản xuất, kinh doanh thực phẩm an toàn được hình thành, phát triển; việc kiểm soát nguồn gốc, xuất xứ, chất lượng thực phẩm được chú trọng hơn; tình trạng buôn bán, sử dụng hóa chất cấm, phụ gia ngoài danh mục đã giảm đáng kể. Công tác thanh tra, kiểm tra liên ngành, giám sát nguy cơ, xử lý vi phạm được triển khai thường xuyên, góp phần quan trọng bảo vệ sức khỏe và quyền lợi người tiêu dùng.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác đảm bảo an toàn thực phẩm vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức. Tình trạng sản xuất, kinh doanh thực phẩm không rõ nguồn gốc, sử dụng nguyên liệu kém chất lượng, vi phạm quy định về nhãn mác, bảo quản, vận chuyển thực phẩm vẫn xảy ra ở một số nơi. Đáng chú ý, trong thời gian qua đã xuất hiện các vụ ngộ độc thực phẩm tập thể, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, thậm chí tính mạng của người dân, làm dư luận xã hội lo lắng, bức xúc.

Thực tế cho thấy, ở một số cơ sở nhỏ lẻ, hộ kinh doanh thực phẩm, đặc biệt trong dịp cao điểm lễ, Tết, việc đảm bảo các điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm chưa được chú trọng đúng mức. Một bộ phận người dân còn chủ quan, ham rẻ, dễ dãi trong lựa chọn, tiêu dùng thực phẩm. Đây là nguyên nhân tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm, dẫn đến ngộ độc, bệnh truyền qua thực phẩm.

Chủ động phòng ngừa, bảo vệ sức khỏe cộng đồng

Nhằm chủ động phòng ngừa, nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm, ngăn ngừa ngộ độc, bảo vệ sức khỏe và quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng, Ủy ban nhân dân tỉnh đã chỉ đạo các ngành, địa phương tập trung thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, đặc biệt trong thời điểm cuối năm – giai đoạn tiêu thụ thực phẩm tăng mạnh, phục vụ các dịp Tết Trung thu, Tết Dương lịch, Tết Nguyên đán 2026 và Lễ hội đầu năm.

Trước hết, các cấp, các ngành tiếp tục quán triệt, triển khai nghiêm túc và có hiệu quả các văn bản chỉ đạo của Trung ương và của tỉnh về công tác bảo đảm an toàn thực phẩm. Trong đó, tập trung thực hiện Chỉ thị số 17-CT/TW ngày 21/10/2022 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về “Tăng cường bảo đảm an ninh, an toàn thực phẩm trong tình hình mới”; Chỉ thị số 17/CT-TTg ngày 13/4/2020 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường trách nhiệm quản lý nhà nước trong lĩnh vực này; cùng với đó là Chỉ thị số 38/CT-TTg ngày 11/10/2024 về tăng cường phòng ngừa ngộ độc thực phẩm.

Trên cơ sở đó, tỉnh đã ban hành các văn bản chỉ đạo cụ thể như Công văn số 745/UBND-KGVX ngày 08/8/2025 về việc tổ chức rà soát, đấu tranh, xử lý hành vi vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm; Công văn số 1310/UBND-KGVX ngày 08/9/2025 về việc tăng cường công tác bảo đảm an toàn trường học và quản lý bán trú trong nhà trường. Các văn bản này đều thể hiện rõ tinh thần quyết tâm của chính quyền trong việc kiểm soát chặt chẽ từ khâu sản xuất, chế biến, vận chuyển đến tiêu thụ thực phẩm, nhằm đảm bảo “từ trang trại đến bàn ăn” đều an toàn.

Cùng với công tác chỉ đạo, các ngành chức năng cần nâng cao chất lượng quản lý an toàn vệ sinh thực phẩm trên địa bàn; xử lý nhanh, hiệu quả các vụ việc ngộ độc thực phẩm; hạn chế tối đa thiệt hại về sức khỏe, kinh tế, uy tín của địa phương. Đặc biệt, cán bộ, công chức, viên chức thực thi công vụ trong lĩnh vực này phải nêu cao tinh thần trách nhiệm, liêm chính, tuyệt đối không bao che, tiếp tay cho các hành vi vi phạm; nếu phát hiện sai phạm phải xử lý nghiêm minh, kịp thời, đúng quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước.

Đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng

Một trong những nhiệm vụ quan trọng là đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền về an toàn thực phẩm bằng nhiều hình thức phong phú, dễ hiểu, gần gũi với người dân. Các cơ quan truyền thông, báo chí, hệ thống truyền thanh cơ sở, cổng thông tin điện tử của các sở, ngành, địa phương cần tăng cường chuyên mục, phóng sự, bài viết phản ánh gương người tốt, mô hình sản xuất, kinh doanh thực phẩm sạch, an toàn; đồng thời công khai rộng rãi các cơ sở vi phạm để người tiêu dùng biết, tránh mua phải sản phẩm kém chất lượng.

Song song với đó, việc phổ biến kiến thức pháp luật và kỹ năng lựa chọn, bảo quản thực phẩm an toàn đến từng hộ gia đình, từng cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ là hết sức cần thiết. Khi người dân được trang bị kiến thức, họ sẽ trở thành “người giám sát thông minh”, góp phần cùng cơ quan quản lý nhà nước phát hiện, ngăn chặn kịp thời những hành vi vi phạm.

Các trường học, bếp ăn tập thể, khu công nghiệp, nhà hàng, cơ sở cung cấp suất ăn sẵn cần được hướng dẫn, kiểm tra thường xuyên để đảm bảo tuyệt đối an toàn trong khâu chế biến, lưu trữ và phân phối thực phẩm. Đây là những nơi có nguy cơ xảy ra ngộ độc tập thể cao nếu công tác kiểm soát không được thực hiện nghiêm ngặt.

Tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm vi phạm

Công tác kiểm tra, giám sát, hậu kiểm cần được tiến hành theo hướng chủ động, có trọng tâm, trọng điểm, dựa trên đánh giá nguy cơ. Trong đó, ưu tiên kiểm tra các nhóm thực phẩm có nguy cơ cao như bánh kẹo, mứt, rượu bia, nước giải khát, thịt, hải sản, rau củ quả và sản phẩm chế biến sẵn – những mặt hàng được tiêu thụ nhiều trong dịp Tết và lễ hội.

Các cơ quan quản lý nhà nước ở từng cấp cần chủ động xây dựng kế hoạch kiểm tra phù hợp với địa bàn, tránh chồng chéo, gây phiền hà cho doanh nghiệp và người dân. Khi phát hiện dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng, cần phối hợp thành lập Đoàn kiểm tra liên ngành, kịp thời xử lý, ngăn chặn, không để thực phẩm bẩn lưu thông ra thị trường.

Đối với các cơ sở cố tình vi phạm, tái phạm nhiều lần, cần kiên quyết xử lý nghiêm minh bằng biện pháp hành chính, thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định pháp luật. Đồng thời, thông tin công khai kết quả kiểm tra, xử phạt trên các phương tiện truyền thông đại chúng để tăng tính răn đe, giáo dục.

Trách nhiệm của mỗi người dân

Bên cạnh sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, mỗi người dân cần nâng cao ý thức tự bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình. Chỉ mua thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, nhãn mác đầy đủ, còn hạn sử dụng; không sử dụng thực phẩm trôi nổi, giá rẻ bất thường. Khi phát hiện dấu hiệu vi phạm, cần mạnh dạn tố giác đến cơ quan chức năng để xử lý kịp thời.

An toàn thực phẩm không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan quản lý mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Mỗi người dân, mỗi doanh nghiệp, mỗi tổ chức cần chung tay xây dựng môi trường thực phẩm an toàn, lành mạnh, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và sức khỏe cộng đồng.

Kết luận

Đảm bảo an toàn thực phẩm là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, đòi hỏi sự quyết tâm, phối hợp chặt chẽ của các cấp, các ngành và toàn thể Nhân dân. Trong bối cảnh các dịp lễ, Tết sắp tới, khi nhu cầu tiêu dùng tăng cao, mọi tổ chức, cá nhân càng cần nêu cao tinh thần trách nhiệm, tuân thủ nghiêm quy định pháp luật, không để xảy ra ngộ độc thực phẩm, bảo vệ quyền lợi, sức khỏe của Nhân dân.

An toàn thực phẩm chính là sức khỏe, là hạnh phúc của mỗi gia đình và là nền tảng cho sự phát triển bền vững của xã hội.