Phát huy tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua yêu nước – động lực to lớn trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Thi đua yêu nước là truyền thống quý báu, là động lực mạnh mẽ thúc đẩy toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta vươn lên lập nên những thành tựu to lớn trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Từ khi ra đời đến nay, phong trào thi đua yêu nước luôn gắn liền với những bước phát triển của cách mạng Việt Nam, trở thành ngọn lửa thôi thúc mỗi người dân cống hiến sức lực, trí tuệ cho đất nước.

Tư tưởng Hồ Chí Minh – nền tảng tư tưởng soi đường cho công tác thi đua, khen thưởng

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn khẳng định thi đua là yêu nước, yêu nước thì phải thi đua. Người cho rằng: “Thi đua là yêu nước, yêu nước thì phải thi đua, và những người thi đua là những người yêu nước nhất”. Câu nói giản dị mà hàm chứa triết lý sâu sắc về vai trò của thi đua trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội.

Theo Bác, thi đua không chỉ là những khẩu hiệu hay phong trào bề nổi, mà là một phương pháp cách mạng, là động lực tinh thần mạnh mẽ để phát huy sức sáng tạo, khơi dậy lòng yêu nước, tinh thần tự lực, tự cường trong mỗi con người Việt Nam. Thi đua, theo Người, phải bắt đầu từ việc nhỏ, từ những hành động cụ thể hàng ngày: lao động giỏi, học tập tốt, phục vụ nhân dân tận tụy, cần kiệm, liêm chính, chí công vô tư.

Hồ Chí Minh cũng luôn nhấn mạnh mối quan hệ giữa thi đua và khen thưởng. Thi đua phải đi đôi với khen thưởng, khen thưởng đúng người, đúng việc, kịp thời mới tạo được động lực, lan tỏa được phong trào. Người dặn: “Cán bộ, chiến sĩ, nhân dân ta thi đua là để làm tròn nhiệm vụ cách mạng, chứ không phải để lấy thành tích. Khen thưởng là để nêu gương tốt, cổ vũ cái hay, cái đẹp, giúp người khác noi theo.”

Chính tư tưởng sâu sắc đó đã trở thành kim chỉ nam cho mọi hoạt động thi đua yêu nước trong suốt hơn bảy thập kỷ qua, giúp toàn dân đoàn kết, vượt qua muôn vàn khó khăn, giành thắng lợi trong hai cuộc kháng chiến vĩ đại và tiếp tục đạt được những thành tựu to lớn trong công cuộc đổi mới hôm nay.

Chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng

Quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh, Đảng và Nhà nước ta luôn coi công tác thi đua, khen thưởng là một bộ phận quan trọng trong công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị và phát triển kinh tế - xã hội.

Ngay từ những năm đầu thành lập nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã phát động Phong trào Thi đua ái quốc (năm 1948) với mục tiêu “toàn dân tham gia kháng chiến và kiến quốc”. Từ đó đến nay, nhiều phong trào thi đua yêu nước đã được phát động và trở thành động lực lớn lao trên mọi lĩnh vực: “Lao động giỏi, lao động sáng tạo”, “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”, “Cả nước chung tay vì người nghèo – không để ai bị bỏ lại phía sau”, “Ngành y tế thi đua thực hiện tốt lời dạy của Bác Hồ – Lương y như từ mẫu”…

Về mặt thể chế, Luật Thi đua, Khen thưởng (sửa đổi, bổ sung năm 2022) đã được Quốc hội thông qua, tạo hành lang pháp lý quan trọng cho việc tổ chức, xét duyệt, tôn vinh và nhân rộng các điển hình tiên tiến. Luật quy định rõ nguyên tắc thi đua tự nguyện, công khai, minh bạch; khen thưởng phải đúng người, đúng thành tích, tránh hình thức, bảo đảm tính giáo dục và nêu gương.

Cùng với đó, Chỉ thị số 34-CT/TW ngày 7/4/2014 của Bộ Chính trị về tiếp tục đổi mới công tác thi đua, khen thưởng đã nhấn mạnh: cần làm cho công tác này thực sự trở thành động lực phát triển, là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, của từng cấp, từng ngành và mỗi cá nhân.

Hiện nay, các cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội đã cụ thể hóa bằng nhiều chương trình, kế hoạch thiết thực. Việc tôn vinh, khen thưởng các cá nhân, tập thể điển hình tiên tiến được thực hiện thường xuyên, bảo đảm công bằng, khách quan, kịp thời, qua đó cổ vũ, lan tỏa tinh thần thi đua rộng khắp trong toàn xã hội.

Thi đua yêu nước – động lực quan trọng của sự phát triển toàn diện đất nước

Trong giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, phong trào thi đua yêu nước càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Thi đua là phương thức tập hợp, đoàn kết, phát huy sức mạnh của toàn dân tộc; là động lực khơi dậy tinh thần sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm để đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững.

Thi đua yêu nước không chỉ góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu kinh tế - xã hội, mà còn là công cụ giáo dục tư tưởng, đạo đức, lối sống. Thông qua các phong trào thi đua, nhiều giá trị tốt đẹp được khẳng định và lan tỏa: tinh thần trách nhiệm, lòng yêu nước, sự đoàn kết, nhân ái, trung thực, sáng tạo. Những giá trị đó là nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của đất nước trong thời kỳ mới.

Bên cạnh đó, công tác khen thưởng cũng có vai trò hết sức quan trọng. Việc tôn vinh những tập thể, cá nhân điển hình tiên tiến không chỉ ghi nhận công lao, cống hiến của họ, mà còn tạo sức lan tỏa mạnh mẽ, khích lệ tinh thần thi đua trong cộng đồng. Hàng triệu tấm gương “Người tốt, việc tốt”, “Chiến sĩ thi đua toàn quốc”, “Doanh nghiệp tiêu biểu”, “Nông dân sản xuất giỏi”, “Giáo viên tận tụy vì học sinh thân yêu”, “Thầy thuốc như mẹ hiền”, “Chiến sĩ công an nhân dân vì bình yên Tổ quốc”… chính là những bông hoa đẹp tô thắm cho vườn hoa thi đua yêu nước của dân tộc.

Phát huy sức mạnh thi đua trong giai đoạn mới

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp lần thứ tư, thi đua yêu nước cần được triển khai toàn diện, sáng tạo và thực chất hơn. Thi đua phải gắn với nhiệm vụ chính trị, kinh tế, xã hội của từng ngành, từng địa phương; hướng vào việc nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả công việc; đồng thời chú trọng thi đua trong học tập, nghiên cứu khoa học, chuyển đổi số, bảo vệ môi trường và hội nhập quốc tế.

Để phong trào thi đua thực sự lan tỏa sâu rộng, mỗi cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức cần gương mẫu đi đầu, nói đi đôi với làm, tạo niềm tin và cảm hứng cho quần chúng noi theo. Cùng với đó, các cơ quan báo chí, truyền thông cần tiếp tục đổi mới nội dung, hình thức tuyên truyền, kịp thời phát hiện, nhân rộng những mô hình hay, cách làm hiệu quả, những gương sáng tiêu biểu trong đời sống xã hội.

Thi đua yêu nước, như lời Bác Hồ căn dặn, là “nguồn sức mạnh vô tận của dân tộc ta”. Phát huy truyền thống đó trong thời kỳ mới chính là cách thiết thực nhất để mỗi người Việt Nam thể hiện lòng yêu nước, chung sức, đồng lòng vì mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.