50 năm ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2025)

11 giờ 30 phút ngày 30/4/1975, xe tăng quân Giải phóng băng qua cánh cổng sắt, đánh chiếm Phủ Tổng thống ngụy Sài Gòn, sào huyệt cuối cùng của quân địch, kết thúc oanh liệt cuộc trường chinh 30 năm chống ngoại xâm của dân tộc. Ảnh: Mai Hưởng-TTXVN]

Ngày 30 tháng 4 năm 1975 – mốc son chói lọi trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam – đã đi vào lịch sử không chỉ như một chiến thắng quân sự đơn thuần, mà còn là một biểu tượng vĩ đại của ý chí độc lập, tự do và khát vọng thống nhất đất nước. Đó là ngày đất nước hoàn toàn sạch bóng ngoại xâm, là ngày kết thúc cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước trường kỳ, gian khổ và anh dũng nhất của nhân dân ta trong thế kỷ XX. Từ đây, dân tộc Việt Nam bước vào một kỷ nguyên mới – kỷ nguyên của độc lập, thống nhất và xây dựng chủ nghĩa xã hội trên toàn cõi Tổ quốc.

Chiến dịch Hồ Chí Minh – đòn quyết định lịch sử

Chiến dịch Hồ Chí Minh – chiến dịch cuối cùng của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975 – là bước ngoặt mang tính quyết định, đánh dấu sự toàn thắng của cách mạng Việt Nam. Với khí thế “thần tốc, táo bạo, bất ngờ, chắc thắng”, chỉ trong vài ngày, các cánh quân chủ lực của ta đã thọc sâu, đánh chiếm và kiểm soát toàn bộ Sài Gòn – trung tâm đầu não của chính quyền Sài Gòn – vào trưa ngày 30-4-1975. Lá cờ cách mạng tung bay trên nóc Dinh Độc Lập. Tổng thống cuối cùng của chính quyền Sài Gòn tuyên bố đầu hàng vô điều kiện. Đất nước hoàn toàn giải phóng.

Chiến dịch Hồ Chí Minh là sự hiện thực hóa đầy đủ và trọn vẹn lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Đánh cho Mỹ cút, đánh cho ngụy nhào”. Sự kiện này chấm dứt hoàn toàn ách thống trị của đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai trên miền Nam, kết thúc 21 năm đất nước bị chia cắt, đưa non sông thu về một mối, đánh dấu sự toàn thắng của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước – một trong những cuộc chiến vĩ đại nhất của nhân dân Việt Nam trong thời đại hiện đại.

Một thắng lợi vĩ đại, nhiều tầng ý nghĩa

Chiến thắng ngày 30-4-1975 là thắng lợi vĩ đại nhất trong lịch sử dân tộc kể từ sau chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954. Nếu Điện Biên Phủ “làm chấn động địa cầu”, thì chiến dịch Hồ Chí Minh lại làm thay đổi cả cục diện Đông Nam Á và để lại tiếng vang mạnh mẽ trên toàn thế giới.

Trước hết, đó là thắng lợi của tinh thần yêu nước, của ý chí quật cường, bất khuất của nhân dân Việt Nam trong suốt hơn ba thập kỷ chiến đấu chống thực dân, đế quốc. Từ năm 1945, dân tộc ta đã phải liên tục đối mặt với những kẻ thù hùng mạnh, từ thực dân Pháp đến đế quốc Mỹ – những thế lực có ưu thế vượt trội về kinh tế, quân sự, kỹ thuật và hậu cần. Thế nhưng, bằng ý chí “không có gì quý hơn độc lập, tự do”, bằng đường lối cách mạng đúng đắn của Đảng Cộng sản Việt Nam và sự lãnh đạo thiên tài của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhân dân ta đã vượt qua tất cả, giành lấy chiến thắng.

Đó cũng là thắng lợi của nghệ thuật quân sự Việt Nam – nghệ thuật chiến tranh nhân dân, kết hợp giữa chính trị và quân sự, giữa lực lượng chính quy với lực lượng địa phương và nhân dân. Trong chiến dịch Hồ Chí Minh, sự phối hợp chặt chẽ giữa các hướng tấn công, sự hiệp đồng tác chiến của các binh chủng, quân chủng và sự nổi dậy đồng loạt của nhân dân các đô thị đã tạo nên thế trận toàn diện, áp đảo mọi sức kháng cự của kẻ thù.

Chiến thắng 30-4 còn là minh chứng hùng hồn cho sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Từ Bắc vào Nam, từ miền xuôi đến miền ngược, từ chiến sĩ ngoài mặt trận đến những người mẹ, người chị nơi hậu phương – tất cả cùng hướng về một mục tiêu: giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Đó là sự cộng hưởng của hàng triệu trái tim yêu nước, là kết tinh của cả một dân tộc đứng lên vì tương lai của chính mình.

Thành quả của sự lãnh đạo tài tình và đường lối độc lập, tự chủ

Không thể không khẳng định rằng thắng lợi của chiến dịch Hồ Chí Minh và cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước là thành quả của sự lãnh đạo kiên định, đúng đắn, độc lập và sáng tạo của Đảng ta. Dưới sự lãnh đạo ấy, cách mạng Việt Nam không rập khuôn theo bất kỳ mô hình nào, mà vận dụng sáng tạo lý luận chủ nghĩa Mác – Lênin vào thực tiễn đất nước, đề ra đường lối cách mạng phù hợp với từng giai đoạn lịch sử. Chính nhờ đường lối chính trị và quân sự đúng đắn đó, toàn dân tộc đã đi đúng hướng, vững bước đến thắng lợi cuối cùng.

Đó cũng là thành quả của sự đoàn kết, liên minh chiến đấu giữa ba nước Đông Dương: Việt Nam – Lào – Campuchia, thể hiện tinh thần quốc tế vô sản cao cả, cùng nhau sát cánh vì mục tiêu chung là đánh bại kẻ thù xâm lược, giành độc lập dân tộc.

Đặc biệt, thắng lợi ấy còn nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ của các lực lượng cách mạng và hòa bình trên toàn thế giới. Các phong trào phản chiến, phong trào đoàn kết với Việt Nam lan rộng khắp các châu lục, từ châu Á, châu Âu đến châu Mỹ, châu Phi. Nhân dân yêu chuộng hòa bình trên toàn cầu đã tiếp thêm sức mạnh tinh thần to lớn cho nhân dân Việt Nam vững bước tiến lên trong cuộc đấu tranh chính nghĩa.

Dấu ấn trong lịch sử dân tộc và thế giới

Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IV của Đảng Cộng sản Việt Nam (tháng 12/1976), Đảng ta đã khẳng định: “Năm tháng sẽ trôi qua, nhưng thắng lợi của nhân dân ta trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước mãi mãi được ghi vào lịch sử dân tộc như một trong những trang chói lọi nhất, một biểu tượng sáng ngời về sự toàn thắng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng và trí tuệ con người, và đi vào lịch sử thế giới như một chiến công vĩ đại của thế kỷ XX, một sự kiện có tầm quan trọng quốc tế to lớn và có tinh thần thời đại sâu sắc”.

Chiến thắng 30-4 đã làm sụp đổ hoàn toàn một mô hình thực dân kiểu mới của chủ nghĩa đế quốc, cổ vũ mạnh mẽ cho phong trào giải phóng dân tộc ở các nước Á, Phi, Mỹ Latinh. Nó cũng tạo tiền đề cho một trật tự thế giới mới, trong đó tiếng nói của các quốc gia nhỏ, các dân tộc thuộc địa được lắng nghe và tôn trọng hơn.

Kỷ nguyên mới – trách nhiệm mới

Chiến thắng của chiến dịch Hồ Chí Minh là kết thúc một thời kỳ, đồng thời mở ra một chặng đường mới. Đất nước thống nhất, nhân dân Việt Nam bước vào thời kỳ hàn gắn vết thương chiến tranh, xây dựng lại đất nước từ đống tro tàn đổ nát. Những khó khăn, thử thách chưa từng có lại tiếp tục thử thách bản lĩnh của Đảng, của dân tộc.

Nhưng trên nền tảng của chiến thắng vĩ đại năm 1975, chúng ta có niềm tin vững chắc rằng: với tinh thần của ngày toàn thắng, với sức mạnh đoàn kết và ý chí vươn lên, nhân dân Việt Nam sẽ tiếp tục viết nên những trang sử vẻ vang mới trong sự nghiệp đổi mới, phát triển đất nước vì mục tiêu: dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.